I PRN 119/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: E. Brzeziński (sprawozdawca), S. Perestaj.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, J. Mostowskiej-Długosz, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Adama K. przeciwko Hucie w O. o gratyfikację jubileuszową, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach z dnia 4 maja 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i zmieniając poprzedzające go orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej Huty w O. z dnia 29.III.1976 r. oddalił wniosek Adama K.Uzasadnienie faktyczneJest niesporne, że wnioskodawca w okresie od 1.IX.1950 r. do 24.IV.1952 r. uczęszczał do Zasadniczej Szkoły Hutniczej przy Hucie w O. i bezpośrednio po ukończeniu nauki podjął pracę w tejże Hucie. W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania mu nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy w hutnictwie, przewidzianej w art. 20 ust. 1 Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Hutniczego.Zakładowa Komisja Rozjemcza uwzględniła żądanie wnioskodawcy, a Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach wyrokiem z dnia 4.V.1976 r. odwołanie Huty oddalił.W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej do Sądu Najwyższego w dniu 29.X.1976 r. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych domaga się zmiany wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i oddalenie wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Sformułowania zarówno zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 28 kwietnia 1948 r. o nagradzaniu zasłużonych pracowników przemysłu podległego Ministerstwu Przemysłu i Handlu za nienaganną, wieloletnią pracę w tym samym zawodzie, względnie zakładzie pracy (ESOC/11/87, Dz. Urz. Min. Przemysłu i Handlu Nr 12, poz. 172), jak i zarządzenia nr 100 Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 1959 r. w sprawie zasad ustalania okresów pracy i ciągłości pracy uprawniających do nagród za wieloletnią pracę (gratyfikacji jubileuszowych) (M.P. Nr 58, poz. 282) upoważniają do stwierdzenia, że instytucja nagród (gratyfikacji) jubileuszowych, o których mowa w tych zarządzeniach, dotyczy tylko osób świadczących pracę w ramach stosunku pracy.Nie wystarcza więc stwierdzenie, że osoba, ubiegająca się o nagrodę (gratyfikację) jubileuszową świadczyła na rzecz zakładu przez odpowiedni okres pracę. Konieczne jest ponadto stwierdzenie, że praca świadczona była w ramach stosunku pracy. Wyjątki w tym zakresie znajdować muszą oparcie w szczególnych przepisach prawa bądź postanowieniach układu zbiorowego pracy. Do wyjątków takich należy np. sytuacja uczniów zasadniczych szkół górniczych z uwagi na treść uchwały nr 654 Rady Ministrów z dnia 18 września 1954 r. w sprawie szczególnych uprawnień młodzieży górniczej zatrudnionej w kopalniach węgla (M.P. Nr 91, poz. 1014 z późn. zm.). Wyjątek ten nie obejmuje jednak uczniów zasadniczych szkół hutniczych, choćby w ramach pobierania nauki, przed rozpoczęciem pracy zawodowej, świadczyli w pewnych formach pracę na rzecz huty. Odmiennych zasad nie wprowadził również Układ Zbiorowy Pracy dla Przemysłu Hutniczego, mający zastosowanie w stosunkach stron w niniejszej sprawie. "Ciągłość pracy" konieczna dla uzyskania nagrody (gratyfikacji) jubileuszowej ma charakter szczególny i nie pokrywa się z "ciągłością pracy" od której uzależnione są niekiedy inne świadczenia zakładu pracy, np. wymiar urlopu. Nie stanowi więc dostatecznego argumentu dla uzyskania dochodzonych należności przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie okoliczność, że Huta nie kwestionuje, w zasadzie, "ciągłości jego pracy" od 1.IX.1950 r. Między 1.IX.1950 r. a 24.IV.1952 r. wnioskodawca nie był pracownikiem Huty w O., lecz uczniem Zasadniczej Szkoły Hutniczej i pracę na rzecz Huty świadczył w ramach swoich obowiązków uczniowskich, a nie pracowniczych. W konsekwencji zgodzić się należy z wyrażonym w rewizji nadzwyczajnej poglądem, iż wnioskodawca nie spełnia wymagań art. 20 ust. 1 Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Hutniczego, skoro jest w sprawie niesporne, że po raz pierwszy stosunek pracy nawiązał w roku 1952. Od tej więc dopiero daty rozpoczął bieg dwudziestopięcioletni okres uprawniający go do uzyskania nagrody jubileuszowej, przewidzianej w art. 20 ust. 1 powołanego wyżej Układu Zbiorowego Pracy. Jest oczywiste, że okres ten - liczony od powyższej daty - dotychczas jeszcze nie upłynął. Żądanie wnioskodawcy nie mogło być więc - bez rażącego naruszenia obowiązujących przepisów prawa - uwzględnione. Skoro jednak zarówno Zakładowa Komisja Rozjemcza, jak i Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych tak postąpiły, należało - w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej - z mocy art. 277 k.p. w związku z art. 422 k.p.c. orzec jak w sentencji.