VI KZP 61/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski (sprawozdawca). Sędziowie: A. Kafarski, Z. Kapitaniak.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Marcina B., oskarżonego z art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171), po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 października 1965 r. - następującej kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy na podstawie art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171) odpowiada magazynier Powszechnej Spółdzielni Spożywców, który rozprowadza do placówek tej sprzedaży detalicznej towary gatunku niższego po cenie towarów gatunku wyższego?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k., uchwalił, co następuje:w sytuacji opisanej w pytaniu magazynier odpowiada z art. 8 § 2 powołanej ustawy, jeżeli działa w celu oszukania nabywcy i osiągnięcia tą drogą korzyści majątkowej dla siebie lub kogo innego.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo przewidziane w art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. polega na oszukaniu nabywcy w przedsiębiorstwie przez sprzedanie mu towaru gatunku niższego po cenie towaru gatunku wyższego albo przez żądanie lub pobieranie od nabywcy za towar ceny wyższej od obowiązującej.Powszechna Spółdzielnia Spożywców, jako jednostka mająca na celu dostarczanie konsumentom określonych artykułów, jest niewątpliwie "przedsiębiorstwem" w rozumieniu ustawy. W transakcji kupna-sprzedaży dokonywanej w placówce handlowej Powszechnej Spółdzielni Spożywców stronami są: kupujący (konsument) oraz sprzedawca. Sprzedawcą - zgodnie z art. 535 § 1 k.c. - jest Spółdzielnia, a w imieniu Spółdzielni i na jej rzecz występować może nie tylko ekspedient, ale także inny uprawniony organ (art. 38 k.c.). Może nim być np. kierownik sklepu, księgowy, kasjer lub magazynier, uprawniony według ustalonego podziału czynności do określania gatunku sprzedawanego towaru, sprawdzania towarów pod względem ilościowym i jakościowym i określania ceny.Warunkiem odpowiedzialności z art. 8 § 2 powołanej ustawy jest jednak ustalenie, że sprawca, sprzedając towar gorszego gatunku lub pobierając cenę wyższą od obowiązującej, działał w celu oszukania nabywcy i osiągnięcia w ten sposób korzyści majątkowej dla siebie lub kogo innego.Przyjęcie poglądu, że art. 8 § 2 omawianej ustawy obejmuje sankcją karną jedynie osoby, którym zlecono dokonywanie technicznych czynności bezpośrednio związanych ze sprzedażą (tj. ekspedientów), stanowiłoby niezgodne z założeniami ustawy ograniczenie ochrony interesów nabywców w obrocie handlowym, na co Sąd Najwyższy słusznie już zwrócił uwagę w wyroku z dnia 24 października 1961 r. I K 309/61 (OSNKW zeszyt 1 z 1963 r., poz. 13).Z tych powodów należało na pytanie prawne udzielić odpowiedzi twierdzącej.