II KRN 888/58

WyrokIzba Karna1958-09-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd rewizyjny, rozpoznając rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonych, może orzec karę wyższą niż kara wymierzona za ten sam czyn przez sąd pierwszej instancji, pomimo że rewizja została wniesiona wyłącznie na korzyść oskarżonych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rewizyjny, rozpoznając rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonych, nie może orzec kary wyższej niż kara wymierzona za ten sam czyn przez sąd pierwszej instancji. Kara wymierzona przez sąd pierwszej instancji stanowi granicę wymiaru kary w przypadku rewizji na korzyść oskarżonych, a jej przekroczenie jest naruszeniem zasady reformationis in peius. W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki wymierzył karę 9 lat więzienia za przestępstwo usiłowania kradzieży, podczas gdy sąd pierwszej instancji orzekł za ten sam czyn karę 8 lat więzienia, co stanowiło obrazę art. 388 § 3 k.p.k.
Stan faktyczny
Oskarżeni Henryk K. i Jarosław K. zostali skazani przez Sąd Powiatowy za włamanie i kradzież zegarków oraz za usiłowanie kradzieży większej liczby zegarków. Sąd Wojewódzki, rozpoznając rewizję oskarżonych, uchylił wyrok w części dotyczącej kar i wymierzył im karę 9 lat więzienia za usiłowanie kradzieży. Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu obrazę prawa procesowego, wskazując na wymierzenie kary wyższej niż w pierwszej instancji, mimo że rewizja była wniesiona na korzyść oskarżonych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej orzeczenia o karach i skazał oskarżonych na kary po 8 lat więzienia, zaliczając okres tymczasowego aresztowania i odbywania kary. W pozostałych częściach wyrok Sądu Wojewódzkiego został utrzymany w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka K. i Jarosława K., oskarżonych z art. 1 § 2 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej na korzyść oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 1956 r. ma podstawie art. 383 pkt 3, 388 § 1, 394-396 k.p.k.:1)wyrok Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 1956 r. uchylił w części dotyczącej orzeczenia o karach i skazał oskarżonych Henryka K. i Jarosława K. za przypisane tym wyrokiem przestępstwa, na mocy art. 23 § 1 k.k., w związku z art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), na kary po 8 lat więzienia z zaliczeniem obu skazanym okresu tymczasowego aresztowania i odbywania kary od dnia 5 grudnia 1955 r.,2)w pozostałych częściach tenże wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneHenryk i Jarosław K. zestali skazani wyrokiem Sądu Powiatowego w Chorzowie z dnia 24 lutego 1954 r. za to, że:I.dokonawszy włamania do sklepu górniczego ukradli dwa zegarki "Titus" i "Doxa" wartości ogólnej 6.200 zł, tj. za przestępstwo z art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) na karę po trzy lata więzienia.II.włamawszy się do sklepu górniczego przygotowali do zabrania 1.110 zegarków różnych marek wartości 981.400 zł, lecz zamierzonej kradzieży nie dokonali, gdyż na skutek rozwidnienia się a następnie nadejścia personelu sklepu nie mieli możności wydostania się, tj. za przestępstwa z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) na karę po 8 lat więzienia.Na zasadzie art. 31 k.k. wymierzono oskarżonym kary łącznie po 9 lat więzienia z zaliczeniem aresztu tymczasowego od dnia 5 grudnia 1955 r.Na zasadzie art. 47 § 1 pkt c k.k. orzeczono w stosunku do obu oskarżonych utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 9, a nadto przepadek narzędzi służących do popełnienia przestępstwa oraz zwrot Henrykowi K. jednego zegarka marki "Delbana."Sąd Wojewódzki w Katowicach po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji oskarżonych wyrokiem z dnia 13 kwietnia 1956 r.1)uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o winie i karze za poszczególne przestępstwa oraz o karze łącznej co do obu oskarżonych i Henryka K. oraz Jarosława K. uznał winnymi tego, że włamawszy się do sklepu górniczego z zamiarem okradzenia go, usiłowali zabrać celem przywłaszczenia sobie 1.110 zegarków różnej marki ogólnej wartości 931.400 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli, tj. przestępstwa z art. 23 § 1 k.k. z zw. z art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) i wymierzył każdemu z nich karę po 9 lat więzienia,2)w pozostałych częściach zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zarzuca powyższemu wyrokowi Sądu Wojewódzkiego w Katowicach obrazę art. 388 § 3 k.p.k. polegającą na tym, że sąd rewizyjny przypisując oskarżonym winę za jedno przestępstwo wymierzył karę wyższą od kary wymierzonej za ten czyn w pierwszej instancji, pomimo, że rewizja była wniesiona tylko na korzyść oskarżonych. W konkluzji rewizja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i wymierzenie Henrykowi K. i Jarosławowi K. odpowiednich kar.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Wyrok Sądu Wojewódzkiego został wydany z obrazą art. 388 § 3 k.p.k. z uwagi na to, że wymierzona kara 9 lat więzienia za przestępstwo z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), jakkolwiek jest równa karze łącznej wymierzonej przez sąd I instancji, to jednak jest wyższa od kary wymierzonej za ten sam czyn, gdyż w pierwszej instancji za przestępstwo z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 1 § 3 lit. c dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) wymierzona została kara 8 lat-więzienia.Sąd rewizyjny przypisując oskarżonym winę za jedno przestępstwo nie może przekroczyć kary wymierzonej za to przestępstwo przez sąd pierwszej instancji, gdyż kara ta stanowi granicę wymiaru kary, a przekroczenie jej jest naruszeniem zakazu reformationis in peius w przypadku założenia rewizji na korzyść oskarżonych.Sąd Wojewódzki przypisał oskarżonym usiłowanie kradzieży 1.110 zegarków, a z akt sprawy wynika, iż oskarżeni usiłowali skraść 1.112 zegarków a nawet sąd I instancji uznał co do dwóch zegarków przestępstwo za dokonane. Sąd Wojewódzki w motywach stwierdza, że przestępstwa oskarżonych nie należy rozbijać na dwie zbrodnie, gdyż materiał zebrany na rozprawie I instancji wskazuje na to, że usiłowanie kradzieży, dotyczyło wszystkich zegarków. Z motywów tych można wnioskować, iż zamiarem sądu było objęcie w sentencji wyroku kradzieży i tych dwóch zegarków. Rozumowanie takie jest jednak zbyt szerokie i dowolne, bo skazanym jest się za to, co podane zostało w sentencji.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, podzielając wywody rewizji nadzwyczajnej i mając na uwadze okoliczności towarzyszące przestępstwu, jak również osobowość oskarżonych, uznał represję 8 lat więzienia, na jaką za przypisany czyn skazani zostali w Sądzie Powiatowym, za współmierną przewinieniu.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orze w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 2art. 383 pkt 3art. 23 § 1 KKart. 1 § 3art. 31 KKart. 47 § 1art. 388 § 3 KPK§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.