II UZP 3/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Szymanek. Sędziowie: E. Berutowicz, A. Szczurzewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Kazimierza N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w G. o emeryturę i rentę po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. postanowieniem z dnia 16 listopada 1975 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 § 1 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy renta inwalidy wojennego ustalona w zbiegu z emeryturą w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin ulega podwyższeniu z tytułu odznaczenia w sytuacji, gdy dodatek z tego samego tytułu uwzględniono przy wysokości emerytury?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Przyznane inwalidzie wojennemu na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117) świadczenia podlegają zwiększeniu o 25-procentowy dodatek z tytułu posiadania jednego z odznaczeń państwowych wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.). Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne nasunęło się na tle następującego stanu faktycznego:Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku decyzją z dnia 30.IV.1975 r., zatwierdzoną orzeczeniem Rady Nadzorczej z dnia 4.VIII.1975 r., przyznał wnioskodawcy emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidy wojennego bez uwzględnienia przy rencie inwalidzkiej dodatku z tytułu posiadanego orderu Virtuti Militari.Wnioskodawca w odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni domagał się zmiany wymienionego orzeczenia Rady Nadzorczej oraz decyzji organu rentowego i przyznania dodatku z tytułu posiadanego orderu w wysokości połowy renty inwalidy wojennego.W związku z tym odwołaniem nasunęły się Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneUdzielając odpowiedzi na przedstawione pytanie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Niesporne jest w sprawie, że wnioskodawca nabył uprawnienia do emerytury z ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o p.z.e. (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) raz do renty inwalidzkiej dla inwalidy wojennego przewidzianej w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117).Niesporne jest także, że wnioskodawca jest odznaczony orderem Virtuti Militari. Z tytułu zaś tego odznaczenia przysługuje wnioskodawcy z mocy art. 45 ust. 1 ustawy o p.z.e. 25-procentowy dodatek do emerytury, a z mocy art. 11 ust. 1 pkt 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. - 25-procentowy dodatek także do przyznanej mu renty inwalidzkiej dla inwalidy wojennego.W myśl przepisu art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. inwalidzie wojennemu, który nabył prawo do emerytury, wypłaca się w zależności od jego wyboru albo przysługującą mu rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury, albo emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej, nie mniej jednak niż o 15% podstawy wymiaru emerytury.Ani przepis art. 51, ani też inne przepisy tej ustawy nie zawierają żadnych takich postanowień, z których należałoby wnioskować, że w razie zbiegu prawa do świadczeń wymienionych w art. 51 ust. 1 dodatek z tytułu posiadanego orderu przysługuje tylko do świadczenia wypłacanego w całości. Gdyby zaś wolą ustawodawcy było ograniczenie w stosunku do inwalidy wojennego prawa do dodatku z tytułu posiadanego przez niego orderu tylko do świadczenia wypłaconego w całości, to dałby temu wyraz, jak to uczynił w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118). Według bowiem art. 36 ust. 1 i 2 tej ustawy w razie zbiegu prawa do świadczeń określonych tą ustawą ze świadczeniami o charakterze rentowym przysługującymi na podstawie innych przepisów, rolnikowi wypłaca się w całości wybrane przez niego świadczenia powiększone o połowę drugiego świadczenia, z tym jednak ograniczeniem, że dodatek z tytułu posiadanego orderu przysługuje tylko do świadczenia wypłacanego w całości. Wypada przy tym zaznaczyć, że ustawa o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, jak i ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin uchwalone zostały w tym samym dniu - 29 maja 1974 r.Jeśli zaś chodzi o przepis art. 45 ust. 3 ustawy o p.z.e., to - wbrew zapatrywaniu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - przepis ten nie daje podstawy do ograniczenia prawa do dodatku z tytułu posiadanego przez inwalidę wojennego orderu tylko do świadczenia wypłaconego w całości. Przepis ten bowiem ma zastosowanie tylko w takiej sytuacji, gdy osoba uprawniona do świadczeń posiada więcej niż jedno odznaczenie wymienione w art. 45 ust. 1 tej ustawy, co wyraźnie wynika z literalnego brzmienia tego przepisu. Gdyby zaś przepis art. 45 ust. 3 ustawy o p.z.e. normował także kwestię dodatku z tytułu posiadanego orderu w razie uprawnień danej osoby do pobierania jednego świadczenia w całości, a drugiego w połowie, to zbędny byłby przepis art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.Z powyższych względów udzielono odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne jak w sentencji uchwały.