VI KZP 6/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Fornalik. Sędziowie: S. Godlewski (sprawozdawca), W Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krystyny K., oskarżonej z art. 246 § 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Ł. - postanowieniem z dnia 8 lutego 1980 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy kierownik uspołecznionego przedsiębiorstwa handlu detalicznego, który umyślnie ukrywa przed nabywcą towar przeznaczony do sprzedaży lub umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia sprzedaży takiego towaru, ponosi - w zależności od okoliczności (np. ilości ukrytego towaru) - odpowiedzialność na podstawie art. 246 k.k., czy tylko na podstawie art. 135 k.w.?uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKodeks karny z 1969 r. nie zawiera przepisu przewidującego odpowiedzialność karną osoby, która - zajmując się sprzedażą towarów w przedsiębiorstwie handlu detalicznego - ukrywa przed nabywcą towar przeznaczony do sprzedaży lub umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia sprzedaży takiego towaru. Odpowiedzialność karną za taki czyn przewidywał art. 12 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji i ochronie interesów nabywców oraz producentów rolnych w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 39, poz. 171), który obecnie nie obowiązuje. W uzasadnieniu do projektu kodeksu karnego wskazano przyczyny pominięcia w nim czynu określonego w art. 12 wspomnianej ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., a mianowicie Komisja Kodyfikacyjna wyraziła pogląd, że niektóre czyny przewidziane w wymienionej ustawie, a m.in. w art. 12 zostaną przekształcone w wykroczenia (por. s. 153 uzasadnienia do Projektu kodeksu karnego, Wydawnictwo Prawnicze 1968). Postulat ten zrealizował kodeks wykroczeń z 1971 r., który uchylił tę ustawę (por. art. IV pkt 4 przep. wprow. k.w.), a w rozważanym zakresie, zamiast art. 12 cytowanej ustawy przewidującego odpowiedzialność za występek zagrożony karą do 2 lat aresztu, wprowadził art. 135, określający wykroczenie zagrożone karą grzywny.Uwzględniając kierunek dokonanych zmian ustawowych, a także powołany wyżej fragment uzasadnienia projektu kodeksu karnego, należy dojść do wniosku, że ich celem było ukształtowanie odpowiedzialności sprawcy czynu opisanego w pytaniu Sądu Wojewódzkiego wyłącznie w ramach wykroczenia określonego w art. 135 k.w. i jednocześnie wyłączenie możliwości uznania takiego zachowania, niezależnie od jego rozmiarów i funkcji sprzedawcy w przedsiębiorstwie handlu detalicznego, za wyczerpujące ustawową istotę czynu kwalifikowanego jako przestępstwo.