III PO 4/62

UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1962-07-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, w szczególności art. 26 pkt 3, mają zastosowanie do inwalidy wojennego zatrudnionego w spółdzielni inwalidów na podstawie spółdzielczego stosunku pracy jako jej członek?
Ratio decidendi
Przepisy art. 26 ust. 2 i 3 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin nie mają zastosowania do inwalidów będących członkami spółdzielni inwalidów i zatrudnionych w ramach spółdzielczego stosunku pracy. Ochrona przewidziana w tych przepisach dotyczy umów o pracę, a nie spółdzielczych stosunków pracy, które zapewniają inwalidom członkom odrębną, specjalną ochronę.
Stan faktyczny
Powód, inwalida wojenny, był zatrudniony w Spółdzielni Inwalidów na podstawie spółdzielczego stosunku pracy jako jej członek. Sprawa dotyczyła zastosowania przepisów dekretu o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin do jego sytuacji prawnej. Sąd Najwyższy rozstrzygał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi prawnej, stwierdzając, że przepisy art. 26 ust. 2 i 3 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. nie mają zastosowania do inwalidów członków spółdzielni inwalidów zatrudnionych w ramach spółdzielczego stosunku pracy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: M. Piekarski (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Czesława Ż. przeciwko Spółdzielni Inwalidów w J. o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:"Czy również w stosunku do inwalidy wojennego, zatrudnionego w spółdzielni na podstawie spółdzielczego stosunku pracy jako jej członka, odnoszą się przepisy dekretu z dnia 14.VIII.1954 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98 - tekst jednolity), a zwłaszcza art. 26 pkt 3 tegoż dekretu?"udzielił następującej odpowiedzi prawnej:"Przepisy art. 26 ust. 2 i 3 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98) nie mają zastosowania do inwalidów członków spółdzielni inwalidów zatrudnionych w ramach spółdzielczego stosunku pracy".Uzasadnienie faktycznePrzepisy art. 26 ust. 2 i 3 dekretu z dn. 14.VIII.1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98) nie mają zastosowania do inwalidów członków spółdzielni inwalidów zatrudnionych w ramach spółdzielczego stosunku pracy. Wymienione bowiem przepisy, zgodnie z ich treścią, chronią inwalidów zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Przewidziana w tych przepisach ochrona nie rozciąga się na inwalidów członków spółdzielni pracy w zakresie, w jakim korzystają oni ze specjalnej ochrony wynikającej z członkostwa tych spółdzielni. Ta właśnie specjalna ochrona powoduje, że wymienione przepisy są bezprzedmiotowe w zakresie zatrudnienia inwalidów w ramach spółdzielczych stosunków pracy. Z braku podstawy prawnej prezydium rady narodowej nie może narzucać spółdzielniom pracy członków nawet wówczas, gdy są oni inwalidami. Nakaz zatrudnienia inwalidy dotyczy zakładu pracy zatrudniającego z reguły osoby w pełni zdolne do pracy, nie rozciąga się natomiast na spółdzielnie inwalidów, które zatrudniając bardzo wielu inwalidów członków, nie mogą być nadto obciążane obowiązkowym zatrudnieniem inwalidów nieczłonków.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 388 KPCart. 26 pkt 3art. 26 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.