WRN 34/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: ppłk E. Matwijów, ppłk B. Szerszenowicz (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Dariusza T., wobec którego warunkowo umorzono postępowanie karne o czyn określony w art. 145 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1988 r., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na korzyść od postanowienia wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. z dnia 10 września 1987 r. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego i utrzymującego je w mocy postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 7 października 1987 r.w związku z rewizją nadzwyczajną uchylił postanowienie wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. z dnia 10 września 1987 r. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego o czyn określony w art. 145 § 1 k.k. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 7 października 1987 r. i postępowanie karne przeciwko Dariuszowi T. o ten czyn umorzył na podstawie art. 11 pkt 1 k.p.k. (...).Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 10 września 1987 r. wiceprokurator Wojskowej Prokuratury w N. warunkowo umorzył toczące się wobec Dariusza T. postępowanie karne o czyn określony w art. 145 § 1 k.k. (...).Zażalenie na to postanowienie wniósł pokrzywdzony Krzysztof K., w związku z czym sprawa rozpoznana została przez Wojskowy Sąd Okręgowy w N., który postanowieniem z dnia 7 października 1987 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie prokuratora.W dniu 7 grudnia 1987 r. rewizję nadzwyczajną na korzyść Dariusza T. złożył Naczelny Prokurator Wojskowy, który zarzucając naruszenie art. 387 pkt 1 i 2 k.p.k., a w szczególności:- art. 3 i 261 pkt 1 i 2 k.p.k. przez niewyjaśnienie szeregu istotnych okoliczności dotyczących wypadku drogowego, co miało wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy,- art. 27 § 1 k.k. oraz pkt 2 i 3 - rozdział II i pkt 1 - rozdział VIII wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 29 stycznia 1971 r. w zakresie wykładni i stosowania ustaw karnych dotyczących warunkowego umorzenia postępowania - VI KZP 26/69 (OSNKW 1971, z. 3, poz. 33) przez warunkowe umorzenie postępowania, mimo że okoliczności popełnienia przestępstwa budzą istotne wątpliwości, oraz nieustalenie skutków przestępstwa - wniósł o uchylenie obydwu zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej oraz obrońcy, popierającego rewizję nadzwyczajną,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrażony w rewizji nadzwyczajnej wniosek oraz powołane na jego uzasadnienie argumenty nie są zasadne. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na wyraźną sprzeczność występującą w treści rozpoznawanej rewizji nadzwyczajnej. Chodzi tu o antynomię pomiędzy kierunkiem środka odwoławczego (na korzyść) a kierunkiem zamierzonych - w wypadku uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego - ustaleń, badań i dociekań. Opisane w pkt 2 i 3 w uzasadnieniu rewizji żądania poczynienia ustaleń dotyczących skutków zaistniałego wypadku drogowego zdecydowanie zmierzają w kierunku niekorzystnym dla Dariusza T., bo liczą się z możliwością określenia wysokości szkody w większym rozmiarze, niż przyjęto to w opisie zarzuconego mu czynu, oraz stwierdzenia u pokrzywdzonego uszkodzeń ciała, czego dotychczas nie ustalono. Są więc niedopuszczalne, gdyż prowadziłoby do obejścia zasady wyrażonej w art. 383 § 1 k.p.k.; natomiast efekty przedsięwzięć wyliczonych w pkt 1 nie dadzą się w chwili obecnej jednoznacznie określić. Mogą one w równym stopniu doprowadzić do ustaleń korzystnych dla Dariusza T., obojętnych dla niego lub pogarszających jego sytuację procesową - a więc także są niedopuszczalne w ramach środka odwoławczego na korzyść. W takiej sytuacji bowiem dozwolone są jedynie badania i dociekania, które wyraźnie zmierzają do polepszenia sytuacji procesowej sprawcy, np. dowodząc jego niewinności lub potęgując wątpliwości co do zawinienia, eliminując przestępność czynu, wskazując na łagodniejszą kwalifikację prawną itp.Na tle dotychczasowych rozważań wyrazić należy następujące zapatrywanie prawne: w rewizji nadzwyczajnej na korzyść, domagającej się uchylenia orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego i przekazania sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, niedopuszczalne - sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 383 § 1 k.p.k. (zdanie pierwsze) - jest powoływanie się na potrzebę dokonania ustaleń faktycznych niekorzystnych dla sprawcy lub takich, co do których istnieje prawdopodobieństwo, że mogą okazać się niekorzystne (...).