I NSP 97/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-07-21

Skład orzekający: Leszek Bosek, Tomasz Demendecki, Krzysztof Wiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu, jeśli została złożona osobiście przez stronę, a nie przez adwokata lub radcę prawnego. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje obowiązkowe zastępstwo procesowe, a czynności podjęte osobiście przez stronę są bezskuteczne, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w przepisach.
Stan faktyczny
C. T. wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „skarga” dotyczące naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, żądając stwierdzenia przewlekłości, wypłacenia zadośćuczynienia, stwierdzenia nieważności postępowania i dyskryminacji. Skarga została złożona osobiście przez skarżącego, bez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wniósł również o przyznanie mu adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzuca skargę wniesioną przez C. T. z powodu braku obowiązkowego zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 97/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi C. T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie I ACa (…) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 lipca 2021 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem z 10 maja 2021 r. C. T. wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „skarga” i oznaczone sygnaturą I ACa (…), w którym „żąda stwierdzenia rażącej przewlekłości i bezczynności w sprawie Sądu Apelacyjnego w (…) i wypłacenia stosownego zadośćuczynienia”, „stwierdzenia nieważności postępowania z powodu wydania tajnego wyroku” i „stwierdzenia rażącej dyskryminacji przez sędziów Sądu Apelacyjnego w (…)”. W tym samym piśmie skarżący sformułował „żądanie przyznania mu adwokata z urzędu do złożenia skargi na przewlekłość i bezczynność”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym 2 obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.), co dotyczy też postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania sądowego (art. 8 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. 2018 poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość”). Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2006 r., III CZ 5/06; 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12; 18 października 2018 r., I NSP 75/18; 24 maja 2019 r., I NSP 27/19; 28 października 2020 r., I NSP 155/20; 1 kwietnia 2021 r., I NSP 16/21; 7 lipca 2021 r., I NSP 78/21). Skarga wniesiona przez C.T. została złożona do Sądu Najwyższego osobiście przez niego samego, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów o postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Dotyczy to całej skargi, zarówno w zakresie odnoszącym się do żądania stwierdzenia przewlekłości, jak i w zakresie odnoszącym się do żądania „stwierdzenia rażącej dyskryminacji” i „stwierdzenia nieważności”. Wobec zawartego w skardze wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu trzeba mieć na uwadze, że nawet w razie jego uwzględnienia następcze podpisanie tej skargi przez pełnomocnika ustanowionego na dalszym etapie postępowania byłoby pozbawione podstaw prawnych i nie wywołałoby pożądanych przez skarżącego skutków. Bez względu na wynik postępowania wpadkowego o udzielenie pomocy prawnej, w każdym wypadku skarga do Sądu Najwyższego wniesiona osobiście przez stronę podlegałaby odrzuceniu. Zbędne było zatem 3 uprzednie rozstrzygnięcie kwestii pomocy prawnej (analogicznie postanowienie Sądu Najwyższego z 30 września 2020 r., II CZ 33/20). Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3art. 39821 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy