I ZO 66/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-04-22
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Marka Motuka, Marka Dobrowolskiego, Pawła Wojciechowskiego, Marek Motuk, Marek Dobrowolski, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony ustnie do protokołu, może zostać skutecznie cofnięty przez stronę postępowania przed jego rozpoznaniem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czynność procesowa strony polegająca na złożeniu wniosku o wyłączenie sędziego, nawet jeśli została złożona ustnie do protokołu, może zostać skutecznie cofnięta przez stronę przed jej rozpoznaniem, o ile ustawa nie stanowi inaczej lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności. Skuteczne cofnięcie wniosku prowadzi do pozostawienia go bez rozpoznania.Stan faktyczny
Strona postępowania (SSN X. Y.) złożyła ustnie do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22. Następnie, przed rozpoznaniem tego wniosku, strona ta złożyła pismo z oświadczeniem o cofnięciu wniosku, wskazując jako przyczynę wydanie korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w sprawie głównej. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności takiego cofnięcia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania złożony ustnie do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22, z uwagi na jego skuteczne cofnięcie przez stronę.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 66/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w związku z pismem SSN X. Y. z 18 kwietnia 2024 r. zawierającym oświadczenie o cofnięciu wniosku o wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22, postanowił: pozostawić bez rozpoznania złożony ustnie do protokołu, na posiedzeniu 17 kwietnia 2024 r., wniosek SSN X. Y. o wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22. UZASADNIENIE W toku posiedzenia, które odbyło się 17 kwietnia 2024 r., w sprawie I ZO 100/22, strona postępowania - SSN X. Y. złożył ustnie, do protokołu, wniosek wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy. Po złożeniu tego wniosku został on przekazany Przewodniczącemu Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w celu zarejestrowania w repertorium I ZO i przekazania do rozpoznania sędziemu wyznaczonemu do jego rozpoznania przez Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Tego samego dnia w sprawie I ZO 100/22 zapadło postanowienie, którym Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk, SSN Marek Dobrowolski oraz SSN Paweł Wojciechowski utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
I ZO 66/24 2 Następie 18 kwietnia 2024 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynęło pismo, którym SSN X. Y. dokonał cofnięcia swojego wniosku z 17 kwietnia 2024 r. o wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22. Jako przyczynę cofnięcia wniosku wskazał fakt wydania w tej sprawie korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie SSN X. Y., działając jako strona postępowania, cofnął wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 100/22. Kodeks postępowania karnego nie zawiera przepisu, który ustanawiałby regułę w kwestii odwołalności czynności procesowych stron. W uzasadnieniu uchwały składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 1975 r., sygn. akt VI KZP 44/74, przyjęto istnienie zasady, iż oświadczenie woli stron może być skuteczne cofnięte, aż do czasu wydania opartego na nim rozstrzygnięcia, jeżeli ustawa nie wprowadza wyraźnego odmiennego ograniczenia (OSNKW 1975, z. 3 – 4, poz. 34). „Brak w k.p.k. przepisu ogólnego, przewidującego regułę odwołalności, nie jest przeszkodą do przyjęcia owej reguły w odniesieniu do czynności procesowych stron, polegających na składaniu oświadczeń woli. Kwestię odwołalności tych czynności należy łączyć z fakultatywnością jej dokonania przez stronę. Tylko w sytuacji gdy uczestnik procesu korzysta z autonomii woli w zakresie podjęcia decyzji odnośnie do dokonania czynności, jest on władny uchylić się od skutków czynności, bowiem do jej przedsięwzięcia nie był zobligowany przez prawo procesowe. Jeżeli dokonanie czynności przez stronę byłoby w konkretnej sytuacji obligatoryjne, to wówczas w zasadzie nie byłoby możliwości cofnięcia czynności” (cyt. I. Nowikowski, Odwoływalność czynności procesowych stron w polskim procesie karnym, Lublin 2001, s. 57). W ocenie Sądu Najwyższego oświadczenia woli uczestników procesu mogą być cofnięte do czasu ich załatwienia, o ile ustawa nie stanowi inaczej lub nie występują okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności. W niniejszej sprawie nie rozpoznano dotychczas złożonego ustnie do protokołu na posiedzeniu 17 kwietnia 2024 r., wniosku SSN X. Y., o wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22. Brak przy tym okoliczności uniemożliwiających odwołanie czynności, jaką jest złożenie wniosku o wyłączenie sędziego.
I ZO 66/24 3 Uznać zatem należało, że czynność procesowa strony – SSN X. Y. z 18 kwietnia 2024 r. - oświadczenie o cofnięciu wniosku o wyłączenie SSN Marka Motuka, SSN Marka Dobrowolskiego oraz SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZO 100/22, była dopuszczalna i skutkowała pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (art. 432 k.p.k.). [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 58/24 2024-04-23Czy cofnięcie wniosku o wyłączenie sędziego, złożone ustnie do protokołu na posiedzeniu, może zostać uznane za skuteczne, jeśli zostało złożone po zakończeniu posiedzenia, ale przed jego rozpoznaniem?
- II ZO 48/23 2025-04-24Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania jako bezprzedmiotowy, jeśli sprawa, której dotyczy, została już umorzona?
- I ZO 55/24 2024-04-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli stał się bezprzedmiotowy w wyniku wcześniejszego rozstrzygnięcia innej, powiązanej sprawy?
- III KK 27/24 2025-04-23Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który został skutecznie cofnięty przez stronę, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- III KK 439/23 2025-02-27Czy cofnięcie wniosku o wyłączenie sędziego przez obrońcę jest skuteczne, jeśli nastąpiło przed wydaniem postanowienia w przedmiocie tego wniosku?
Powołane przepisy
art. 432 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy