III PRN 7/88

WyrokSąd Najwyższy1988-12-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynności wykonywane przez małoletniego na polecenie opiekuna zastępującego mu rodzica, który był członkiem ruchu oporu, mogą być uznane za udział w ruchu oporu w rozumieniu przepisów o uprawnieniach kombatanckich?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czynności wykonywane przez małoletniego na polecenie opiekuna zastępującego mu rodzica, nawet jeśli wiązały się z narażeniem na niebezpieczeństwo i służyły członkom ruchu oporu, nie mogą być uznane za udział w ruchu oporu. Udział ten wymagał dobrowolnego i niezależnego od powinności posłuszeństwa podjęcia walki z okupantem z pełną świadomością niebezpieczeństwa, a nie jedynie świadomości zagrożenia represjami.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, będąc dzieckiem pod opieką stryja działającego w konspiracyjnym oddziale wojskowym, wykonywał polecenia przenoszenia i przekazywania dokumentów. Czynności te były wykonywane w ramach posłuszeństwa wobec opiekuna i wiązały się z narażeniem na niebezpieczeństwo. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (...) o przyznanie uprawnień kombatanckich na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 1986 r. II SA 397/86oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneMateriał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że wnioskodawca będąc małym dzieckiem pozostającym pod pieczą swego stryja, działającego w konspiracyjnym oddziale wojskowym, w ramach posłuszeństwa dziecka względem opiekuna zastępującego mu rodziców, a także przy świadomości, że jego czynności służą członkom ruchu oporu wykonywał polecenia przenoszenia i przekazywania dokumentów.Niewątpliwie takie zaangażowanie dziecka w pracę na rzecz Oddziału Armii Krajowej wiązało się z jego narażeniem na niebezpieczeństwo, jednak nie może być uznane za branie przez wnioskodawcę udziału w ruchu oporu.Uczestnictwo w ruchu oporu musiało się wiązać z dobrowolnym, niezależnym od powinności posłuszeństwa dziecka względem opiekunów, podjęciem walki z okupantem, z pełną świadomością przy istniejącym niebezpieczeństwie w takiej walce, a nie jedynie ze świadomością zagrożenia represjami w związku z podejmowanymi czynnościami.Gdy czynności wykonywane przez dziecko podlegające pieczy osoby dorosłej, będącej członkiem ruchu oporu były realizowane, w ramach poleceń tej osoby, nie zaś w ramach rozkazu udzielonego przez dowódcę w oddziale ruchu oporu, to takiemu działaniu małoletniego nie można przypisać charakteru uczestnictwa w ruchu oporu.

Powiązane orzeczenia

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.