IV PR 240/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Myga, J. Myślicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Henryka J. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Komunikacji Miejskiej w S. o wynagrodzenie za projekt racjonalizatorski na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 1987 r.oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa kwoty 516.784 zł jako wynagrodzenia za stosowanie jego pracowniczego wynalazku chronionego patentem nr (...).Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 28 kwietnia 1987 r. oddalił powództwo po ustaleniu, że prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 31 października 1983 r. (...) zasądzono na rzecz powoda kwotę 193.232 zł za stosowanie wymienionego wynalazku. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony powodowi w dniu 16 lipca 1984 r., a stronie pozwanej w dniu 18 lipca 1984 r. i nie zaskarżony przez żadną ze stron. Pozwana fabryka wypłaciła powodowi zasądzoną kwotę w dniu 3 sierpnia 1984 r.Nieuzasadnione jest - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - żądanie powoda podwyższenia zasądzonego na jego rzecz wynagrodzenia, według stawek przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 33, poz. 178), gdyż brak jest podstaw do przypisania stronie pozwanej winy w nieterminowej wypłacie wynagrodzenia, o której mowa w § 84 rozporządzenia w przypadku nieterminowej wypłaty przez jednostkę gospodarki uspołecznionej wynagrodzeń za okresy zakończone przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia.Wyrok zaskarżył powód.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis § 84 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że stosuje się go również do wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze, zgłoszone przed dniem jego wejścia w życie, za okresy obliczeniowe, które kończą się po dniu wejścia w życie tego rozporządzenia, a także za okresy obliczeniowe już zakończone, za które wynagrodzenie nie zostało wypłacone wskutek zwłoki jednostki gospodarki uspołecznionej zobowiązanej do wypłaty.Wymienione rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. weszło w życie z dniem 1 lipca 1984 r., a § 84 ma charakter przepisu przejściowego. Z jego wykładni gramatycznej wynika, że postanowienia tego rozporządzenia, w tym także dotyczące wysokości wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze (zał. nr 1), mają zastosowanie w dwóch wymienionych w nim przypadkach, a mianowicie: w stosunku do wynagrodzeń, które w dniu wejścia w życie rozporządzenia nie były jeszcze wymagalne, gdyż ich okresy obliczeniowe kończą się po jego wejściu w życie oraz w stosunku do wynagrodzeń wymagalnych za okresy obliczeniowe już zakończone, pod warunkiem, że nieterminowa wypłata wynagrodzenia nastąpiła wskutek zwłoki gospodarki uspołecznionej. Jednakże i w tym drugim przypadku chodzi o takie wynagrodzenia, które nie zostały wypłacone - zgodnie z obowiązującymi w okresie ich wymagalności przepisami prawa wynalazczego - do dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych.Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego powoda, a także wynikającego z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wykładnia § 84 tego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wypłacone twórcom pracowniczych projektów wynalazczych wynagrodzenia - zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie ich wymagalności - mogłyby ulegać ponownemu przeliczeniu i podwyższeniu z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r.Zawarty bowiem w § 84 rozporządzenia warunek w postaci nieterminowej wypłaty wynagrodzenia wskutek zwłoki, a więc z winy jednostki gospodarki uspołecznionej zobowiązanej do wypłaty, musi być spełniony w dniu jego wejścia w życie. Jest to bowiem przepis szczególny nie dozwalający na jego rozszerzającą wykładnię i na nie przewidziane w nim zdarzenia prawne, powstałe przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.Dotyczy to także wypłat dokonanych przez jednostkę gospodarki uspołecznionej na podstawie prawomocnego wyroku w sprawie o wynagrodzenie, zapadłego pod rządem przepisów obowiązujących przed dniem 1 lipca 1984 r. Jednostka gospodarki uspołecznionej, dokonując takiej wypłaty, zwalnia się z ciążącego na niej obowiązku wobec twórcy projektu wynalazczego w zakresie objętym rozstrzygnięciem tego wyroku.Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że § 84 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 33, poz. 178) może mieć zastosowanie tylko do takich - wymagalnych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia - wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze, które z winy jednostki gospodarki uspołecznionej nie zostały wypłacone w całości lub w części do dnia jego wejścia w życie, to jest do dnia 1 lipca 1984 r.Wbrew zarzutom powoda przepis ten nie ma natomiast zastosowania w zakresie dotyczącym wykonania prawomocnego wyroku, gdyż tę materię regulują przepisy kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji przeciwko jednostkom gospodarki uspołecznionej (art. 1062), a także przepisy kodeksu cywilnego o odsetkach za opóźnienia (art. 481).Z przytoczonych względów rewizja podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).