VI KZP 29/70
UchwałaIzba Karna1970-07-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy treść art. 37 § 1 k.k. z 1969 r. obliguje sąd rewizyjny do uchylenia orzeczonych w nieprawomocnych wyrokach, zapadłych przed dniem 1 stycznia 1970 r., kar zastępczych pozbawienia wolności przewidzianych na wypadek nieuiszczenia w terminie łącznej kary grzywny przekraczającej 1.000 zł, powstałej wszakże z połączenia poszczególnych kar grzywien, z których żadna nie przekraczała kwoty 1.000 zł?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że okoliczność, iż poszczególne grzywny objęte karą łączną grzywny nie przekraczały 1.000 zł, nie stanowi przeszkody do określenia kary zastępczej na karę łączną grzywny przekraczającą tę kwotę. Takie same zasady orzekania zastępczej kary pozbawienia wolności obowiązywały przed 1 stycznia 1970 r., z tą różnicą, że zamiana grzywny na karę pozbawienia wolności nie była uzależniona od wysokości grzywny. W razie orzeczenia przed 1 stycznia 1970 r. kary zastępczej za grzywnę nie przekraczającą 1.000 zł, sąd rewizyjny musiałby zmienić wyrok przez uchylenie określenia kary zastępczej.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 37 § 1 k.k. z 1969 r. w kontekście kar zastępczych pozbawienia wolności orzeczonych przed 1 stycznia 1970 r. dla nieuiszczonej łącznej kary grzywny przekraczającej 1.000 zł, która powstała z połączenia grzywien, z których żadna nie przekraczała 1.000 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: Z. Kubec (sprawozdawca), J. Matysiak.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Rozalii O., oskarżonej z art. 257 § 1 d.k.k. w związku z art. 60 § 1 d.k.k. i innych przepisów, po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi jako rewizyjny postanowieniem z dnia 27 marca 1970 r. następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy treść art. 37 § 1 k.k. z 1969 r. obliguje sąd rewizyjny do uchylenia orzeczonych w nieprawomocnych wyrokach, zapadłych przed dniem 1 stycznia 1970 r., kar zastępczych pozbawienia wolności przewidzianych na wypadek nieuiszczenia w terminie łącznej kary grzywny przekraczającej 1.000 zł, powstałej wszakże z połączenia poszczególnych kar grzywien, z których żadna nie przekraczała kwoty 1.000 zł?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneNa podstawie przepisu art. 37 § 1 k.k. sąd określa zastępczą karę pozbawienia wolności na wypadek nieuiszczenia w terminie grzywny przekraczającej 1.000 zł zarówno wtedy, gdy grzywnę orzekł za jeden czyn, jak i wtedy, gdy orzekł grzywnę za kilka czynów, a następnie wymierzył łączną karę grzywny. W tym ostatnim wypadku zastępcza kara pozbawienia wolności nie jest jednak orzekana jako kara łączna, gdyż przepisy kodeksu karnego stanowią o łączeniu kar zasadniczych (art. 66), nie odnoszą się zatem do kary zastępczej. Dlatego też gdyby nawet każda z poszczególnych grzywien przekraczała kwotę 1.000 zł, sąd nie określi za nie zastępczej kary pozbawienia wolności, lecz uczyni to dopiero po orzeczeniu łącznej kary grzywny, w odniesieniu do niej wyłącznie jako podlegającej wykonaniu. Z uwag tych wypływa wreszcie wniosek, że okoliczność, iż poszczególne grzywny objęte tą karą łączną nie przekraczały 1.000 zł, nie stanowi przeszkody do określenia kary zastępczej na karę łączną grzywny przekraczającą tę kwotę.Takie same zasady orzekania zastępczej kary pozbawienia wolności obowiązywały przed 1 stycznia 1970 r., z tą tylko różnicą, że zamiana grzywny na karę pozbawienia wolności nie była uzależniona - jak obecnie - od wysokości grzywny. Jedynie więc w razie orzeczenia przed 1 stycznia 1970 r. kary zastępczej za grzywnę (za jedno przestępstwo lub grzywnę łączną) nie przekraczającą 1.000 zł sąd rewizyjny, rozpoznający sprawę po tej dacie, musiałby zmienić wyrok w tej części przez uchylenie określenia przez sąd kary zastępczej.Powyższe stanowisko zgodne jest z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1970 r. w sprawie VI KZP 41/70.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 41/70 1970-07-16Czy można określić zastępczą karę pozbawienia wolności w przypadku wymierzenia łącznej kary grzywny przekraczającej 1.000 zł, gdy poszczególne kary grzywny nie przekraczają tej kwoty?
- IV KZ 188/61 1962-03-10Czy kara zastępcza pozbawienia wolności wymierzona za nieuiszczenie kary grzywny może przekroczyć górną granicę określoną w przepisach obowiązujących w dacie popełnienia czynu, jeśli przepisy te zostały zmienione na łago…
- IV KK 180/23 2023-07-05Czy sąd odwoławczy, zmieniając karę pozbawienia wolności na karę ograniczenia wolności na podstawie art. 37a k.k. i stosując przepisy obowiązujące od 23 czerwca 2020 r., może utrzymać w mocy orzeczoną przez sąd pierwszej…
- III KK 377/21 2021-11-16Czy możliwe jest jednoczesne orzeczenie kary ograniczenia wolności i kary grzywny na podstawie art. 37a k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania?
- V KRN 138/79 1979-06-29Czy zastępcza kara pozbawienia wolności, zarządzona na podstawie art. 84 § 3 k.k. w zamian za nieuiszczoną karę grzywny (która z kolei była karą zastępczą za niewykonaną karę ograniczenia wolności), może przekroczyć górn…
Powołane przepisy
art. 257 § 1art. 60 § 1art. 390 § 1 KPKart. 37 § 1 KKart. 66§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.