VI KZP 40/65

UchwałaIzba Karna1965-08-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w razie śmierci wnioskodawcy w sprawie o zwolnienie majątku spod zajęcia należy stosować przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 3 lit. b lub art. 4 k.p.k.) czy też przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 174 § 1 pkt 1, art. 180 pkt 1)?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zwolnienia majątku spod zajęcia ma charakter odrębny i nie jest postępowaniem karnym w rozumieniu przepisów o umorzeniu lub zawieszeniu postępowania. W przypadku śmierci wnioskodawcy, sąd może orzec przepadek majątku na podstawie przepisów dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r., a przepisy prawa cywilnego sprzeczne z tym unormowaniem nie mogą mieć zastosowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca wystąpił o zwolnienie majątku spod zajęcia w grudniu 1955 r. Przed rozpoznaniem wniosku przez sąd, wnioskodawca zmarł. Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania przepisów k.p.k. lub k.p.c. w przypadku śmierci wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: K. Dobesz (sprawozdawca), K. Czajkowski (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leopolda Emila Z. o zwolnienie majątku nieruchomego spod zajęcia, dozoru i użytkowania, po rozpoznaniu przedstawionej na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi postanowieniem z dnia 24 lutego 1965 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy w razie śmierci wnioskodawcy należy stosować przepisy k.p.k. - art. 3 lit. b) lub art. 4 k.p.k. - czy też przepisy zawarte w k.p.c. (art. 174 § 1 pkt 1, art. 180 pkt 1)?"po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ akt sprawy niniejszej wynika, że wnioskodawca wystąpił o zwolnienie majątku spod zajęcia w grudniu 1955 r. i przed rozpoznaniem tego wniosku przez sąd - zmarł.Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 28 maja 1960 r. VI KO 55/59 wyjaśnił już, że postępowanie przed sądem karnym w sprawie zwolnienia majątku spod zajęcia ma charakter odrębny, jest postępowaniem sui generis i że nakaz niewszczynania lub umorzenia postępowania przeciw odstępcom, przewidziany w art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 270), odnosi się do sprawy karnej, a nie do wspomnianego szczególnego postępowania.Wchodzące w grę przepisy nie przewidują w żadnym wypadku umorzenia lub zawieszenia tego postępowania, przeciwnie - art. 8 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 41, poz. 237) stanowi wyraźnie, że jeśli sprawca po dokonaniu przestępstwa określonego w art. 1 tegoż dekretu zapadł na chorobę psychiczną lub zmarł, sąd może tytułem środka zabezpieczającego orzec przepadek całego majątku lub jego części, a w razie śmierci ulega przepadkowi majątek, który należał do sprawcy w chwili zgonu. O zwolnieniu lub przepadku majątku sąd orzeka - w myśl art. 13 § 5 wymienionego dekretu - na posiedzeniu niejawnym, o którego terminie zawiadamia m.in. osobę zainteresowaną. Osobą tą może być nie tylko właściciel majątku, lecz także jego spadkobierca. Jeżeli więc ustawodawca, licząc się z możliwością istnienia spadkobierców, unormował kwestię majątkową odstępcy w sposób wyżej wskazany, to przepisy prawa cywilnego sprzeczne z tym unormowaniem nie mogą mieć w tej kwestii zastosowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 390 § 1 KPKart. 3art. 4 KPKart. 174 § 1 pkt 1art. 180 pkt 1art. 1art. 8art. 13 § 5§ 1§ 1 pkt 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.