I NSP 179/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-06-22
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Paweł Czubik, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu przed sądem apelacyjnym, jest dopuszczalna, jeśli nie została złożona przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, dotycząca postępowania przed sądem apelacyjnym, wniesiona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wynika to z obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, który dotyczy również czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o ustalenie wysokości renty rodzinnej. Skarga dotyczyła postępowania, które trwało od 2019 roku. Skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń, przyznania odszkodowania oraz zwrotu kosztów. Skargę wniosła osobiście, nie korzystając z pomocy adwokata lub radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu naruszenia obowiązku zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 179/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Oktawian Nawrot w sprawie ze skargi A. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. III AUa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 czerwca 2022 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem z 28 kwietnia 2022 r. A. W. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na przewlekłość postępowania, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w […] pod sygn. akt III AUa […], w przedmiocie ustalenia wysokości renty rodzinnej. W przedmiotowej skardze na przewlekłość postępowania Skarżąca domagała się: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie z odwołania A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., sygn. akt III AUa […], nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. wydania Sądowi Apelacyjnemu w […] zalecenia przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego z zakresu rent i emerytur; 3. przyznania od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 20 000 zł;
2 4. zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] – kosztów tego postępowania; 5. zwolnienie Skarżącej od obowiązku wniesienia opłaty od niniejszej skargi. Uzasadniając wniesioną skargę na przewlekłość postępowania Skarżąca wskazała, że niniejsza sprawa pierwotnie została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w 2018 r., który wyrokiem z 30 maja 2019 r. oddalił odwołanie. Od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 30 maja 2019 r. Skarżąca wniosła apelację. Po wpłynięciu akt sprawy do Sądu Apelacyjnego w […] Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sprawie nadano sygn. akt III AUa […]. Skarżąca podniosła następnie, że od dnia wniesienia apelacji (pismem z 22 lipca 2019 r.) nie odbyła się rozprawa, a jedynie wydano opinię uzupełniającą biegłego z zakresu emerytur, kapitału początkowego i rent wyrównawczych J. C.. W ocenie Skarżącej nie ulega wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Skarżąca wniosła jednocześnie o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, składając w załączeniu oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym (nie jestem w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla własnego utrzymania). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.
3 Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez Skarżącą skarga na przewlekłość postępowania dotyczyła postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w […] pod sygn. akt III AUa […], co do którego właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1805 ze zm.; dalej: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem Skarżąca wniosła pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście – przez co nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 871 k.p.c. w związku z art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. a.s
Powiązane orzeczenia
- I NSP 219/22 2022-07-06Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym…
- I NSP 370/22 2023-01-25Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym…
- I NSP 75/23 2023-09-06Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku przymusu adwokacko-radcowskiego?
- I NSP 243/21 2022-02-09Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego prz…
- I NSP 37/21 2021-05-05Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 871 KPCart. 9 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy