III PRN 7/88
WyrokSąd Najwyższy1988-12-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności wykonywane przez małoletniego na polecenie opiekuna zastępującego mu rodzica, który był członkiem ruchu oporu, mogą być uznane za udział w ruchu oporu w rozumieniu przepisów o uprawnieniach kombatanckich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czynności wykonywane przez małoletniego na polecenie opiekuna zastępującego mu rodzica, nawet jeśli wiązały się z narażeniem na niebezpieczeństwo i służyły członkom ruchu oporu, nie mogą być uznane za udział w ruchu oporu. Udział ten wymagał dobrowolnego i niezależnego od powinności posłuszeństwa podjęcia walki z okupantem z pełną świadomością niebezpieczeństwa, a nie jedynie świadomości zagrożenia represjami.Stan faktyczny
Wnioskodawca, będąc dzieckiem pod opieką stryja działającego w konspiracyjnym oddziale wojskowym, wykonywał polecenia przenoszenia i przekazywania dokumentów. Czynności te były wykonywane w ramach posłuszeństwa wobec opiekuna i wiązały się z narażeniem na niebezpieczeństwo. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (...) o przyznanie uprawnień kombatanckich na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 1986 r. II SA 397/86oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneMateriał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że wnioskodawca będąc małym dzieckiem pozostającym pod pieczą swego stryja, działającego w konspiracyjnym oddziale wojskowym, w ramach posłuszeństwa dziecka względem opiekuna zastępującego mu rodziców, a także przy świadomości, że jego czynności służą członkom ruchu oporu wykonywał polecenia przenoszenia i przekazywania dokumentów.Niewątpliwie takie zaangażowanie dziecka w pracę na rzecz Oddziału Armii Krajowej wiązało się z jego narażeniem na niebezpieczeństwo, jednak nie może być uznane za branie przez wnioskodawcę udziału w ruchu oporu.Uczestnictwo w ruchu oporu musiało się wiązać z dobrowolnym, niezależnym od powinności posłuszeństwa dziecka względem opiekunów, podjęciem walki z okupantem, z pełną świadomością przy istniejącym niebezpieczeństwie w takiej walce, a nie jedynie ze świadomością zagrożenia represjami w związku z podejmowanymi czynnościami.Gdy czynności wykonywane przez dziecko podlegające pieczy osoby dorosłej, będącej członkiem ruchu oporu były realizowane, w ramach poleceń tej osoby, nie zaś w ramach rozkazu udzielonego przez dowódcę w oddziale ruchu oporu, to takiemu działaniu małoletniego nie można przypisać charakteru uczestnictwa w ruchu oporu.
Powiązane orzeczenia
- III PRN 1/87 1987-05-14Czy warunek ukończenia 14 lat w chwili wstąpienia do organizacji jest konieczny do uznania uprawnień kombatanckich młodocianego uczestnika ruchu oporu, jeśli ustawa szczególnych uprawnień kombatantów nie przewiduje takie…
- III PRN 5/88 1988-10-14Czy uzależnienie ustalenia uprawnień kombatanckich od złożenia przez stronę oświadczenia o działalności kombatanckiej co najmniej dwóch świadków zweryfikowanych z tytułu uczestnictwa w ruchu oporu jest zgodne z przepisam…
- III PRN 2/86 1986-12-09Czy organ Związku Bojowników o Wolność i Demokrację miał podstawy do odmowy stwierdzenia prawa do świadczeń kombatanckich, jeśli zespół orzekający uznał za niewiarygodne powierzenie funkcji w ruchu oporu dziewięcioletnie…
- III RN 158/01 2002-03-14Czy nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację może prowadzić do pozbawienia kombatanta uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach, jeśli istnieją dowody ś…
- IV CR 83/79 1979-04-04Czy sprawa o zobowiązanie do uzupełnienia zaświadczenia stwierdzającego udział w walce o utrwalenie władzy ludowej, które ma stanowić podstawę do nabycia uprawnień kombatanckich, jest sprawą cywilną podlegającą rozpoznan…
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.