III PO 36/75
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1975-09-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych. Właściwy do rozpoznania takiej skargi jest okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, który działa jako sąd odwoławczy. O właściwości miejscowej decyduje okręgowy sąd ubezpieczeń społecznych, który rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Kunegunda K. wniosła skargę o wznowienie postępowania od wyroku Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 listopada 1974 r. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z przepisami ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, Trybunał Ubezpieczeń Społecznych został zniesiony z dniem 30 czerwca 1975 r., a sprawy nie zakończone przekazano do rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla m.st. Warszawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie: A. Filcek, M. Wilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Kunegundy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w W. o rentę na skutek skargi Kunegundy K. o wznowienie postępowania od wyroku Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 listopada 1974 r.przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu.Uzasadnienie faktyczneUstawa o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych zniosła okręgowe sądy ubezpieczeń społecznych (art. 84 § 2) i w ich miejsce utworzyła okręgowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 1), zakreślając im nowe zadania. Z dniem 30.VI.1975 r. został zniesiony także Trybunał Ubezpieczeń Społecznych, a nie zakończone do tego czasu sprawy toczące się przed nim przekazane zostały do dalszego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla m.st. Warszawy w składzie trzech sędziów i dwóch ławników. Sąd ten - w powiększonym składzie - jest więc właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych tylko w jednym wypadku, a mianowicie gdy wniesiono ją przed dniem 30.VI.1975 r. i do tego czasu nie została ona rozstrzygnięta.Artykuł 84 § 3 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, umieszczony w rozdziale 3, jest przepisem wyjątkowym i jako taki podlega wykładni ścisłej. Dlatego też gdyby nawet została wniesiona skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla m. st. Warszawy - wydanym w składzie powiększonym w myśl wyżej wspomnianego przepisu - to rozpozna ją ten Sąd, ale już w zwykłym składzie, stosując odpowiednio art. 399 - 416 k.p.c. w związku z art. 72 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych i mając przy tym na uwadze uchwałę składu 7 sędziów SN z dnia 21.II.1969 r. sygn. III PZP 63/68 (OSNCP 1969, z. 12, poz. 208). Uchwała ta stanowi, że "Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c.".Właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych jest okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, który działa jako sąd odwoławczy (p. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 24.VII.1975 r. V PZP 7/75). O właściwości miejscowej decyduje to, który okręgowy sąd ubezpieczeń społecznych rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji.Ta sama zasada odnosi się do skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych.Z tych przeto względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 3/78 1978-12-14Czy odwołanie od postanowienia okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych odrzucającego skargę o wznowienie postępowania jest dopuszczalne, gdy okręgowy sąd orzekał w drugiej instancji?
- III PUNP 2/24 2025-10-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych?
- I UZ 24/19 2020-01-09Czy ubezpieczony ma prawo do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa, jeśli wyrok sądu apelacyjnego w tej sprawie jest prawomocny?
- III UZ 2/20 2020-08-20Czy Sąd Najwyższy powinien odroczyć rozpoznanie sprawy do czasu podjęcia uchwały w innej sprawie przez Sąd Najwyższy?
- III USKP 119/24 2025-03-25Czy w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych, w której wyrok sądu drugiej instancji został wydany przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie okreś…
Powołane przepisy
art. 84 § 2art. 1art. 399art. 72art. 403 § 2 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.