III PZP 14/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN F. Rusek (sprawozdawca). Sędziowie SN: T. Kasiński, W. Myga.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Bijowskiej, w sprawie z wniosku Stanisława F. przeciwko Krajowej Spółdzielni Pracy i Usług Kominiarskich - Oddział w L. o nagrodę jubileuszową po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie postanowieniem z dnia 20 lutego 1985 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy przepis art. 197 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210) uzasadnia rozpoznanie sprawy członka spółdzielni pracy - z którym rozwiązano umowę o pracę przed dniem wejścia w życie tejże ustawy przez sąd powszechny?"powziął następującą uchwałę:Spór ze spółdzielczej umowy o pracę, wszczęty po wejściu w życie ustawy z dnia 16 września 1982 r. - prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210 ze zm.), należy do właściwości sądu także wtedy, gdy roszczenie z tej umowy powstało przed wejściem w życie wymienionej ustawy (art. 197 § 1 i art. 271).Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca był członkiem Krajowej Spółdzielni Pracy i Usług Kominiarskich i łączyła go z pozwaną Spółdzielnią umowa o pracę, rozwiązana na podstawie art. 53 k.p. w dniu 13 października 1978 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61 ze zm.).Z roszczeniem o zasądzenie od pozwanej nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy wnioskodawca wystąpił w dniu 19 stycznia 1984 r. Terenowa Komisja Rozjemcza zasądziła na rzecz wnioskodawcy dochodzoną nagrodę.Okręgowy Sąd, rozpoznając odwołanie pozwanej, przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia (w trybie art. 66 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych) wymienione w postanowieniu budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne.Wątpliwość Sądu nie odnosi się do prawa materialnego, co wyraźnie w uzasadnieniu przedstawionego pytania podkreślono, ale dotyczy wyłącznie oznaczenia organu właściwego do rozpoznania dochodzonego żądania wnioskodawcy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Spory o roszczenia ze spółdzielczej umowy o pracę - w czasie rozwiązania z wnioskodawcą spółdzielczej umowy o pracę w 1978 r. - należały do kompetencji komisji rozjemczych i komisji odwoławczych do spraw pracy oraz okręgowych sądów pracy i ubezpieczeń społecznych (por. art. 133(5) ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach - Dz. U. Nr 12, poz. 61; zm.: Dz. U. z 1974 r. Nr 47, poz. 281).;Od wejścia w życie ustawy z dnia 16 września 1982 r. - prawo spółdzielcze z dniem 1 stycznia 1983 r. spory ze spółdzielczej umowy o pracę rozpatrują sądy powszechne (art. 197 § 1).Zgodnie z art. 271 tej ustawy postępowanie "przed organami powołanymi do rozpoznania sporów, wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, toczy się według przepisów dotychczasowych".Powyższy przepis kładzie nacisk na datę wszczęcia postępowania, a nie zajmuje się datą zaistniałego zdarzenia, stanowiącego podstawę dochodzonego roszczenia. Tak więc data wszczęcia postępowania jest czynnikiem decydującym o kompetencji właściwego organu do rozpoznania sporu, a nie data zdarzeń i faktów, które zaistniały przed wszczęciem postępowania.To rozwiązanie - z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 271 - prowadzi do wniosku, że postępowanie wszczęte po wejściu w życie wymienionej ustawy toczy się już wyłącznie według jej przepisów, a zatem przy zachowaniu art. 197 § 1, bez względu na to, czy dotyczy zdarzeń zaistniałych przed, czy po wejściu w życie tej ustawy.Z tych względów na przedstawione pytanie prawne udzielono odpowiedzi jak w sentencji uchwały.