I PZP 56/77
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1978-01-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy komisja rozjemcza właściwa jest do rozpoznania wniosku nauczyciela mianowanego o dodatek wyrównawczy określony w § 6 ust. 3 uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych?Ratio decidendi
Organy powołane w art. 242 k.p. do rozpatrywania sporów ze stosunku pracy nie są właściwe do rozstrzygania roszczeń nauczyciela mianowanego, wynikających z wiążącego go stosunku pracy. Nauczyciel mianowany na stałe na podstawie przepisów ustawy 'karta praw i obowiązków nauczyciela' nie może dochodzić roszczeń wynikających ze stosunku pracy opartego na nominacji przed komisjami rozjemczymi, komisjami odwoławczymi do spraw pracy oraz sądami pracy. Roszczeń tych nauczyciel mianowany może dochodzić wyłącznie w drodze postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Nauczyciel mianowany, który pełnił funkcję wizytatora metodyka i otrzymywał dodatek służbowy, po zakończeniu tej funkcji wrócił do pracy w macierzystej szkole. Wnioskodawca domagał się od szkoły dodatku wyrównawczego za okres, w którym wykonywał pracę dydaktyczno-wychowawczą jako nauczyciel mianowany. Terenowa Komisja Rozjemcza częściowo uwzględniła jego wniosek, jednak szkoła podniosła zarzut niedopuszczalności drogi sądowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że organy powołane w art. 242 k.p. nie są właściwe do rozstrzygania roszczeń nauczyciela mianowanego wynikających z wiążącego go stosunku pracy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Szymanek (sprawozdawca).Sędziowie SN: A. Grymaszewski, J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Grocholi, w sprawie z wniosku Eugeniusza G. przeciwko Zbiorczej Szkole Gminnej w N. o wypłatę dodatku wyrównawczego po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. postanowieniem z dnia 30 listopada 1977 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy komisja rozjemcza właściwa jest do rozpoznania wniosku nauczyciela mianowanego o dodatek wyrównawczy określony w § 6 ust. 3 uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych (M.P. Nr 17, poz. 111)?"powziąłnastępującą uchwałę:Organy powołane w art. 242 k.p. do rozpatrywania sporów ze stosunku pracy nie są właściwe do rozstrzygania roszczeń nauczyciela mianowanego, wynikających z wiążącego go stosunku pracy. Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości powstało na tle następującego stanu faktycznego.Wnioskodawca jako nauczyciel Szkoły Podstawowej w N. w dniu 30 sierpnia 1974 r. został powołany przez były Urząd Powiatowy w L. Wydział Oświaty i Wychowania - aż do odwołania - na stanowisko wizytatora metodyka zajęć praktyczno-technicznych w tamtejszym Wydziale.W związku z powierzeniem wnioskodawcy funkcji wizytatora otrzymał on dodatek służbowy w kwocie 900 zł miesięcznie.Wnioskodawca pełnił te obowiązki do czasu reformy organów administracji państwowej, tj. do dnia 31 sierpnia 1975 r. Z tym dniem wnioskodawca wrócił do macierzystej szkoły w N. i nie otrzymywał już dodatku wizytatorskiego w kwocie 900 zł.W związku z tym wnioskodawca złożył wniosek do Terenowej Komisji Rozjemczej o zasądzenie na jego rzecz od Zbiorczej Szkoły Gminnej w N. dodatku wyrównawczego za okres od 1.IX.1975 r. do 30.V.1977 r. w łącznej kwocie 18.900 zł (§ 6 ust. 3 uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych.Terenowa Komisja Rozjemcza orzeczeniem z dnia 6.IX.1977 r. zasądziła na rzecz wnioskodawcy kwotę 8.400 zł, a dalej idące roszczenie oddaliła.Zbiorcza Szkoła Gminna w odwołaniu od powyższego orzeczenia w części zasądzającej podniosła zarzut niedopuszczalności drogi sądowej i z tej przyczyny wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i odrzucenie wniosku.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że przy rozpoznawaniu odwołania powstaje zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, które w takim brzmieniu jak w sentencji uchwały przedstawia do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wnioskodawca mimo powołania go na stanowisko wizytatora metodyka przedmiotowego zajęć praktyczno-technicznych nadal pozostawał etatowym nauczycielem Zbiorczej Szkoły Gminnej w N. Wykonywał on na rzecz tej szkoły - przy zmniejszonym wymiarze czasu - pracę dydaktyczno-wychowawczą.Będąc powołany na stanowisko wizytatora metodyka - do odwołania - w terenowym organie administracji szkolnej, wnioskodawca zachował uprawnienia, jakie przysługują nauczycielom mianowanym (art. 90 ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. karta praw i obowiązków nauczyciela - Dz. U. Nr 16, poz. 114), tj. był nadal pracownikiem mianowanym.Powołanie wnioskodawcy na stanowisko wizytatora metodyka z zachowaniem prawa wykonywania przez niego pracy dydaktyczno-wychowawczej nie zmieniło jego dotychczasowego stosunku pracy powstałego na podstawie powołania, a nie umowy o pracę (art. 10 karty).Nauczyciel zaś mianowany na stałe na podstawie przepisów wyżej powołanej ustawy nie może dochodzić roszczeń wynikających ze stosunku pracy opartego na nominacji przed komisjami rozjemczymi, komisjami odwoławczymi do spraw pracy oraz sądami pracy. Roszczeń tych nauczyciel mianowany może dochodzić wyłącznie w drodze postępowania administracyjnego (art. 110 karty praw i obowiązków nauczyciela).Za powyższą tezą przemawia ponadto fakt, że wnioskodawca dochodzi swych roszczeń od Skarbu Państwa nie za okres, w którym pełnił czynności wizytatora metodyka, ale za okres, w którym wyłącznie wykonywał pracę dydaktyczno-wychowawczą w macierzystej szkole w charakterze nauczyciela mianowanego.Z tych przyczyn na przedstawione pytanie Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.
Powiązane orzeczenia
- I PR 44/76 1976-12-03Czy komisja odwoławcza do spraw pracy jest właściwa do rozpatrzenia odwołania w sprawie dotyczącej rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem szkoły średniej mianowanym do odwołania, na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z d…
- I PZP 2/76 1976-03-12Czy komisja odwoławcza do spraw pracy jest właściwa do rozpatrzenia wniosku nauczyciela szkoły średniej, mianowanego do odwołania, o odszkodowanie w związku z wydaniem mu niewłaściwej opinii?
- III PRN 81/67 1967-12-18Czy pracownik posiadający kwalifikacje wymagane do mianowania, ale nieposiadający aktu mianowania, jest pracownikiem mianowanym, a tym samym czy droga sądowa jest właściwa do dochodzenia roszczeń związanych z rozwiązanie…
- I PRN 97/82 1982-11-11Czy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym z dniem 28 lutego 1982 r., gdy pismo zawiadamiające o tym zostało doręczone 1 marca 1982 r., jest zgodne z prawem?
- III PSKP 32/21 2021-09-22Czy kryterium posiadania prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego może stanowić jedyną lub decydującą podstawę do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem w przypadku zmian organizacyjnych w szkole?
Powołane przepisy
art. 66art. 242 KPart. 90art. 10art. 110§ 6 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.