I NSP 89/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-05-19

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Paweł Czubik, Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być skutecznie wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na przewlekłość postępowania musi być wniesiona w toku postępowania, którego dotyczy, czyli przed jego prawomocnym zakończeniem. Skarga wniesiona po zakończeniu postępowania jest bezskuteczna i podlega odrzuceniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Termin na wniesienie skargi ma charakter materialnoprawny i jest nieprzywracalny.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym, które zakończyło się postanowieniem z 11 sierpnia 2021 r. uchylającym zaskarżone orzeczenie i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Skarżący zarzucił zwłokę w czynnościach związanych z przekazaniem akt sprawy i podpisaniem uzasadnienia postanowienia. Skarga została wniesiona 7 marca 2022 r., czyli po prawomocnym zakończeniu postępowania przez Sąd Najwyższy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, uznając ją za wniesioną po terminie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 89/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi J. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. V CSKP 118/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 maja 2022 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE J. M. (dalej: Skarżący) pismem z 7 marca 2022 r., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokat A. Z., wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2021 r., V CSKP 118/21. Skarżący wniósł nadto o przeprowadzenie czynności mających na celu przekazanie akt sprawy Sądowi Okręgowemu w W. celem ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że wyrokiem z 29 października 2018 r. Sąd Okręgowy w W. II Wydział Cywilny Odwoławczy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. z 13 listopada 2017 r., XIV Ns […] w ten sposób, że oddalił wniosek J. R. o zasiedzenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w W.. J. R. wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną. Na skutek jej rozpoznania Sąd Najwyższy postanowieniem z 11 sierpnia 2021 r. uchylił 2 zaskarżane orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.. W dniu 21 stycznia 2022 r., po kilku miesiącach oczekiwania na informację o przekazaniu akt sprawy Sądowi Okręgowemu w W. pełnomocnik Skarżącego zadzwonił do Sądu Okręgowego w W. z prośbą o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Uzyskał informację, że uzasadnienie postanowienia zostało sporządzone i czeka na wszystkie podpisy, które powinni złożyć Sędziowie. W ocenie Skarżącego, pomimo upływu ponad sześciu miesięcy od dnia wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z 11 sierpnia 2021 r., V CSKP 118/21 oraz niemal dwóch miesięcy od rozmowy telefonicznej pełnomocnika Skarżącego czynności nie zostały wykonane, zaś z ostatniego monitu (przeprowadzonego telefonicznie 28 lutego 2022 r.) wynika, że uzasadnienie nadal nie jest podpisane, natomiast akta nadal pozostają w Sądzie Najwyższym. Wszystkie te okoliczności w ocenie Skarżącego stanowią przyczynę stwierdzenia przewlekłości w niniejszej sprawie. Prezes Sądu Najwyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku merytorycznego rozpoznania o oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość jest badanie, czy doszło do naruszenia przysługującego skarżącemu prawa do sądu przez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r., o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) została wprowadzona w celu konieczności zapewnienia przestrzegania prawa każdego obywatela do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu (art. 1 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania). Realizacją tego celu jest przysługujące obywatelowi prawo 3 do wniesienia skargi o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Chodzi zatem o etap postępowania przed tym sądem, przed którym to postępowanie nadal się toczy, czyli nie zostało jeszcze zakończone (zamknięte) w wyniku wydania stosownych orzeczeń. Warunkiem skutecznego złożenia skargi, która będzie mogła podlegać rozpoznaniu jest zatem jej złożenie w czasie trwania postępowania. Sformułowanie to należy odnosić do tego etapu postępowania, którego skarga dotyczy, a późniejsze jej złożenie jest bezskuteczne. Nie budzi wątpliwości, że termin tak oznaczony ma charakter materialno-prawny (prekluzyjny), co oznacza, że jest on nieprzywracalny. Skarga wniesiona po zakończeniu postępowania, nie może być zatem rozpoznawana. Tymczasem w niniejszej sprawie objęte skargą postępowanie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego 11 sierpnia 2021 r. Natomiast skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie Skarżący złożył w 7 marca 2022 r. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że skarga została złożona po upływie terminu, co powoduje, że na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania podlega ona odrzuceniu. Wobec konieczności wydania orzeczenia powyższej treści - skoro skarga na przewlekłość postępowania w omawianym zakresie nie przysługuje, bezprzedmiotowe stało się podjęcie czynności mających na celu przekazanie akt sprawy Sądowi Okręgowemu w W. celem ponownego rozpoznania. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 ust. 1art. 5 ust. 1art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy