II USK 565/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-04-05
Skład orzekający: Leszek Bielecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami, podlega wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. z tej tylko przyczyny, że orzekał poprzednio w innej sprawie między tymi samymi stronami. Niezawisłość sędziowska wiąże się z obowiązkiem wydania orzeczenia na podstawie własnego, wewnętrznego przekonania, a nie z brakiem wcześniejszego orzekania w sprawach tych samych stron.Stan faktyczny
Odwołujący P. G. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie P. G. od decyzji ZUS o nieopłaconych składkach. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej na zarzucie nieważności postępowania z powodu udziału w wydaniu zaskarżonego wyroku sędziego, który orzekał w sprawach zawisłych pomiędzy tymi samymi stronami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II USK 565/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania P. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o składki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 kwietnia 2022 r., skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 grudnia 2020 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 29 grudnia 2020 r., III AUa […], oddalił apelację odwołującego się P. G. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 12 listopada 2019 r., VII U […], oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 21 maja 2018 r. stwierdzającej, że odwołujący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, oraz określającej wysokość zadłużenia. Odwołujący zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł jedynie na nieważności postępowania w związku z udziałem w wydaniu zaskarżonego wyroku przez sędziego, który orzekał w sprawach zawisłych pomiędzy tymi samymi stronami, na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. W ocenie skarżącego taki
2 sędzia czuł się związany swoim poprzednim orzeczeniem, przez co stracił przymiot niezależności, co z kolei nie zabezpieczało należycie prawa skarżącego do rozpoznania jego sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Tymczasem, jedyny zarzut nieważności postępowania okazał się oczywiście bezpodstawny i chybiony. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do ukształtowania składu Sądu, który ją rozpoznał w drugiej instancji z naruszeniem prawa, czy w sposób godzący w interes skarżącego. W świetle art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. przesłanką wyłączenia sędziego jest okoliczność, że brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia w niższej instancji. Przepis ten nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego, który z racji orzekania w danym sądzie orzekał już w sprawach, które zawisły przed nim z innego sporu tych samych stron. W wyroku z 28 marca 2012 r., V CSK 15711 (LEX nr 1254741) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, zgodnie z którym niezawisłość sędziowska wiąże się z obowiązkiem wydania orzeczenia przez sędziego na podstawie jego własnego, wewnętrznego przekonania o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o analizę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez pryzmat mających zastosowanie norm prawa materialnego z pominięciem wpływu jakichkolwiek czynników zewnętrznych. Nie narusza więc zasady niezawisłości sędziowskiej sędzia, który kierując się własnym wewnętrznym przekonaniem podziela argumentację prawną co do określonych zagadnień prawnych wyrażoną w innej sprawie rozpoznanej przez ten sam albo inny sąd w innym składzie osobowym. Również w wyroku z 19 września 2013 r., I CSK 688/12 (LEX nr 1523362) Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. z tej tylko przyczyny, że orzekał
3 poprzednio w innej sprawie między tymi samymi stronami. Nie stanowi również podstawy wyłączenia sędziego, który z racji orzekania w drugiej instancji i po ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji orzeka ponownie w postępowaniu przed sądem drugiej instancji (zob. np. uchwałę Sądu Najwyższego z 26 listopada 2014 r., III CZP 80/14, OSNC 2015 nr 9, poz. 100, wyroki Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2012 r., V CSK 42/11, niepubl., z 28 marca 2012 r., V CSK 157/11, niepubl.). Brak dalszych zarzutów kasacyjnych oraz należytego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprawiło, że skarga nie spełniała żadnych wymagań w zakresie zawartości i jakości argumentacji jurydycznej. Tym samym wobec niewykazania przez skarżącego istnienia powołanej przesłanki przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. a.s.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 226/18 2018-11-07Czy udział sędziego w rozpoznaniu innej sprawy między tymi samymi stronami (lub ich poprzednikami prawnymi) uzasadnia jego wyłączenie z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. lub czy brak wniosku o wyłączenie…
- II CSK 528/13 2014-03-27Czy udział sędziego w składzie sądu drugiej instancji, który uprzednio uchylił orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stanowi samoistną podstawę do wyłączenia tego sędziego od or…
- II CSKP 964/23 2023-11-28Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy z powodu potencjalnego konfliktu interesów?
- I ZO 89/25 2025-10-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia jest stroną w podobnej sprawie dotyczącej wynagrodzenia?
- I CSK 3273/22 2023-03-10Czy sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy na podstawie art. 48 § 1 w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 48 § 1 pkt 5 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy