II UZP 35/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Perestaj (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Berutowicz, Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL w sprawie z wniosku Maksymiliana P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o podstawę wymiaru renty inwalidy wojennego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 11 września 1980 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych"Czy inwalida wojenny, który w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117) miał zawieszone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej przyznanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 341) - z powodu pobierania korzystniejszej emerytury - ma prawo do ustalenia podstawy wymiaru renty inwalidy wojennego przy zastosowaniu art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin i do przyjęcia za podstawę jej wymiaru kwoty stanowiącej podstawę wymiaru renty inwalidzkiej wojskowej?"podjął następującą uchwałę:Uzasadnienie faktyczneBędące przedmiotem rozpoznania zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu:Decyzją z dnia 6.VI.1973 r. Wojewódzki Sztab Wojskowy przyznał wnioskodawcy wojskową rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową poczynając od dnia 1.I.1973 r. na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 341). Wypłata tej renty została jednak zawieszona wobec pobierania przez wymienionego emerytury wojskowej jako świadczenia korzystniejszego.W dniu 23.IX.1975 r. wnioskodawca złożył w organie rentowym wniosek o przyznanie mu renty inwalidy wojennego na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117). Decyzją z dnia 28.IV.1976 r. organ rentowy przyznał wnioskodawcy żądaną rentę od dnia 23.VI.1975 r. według III grupy inwalidów w związku z działaniami wojennymi. Za podstawę tej renty przyjęto kwotę 2.200 zł zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, a od dnia 1.V.1977 r. kwotę 3.000 zł. W dniu 10.VIII.1979 r. wnioskodawca złożył wniosek o zmianę podstawy wymiaru renty inwalidy wojennego i o przyjęcie za podstawę wymiaru tej renty kwoty 5.730 zł, stanowiącej podstawę wymiaru renty inwalidy wojskowego. Decyzją z dnia 20.V.1980 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy zmiany podstawy wymiaru renty z uzasadnieniem, że w dniu 1.VIII.1974 r. pobierał on emeryturę wojskową, a więc nie spełnia wymagań art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych.W odwołaniu wniesionym od tej decyzji do Rady Nadzorczej wnioskodawca domagał się zmiany decyzji organu rentowego i przyjęcia za podstawę wymiaru renty inwalidy wojennego kwoty 5.730 zł, przyjętej za podstawę wymiaru wojskowej renty inwalidzkiej. Rada Nadzorcza orzeczeniem z dnia 24.VI.1980 r. zatwierdziła decyzję organu rentowego z przyczyn podanych w jej uzasadnieniu.W odwołaniu wniesionym od powyższego orzeczenia do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołujący się podtrzymał swoje roszczenie.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając odwołanie wnioskodawcy, przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone w sentencji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W wyroku z dnia 22 czerwca 1976 r. II URB 32/76 (OSNCP 1977, z. 2, poz. 35) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pobierana przez żołnierza zawodowego w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117) renta inwalidzka z tytułu inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi, przyznana na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, jest w rozumieniu art. 10 ust. 2 tej ustawy rentą pobieraną przez inwalidę wojennego. Wyjaśnienie uwzględniało sytuację prawną, że do dnia 1.VIII.1974 r. żołnierz zawodowy nie mógł uzyskać renty inwalidzkiej wojennej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych. Dlatego też, jeżeli żołnierz zawodowy pobierał rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku z działaniami wojennymi na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, istniały podstawy do uznania tej renty za rentę inwalidzką wojenną i w związku z tym przyjęcia za podstawę wymiaru renty z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych zarobków stanowiących podstawę pobieranej dotychczas renty inwalidzkiej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych.Odmiennie przedstawia się sytuacja wówczas, gdy inwalida wojenny wprawdzie miał przyznaną rentę inwalidzką na skutek inwalidztwa pozostającą w związku z działaniami wojennymi na podstawie przepisów o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych, lecz renty tej nie pobierał wskutek jej zawieszenia.Z treści art. 10 ust. 2 o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin wyraźnie wynika, że przyjęcie za podstawę wymiaru renty inwalidzkiej wojennej - na podstawie tego przepisu - korzystniejszej stawki wynikającej z obliczenia dotychczas przysługującej renty jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy inwalida wojenny tak obliczoną rentę pobierał.Jeżeli natomiast w dniu 1.VIII.1974 r. (tj. w dniu wejścia w życie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin) inwalida wojenny nie pobierał renty przyznanej mu z tytułu inwalidztwa w związku ze służbą wojskową w czasie wojny, to brak podstaw do obliczenia przysługującej mu renty dla inwalidy wojennego z art. 9 i 10 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. od kwoty zarobków uprzednio ustalonej renty inwalidzkiej w myśl przepisów o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych.Z treści art. 10 ust. 2 wymienionej ustawy wynika, iż to korzystniejsze ustalenie podstawy wymiaru renty jest uzależnione od dwu przesłanek istniejących jednocześnie: pobierania przez inwalidę renty w dniu 1.VIII.1974 r. oraz ustalenia pobieranej renty od zarobków wyższych niż stawka ryczałtu określona w ust. 1 tego przepisu. Jeżeli inwalida wojenny pobierał inne świadczenia (a nie rentę inwalidzką) nie może korzystać z unormowania korzystniejszego w art. 10 ust. 2 omawianej ustawy.Z tych powodów Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści jak w sentencji.