I NSP 176/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-02-02
Skład orzekający: Marcin Łochowski, Leszek Bosek, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pisma wniesione osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania sądowego, przy braku podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., są skuteczne?Ratio decidendi
W postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym obowiązuje obowiązkowe zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, co dotyczy również postępowań ze skargi na przewlekłość. Czynności podjęte osobiście przez stronę w takim postępowaniu, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne. W przypadku braku profesjonalnego pełnomocnika, skarga podlega odrzuceniu jako obarczona nieusuwalnym brakiem formalnym.Stan faktyczny
E. L. złożyła do Sądu Najwyższego szereg pism, w tym skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Wszystkie pisma zostały wniesione osobiście przez skarżącą, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy postanowił potraktować te pisma jako skargę na przewlekłość, uznając, że ich istotą jest zarzut nierozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę wniesioną osobiście przez stronę, uznając ją za bezskuteczną z powodu braku obowiązkowego zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 176/20 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski (przewodniczący) SSN Leszek Bosek (sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi E. L. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (...) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 2 lutego 2021 r. odrzuca skargę. UZASADNIENIE E. L. osobiście złożyła do Sądu Najwyższego: 1. pismem z 26 października 2020 r. – wniosek „o stwierdzenie nieważności postanowień SA w […].” (k. 11); 2. pismem z 28 października 2020 r. – „skargę na nieuzasadnioną przewlekłość postępowania” toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (...) w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 4 marca 2010 r., VII U (…) (k. 1); 3. pismem z 23 listopada 2020 r. – „zażalenie na Sąd Apelacyjny w (...)” (k. 24); 4. pismo z 25 listopada 2020 r. – wniosek „o pomoc, bo sami nie poradzimy sobie z tym co się dzieje w naszej sprawie” (k. 38); 5. pismem z 7 grudnia 2020 r. – „skargę na nieuzasadnioną przewlekłość postępowania WKP w K. przez nierzetelne rozpoznanie złożonych do niej skarg dotyczących policjanta K. J. z II Komisariatu Policji w K.” (k. 59);
2 6. pismo z 8 grudnia 2020 r. – bliżej niesprecyzowany wniosek (k. 53). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pomimo różnych tytułów pism i wielości poruszanych w nich wątków, Sąd Najwyższy postanowił potraktować je jako skargę na przewlekłość, ponieważ ich istotą jest zarzut nierozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.), co dotyczy też postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania sądowego (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość). Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12; 18 października 2018 r., I NSP 75/18; 24 maja 2019 r., I NSP 27/19). Wszystkie pisma wniesione przez E. L. zostały wniesione do Sądu Najwyższego osobiście przez nią samą, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi nieusuwalny brak. Powoduje to w konsekwencji konieczność odrzucenia skargi bez wzywania do uzupełnienia braku na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów o postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość).
3 Ponieważ skarga podlegała odrzuceniu, nie było potrzeby wzywania skarżącej do uzupełnienia innych braków formalnych (wniesienia zaległej opłaty i dołączenia odpisu skargi). Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 27/19 2019-05-24Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest skuteczna, jeśli strona nie jest objęta jednym z wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego?
- I NSP 96/18 2019-03-21Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, jest skuteczna?
- I NSP 167/20 2021-02-02Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest skuteczna w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?
- I NSP 55/18 2018-09-20Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest skuteczna, jeśli strona nie jest objęta jednym z wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego?
- I NSP 36/19 2019-04-26Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3art. 39821 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy