III PZP 52/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Myga (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Brzeziński, J. Myślicki.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Paczyńskiego, w sprawie z powództwa Zygmunta G. przeciwko Urzędowi Wojewódzkiemu Kuratorium Oświaty i Wychowania w B. o wypłatę nagrody po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 11 listopada 1985 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy warunkiem uzyskania nagrody z zakładowego funduszu nagród przez emeryta zatrudnionego jako nauczyciela w Okręgowym Ośrodku Dokształcania Zawodowego w niepełnym wymiarze czasu pracy jest nieprzerwane zatrudnienie w ciągu sześciu miesięcy w każdym kolejnym roku kalendarzowym, czy też emeryt ten uzyskuje prawo do nagrody po przepracowaniu na podstawie umów o pracę zawieranych na czas określony łącznie sześciu miesięcy w kilku okresach odpowiadających turnusom, na które podzielony jest rok szkolny w Ośrodku?"powziął następującą uchwałę:Nauczyciel zatrudniony po przejściu na emeryturę w tej samej szkole w niepełnym wymiarze na podstawie umowy o pracę na czas określony nabywa prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród, jeżeli w roku - za który przyznawana jest nagroda - przepracuje, choćby z przerwami, co najmniej 6 miesięcy.Uzasadnienie faktycznePowód był zatrudniony w Okręgowym Ośrodku Dokształcania Zawodowego w B. do dnia 31 sierpnia 1982 r. w związku z przejściem na emeryturę. Już jako emeryt od dnia 6 września 1982 r. podjął pracę w tym samym Ośrodku jako nauczyciel w niepełnym wymiarze godzin na podstawie kolejno zawieranych umów o pracę na czas określony odpowiadający poszczególnym turnusom szkoleniowym, na które podzielony jest rok szkolny w Ośrodku. Między kolejno zawieranymi umowami o pracę na czas określony istniały przerwy kilku lub kilkunastodniowe. W roku szkolnym 1982-1983 i 1983-1984 powód przepracował łącznie więcej niż 6 miesięcy w niepełnym wymiarze godzin. Strona pozwana odmówiła wnioskodawcy wypłaty nagród z zakładowego funduszu nagród za rok 1983 i 1984, które wyniosłyby odpowiednio kwotę 1.787 zł i 4.198 zł.Zdaniem strony pozwanej, z powołaniem się na wytyczne Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 28 stycznia 1983 r., powód nabyłby prawo do nagrody po przepracowaniu co najmniej 6 miesięcy, gdyby były to okresy nieprzerwanej pracy.Sąd Pracy, podzielając argumentację strony pozwanej, oddalił powództwo.Przy rozpoznaniu rewizji Sądowi Wojewódzkiemu - Sądowi Pracy nasunęły się poważne wątpliwości prawne, które sprecyzował w wyżej przytoczonym pytaniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 ze zm.) zasady przyznawania nauczycielom nagród z zakładowego funduszu nagród określa ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród... (Dz. U. Nr 27, poz. 150).W myśl art. 4 powołanej wyżej ustawy, nagroda z zakładowego funduszu nagród przysługuje pracownikowi, który w jednym zakładzie pracy przepracuje cały rok kalendarzowy (obrachunkowy). Wyjątki od tej zasady wprowadzone zostały w art. 5 ust. 1 i 2, w świetle których pracownik ma prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród, mimo że nie przepracował całego roku; warunkiem przyznania takiej nagrody jest przepracowanie w zakładzie wypłacającym nagrodę co najmniej 6 miesięcy.Regulamin podziału zakładowego funduszu nagród obowiązujący u strony pozwanej, a opracowany i zgodny z wytycznymi Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 28 stycznia 1983 r. w sprawie wypłaty indywidualnych nagród z zakładowego funduszu nagród za 1982 r. (Dz. Urz. MOiW Nr 3, poz. 16) w rozdziale IV pkt 8 zawiera następujące postanowienie:"Emeryt podejmujący zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy:a) w tym samym zakładzie pracy, z którego odszedł na emeryturę - ma prawo do nagrody pod warunkiem przepracowania w tym zakładzie w danym roku, za który przyznawana jest nagroda, co najmniej 6 miesięcy i w wysokości uzależnionej od okresu zatrudnienia w tym zakładzie przed odejściem na emeryturę,b) w innym zakładzie niż ten, z którego odszedł na emeryturę - od nowa nabywa prawo do nagrody i do jej wysokości uzależnionej od okresu zatrudnienia w nowym zakładzie pracy".Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że jedynym i wyłącznym warunkiem nabycia prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród przez emerytowanego nauczyciela zatrudnionego nadal w tej samej szkole, z której odszedł na emeryturę, jest przepracowanie w roku, za który wypłacona jest nagroda, co najmniej 6 miesięcy. Prawo do takiej nagrody nie jest uzależnione od rodzaju umowy (czas nie określony lub określony), na podstawie której zatrudniony jest emerytowany nauczyciel, lub od wymagania, aby to co najmniej 6-miesięczne zatrudnienie było nieprzerwane. Brak natomiast podstaw w sprawach płacowych do stosowania wykładni rozszerzającej, której zastosowanie w przedmiotowej sprawie mogłoby dopiero prowadzić do wniosku, że co najmniej 6-miesięczny okres zatrudnienia emerytowanego nauczyciela musi być okresem nieprzerwanym.Przede wszystkim należy zauważyć, że w powołanych przepisach nie używa się określenia "praca nieprzerwana". Niemniej jednak wymaganie nieprzerwanej pracy wynika z art. 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r., skoro wprowadza on zasadę przepracowania w jednym zakładzie całego roku, za który nagroda jest wypłacana. Warunek ten jednak musi być spełniony tylko wtedy, gdy prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród uzależnione jest od przepracowania całego roku.Za przyjęciem warunku "nieprzerwanego" przepracowania przez emerytowanego nauczyciela co najmniej 6 miesięcy nie przemawia postanowienie rozdziału IV pkt 7 regulaminu podziału zakładowego funduszu nagród, który stanowi, że w przypadku korzystania z urlopów bezpłatnych innych (tj. nie w związku z kontynuowaniem nauki, pełnienia funkcji z wyboru, skierowaniem do pracy za granicę) pracownik ma prawo do nagrody, gdy łącznie w roku przepracuje co najmniej 6 miesięcy. Przepis ten odnosi się do pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, którym urlop bezpłatny z przyczyn określonych np. w art. 174 § 1 k.p. może być udzielony kilka razy w roku, gdy zatrudnienie emeryta w niepełnym wymiarze czasu pracy w swej istocie nie jest zatrudnieniem "nieprzerwanym" (np. zatrudnienie 3 dni w tygodniu, 2 tygodnie w miesiącu). O prawie emerytowanego nauczyciela do nagrody z zakładowego funduszu nagród, w świetle obowiązującego u strony pozwanej regulaminu, nie może więc decydować ciągłość wykonywania pracy w danym roku kalendarzowym, ale decyduje wymiar faktycznie świadczonej pracy.Z powyższych względów na przedstawione pytanie prawne należało udzielić odpowiedzi jak w uchwale.