III SPP 15/10
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-07-20
Skład orzekający: Romualda Spyt, Bogusław Cudowski, Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, która dotyczy zarówno postępowania przed sądem apelacyjnym, jak i przed sądem okręgowym?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. W związku z tym, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi obejmującej oba te etapy postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania, zarzucając opóźnienia zarówno w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym (dotyczącym doręczenia uzasadnienia wyroku), jak i przed Sądem Okręgowym (dotyczącym wydania wyroku w sprawie o ochronę dóbr osobistych). Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia odszkodowania od Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę, uznając, że nie jest właściwy do jej rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu jako sądowi właściwemu do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania obejmującej etapy przed sądem okręgowym i apelacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SPP 15/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Zbigniew Myszka w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w [….] w sprawie I ACa …/09, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 lipca 2010 r., przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. Uzasadnienie Skarżący J. H., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie prowadzonej przez Sąd Apelacyjny I Wydział Cywilny pod sygn. akt I Aca …/09, oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 15.000,00 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty i kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu.
2 W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 30 października 2009 r. wniósł o doręczenie mu uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 października 2009 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 kwietnia 2009 r. oddalającego jego powództwo o ochronę dóbr osobistych. Pomimo to, że skarżący nie zmieniał miejsca zamieszkania, Sąd Apelacyjny doręczył mu uzasadnienie wyroku dopiero w dniu 19 stycznia 2010 r., co, zdaniem skarżącego, tamowało postępowanie w sprawie, gdyż bez wyroku Sądu Apelacyjnego skarżący i jego pełnomocnik nie byli w stanie sporządzić należytej skargi kasacyjnej. Ponadto w skardze zarzucono także opieszałość postępowania przed Sądem pierwszej instancji: pozew o ochronę dóbr osobistych został złożony przez skarżącego w dniu 27 lipca 2004 r., natomiast wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany dopiero 30 kwietnia 2009 r. Roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej uzasadniono tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie trwało dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych co odbiło się negatywnie na psychice i zdrowiu fizycznym skarżącego – w szczególności w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji (w lecie 2007 r. skarżący doznał wylewu). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarżący wniósł o „stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie prowadzonej przez Sąd Apelacyjny w […] I Wydział Cywilny pod sygn. akt I ACa …/09”. Spełnił zatem warunek formalny wskazany w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Warunek ten polega na identyfikacji konkretnej sprawy – przez określenie jej sygnatury i sądu przed, którym jest prowadzona. Natomiast warunek drugi - przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt. 2) określa zakres zaskarżenia, a mianowicie, których etapów postępowania skarga dotyczy. Wypełniając go, skarżący powołał zarzut niesporządzenia przez sędziego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 października 2009 r. w terminie określonym w Kodeksie postępowania cywilnego, co opóźniło wniesienie skargi
3 kasacyjnej do Sądu Najwyższego. Z treści uzasadnienia skargi wynika także, że obejmuje ona również postępowanie przed Sądem Okręgowym, bowiem skarżący zarzuca, że postępowanie w sprawie toczyło się niezwykle opieszale z powodu szeregu trudności w doręczeniu wezwań i pism procesowych jednemu z pozwanych, jednakże można mieć zastrzeżenia „co do staranności procedowania”. Pozew został złożony w dniu 27 lipca 2004 r. Na pewne uchybienie wskazuje między innymi ponowne otwarcie rozprawy z uwagi na niedoręczenie zawiadomienia jednemu z pozwanych. Nie bez znaczenia było tolerowanie przez Sąd Okręgowy praktyk pełnomocnika pozwanych, który „dokonywał oczywistej obstrukcji wymiaru sprawiedliwości”. W konsekwencji tych działań wyrok wydany został dopiero 30 kwietnia 2009 r., pomimo że nie była to sprawa skomplikowania ani pod względem prawnym, ani faktycznym. Tok rozprawy przed Sądem pierwszej instancji miał szkodliwy wpływ na stan zdrowia skarżącego, który w lipcu 2007 r. doznał wylewu. Z przywołanej treści wynika zatem, że wniesiona skarga dotyczy zarówno postępowania przed Sądem Apelacyjnym jak i przed Sądem Okręgowym. Zgodnie z obowiązującym od 1 maja 2009 r. (wprowadzonym ustawą z dnia lutego 2009 r. o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. Nr 61, poz. 498), a więc aktualnym w niniejszej sprawie, brzmieniem art. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie (ust. 1), jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (ust. 1a), jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (ust. 1b), jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy (ust. 2). Z uwagi na powołane przepisy właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Sąd Apelacyjny.
4 Przekazanie skargi Sądowi Najwyższemu jest więc niezasadne, a ponieważ nie jest ono wiążące (art. 200 § 2 k.p.c.), to należało w tym zakresie przekazać skargę Sądowi Apelacyjnemu (art. 200 § 2 k.p.c. w związku z art. 4 ust. 1b oraz art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 497/25 2026-01-29Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które obejmuje zarówno postępowanie przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
- I NSP 9/22 2022-03-23Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania sądowego, które toczyło się przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 367/25 2025-11-27Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które toczyło się przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 415/24 2024-11-15Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy postępowań prowadzonych przed sądami okręgowym i apelacyjnym?
- I NSP 239/23 2023-11-07Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 2art. 4art. 200 § 2 KPCart. 4 ust. 1art. 8 ust. 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy