IV PZ 49/81
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1981-09-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wojewódzki jest właściwy do rozpoznania sporu o ustalenie prawa do wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy, gdy jednocześnie istnieje roszczenie o zasądzenie tego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spór o ustalenie prawa do określonego świadczenia należy do właściwości tego samego sądu, który jest właściwy do rozpoznania sporu o samo świadczenie. W przypadku wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy, właściwy do rozpoznania sporu o świadczenie jest sąd wojewódzki, co oznacza, że jest on również właściwy do ustalenia prawa do tego świadczenia. Zaskarżone postanowienie sądu wojewódzkiego o przekazaniu sprawy do sądu rejonowego zostało uchylone.Stan faktyczny
Powodowie domagali się ustalenia prawa do wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy oraz zasądzenia tego wynagrodzenia od Zakładów Elektronicznych "Warel". Zakłady odmówiły wypłaty, powołując się na przepisy wyłączające prawo twórców do wynagrodzenia w przypadku, gdy modernizacja sprzętu mieści się w obowiązkach pracowniczych. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w części dotyczącej zasądzenia wynagrodzenia i przekazał sprawę do sądu rejonowego, uznając swoją niewłaściwość. Powodowie wnieśli zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Rejman. Sędziowie SN: E. Jachczyk, T. Kasiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Zbigniewa W., Stanisława G. i Leszka S. przeciwko Zakładom Elektronicznym "Warel" w W. o ustalenie prawa do wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy na skutek zażalenia powoda Zbigniewa W. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 9 czerwca 1981 r. sygn. akt I C 846/80postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie do rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowodowie, formułując żądanie pozwu, wnosili o uznanie ich prawa do wynagrodzenia za projekt wynalazczy (racjonalizatorski), zgłoszony i przyjęty do stosowania w pozwanych Zakładach, oraz o zasądzenie z tego tytułu wynagrodzenia. Pozwane Zakłady odmówiły twórcom prawa do wynagrodzenia, powołując się na to, że modernizacja sprzętu objęta zgłoszonym projektem racjonalizatorskim należała do ich obowiązków jako pracowników pracowni konstrukcyjnej, co w myśl § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych wyłącza prawo twórców do wynagrodzenia.Sąd Wojewódzki, po złożeniu przez strony na rozprawie zgodnych oświadczeń co do wysokości wynagrodzenia, jakie powodowie otrzymaliby, gdyby uznać, że prawo do wynagrodzenia za zgłoszony projekt im przysługuje, postanowieniem z dnia 9.VI.1981 r. umorzył postępowanie objęte pkt 2 pozwu o zasądzenie wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy i w pozostałym zakresie, uznając swoją niewłaściwość, przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Pragi.Na to postanowienie powodowie złożyli zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i uznanie, że właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest Sąd Wojewódzki.Zażalenie jest uzasadnione. Wbrew odmiennemu poglądowi wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia spór o ustalenie prawa do określonego świadczenia należy do właściwości tego samego sądu, który jest właściwy do rozpoznania sporu o samo świadczenie. W sprawie przedmiotem sporu jest wynagrodzenie twórców pracowniczego projektu wynalazczego, o którym mowa w art. 93 i nast. ustawy o wynalazczości. Drogę sądową do dochodzenia tego wynagrodzenia ustanowił przepis art. 105 ustawy, przewidujący, że twórca niezadowolony z decyzji jednostki nadrzędnej może dochodzić roszczeń o wynagrodzenie za projekt wynalazczy przed sądem wojewódzkim. Do tego też sądu powodowie wystąpili z roszczeniem o wynagrodzenie.Zgodnie z ustaloną judykaturą brak jest interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie, gdy powodowi przysługuje roszczenie o świadczenie. Dlatego też przy przytoczonym na wstępie żądaniu pozwu należało uznać za istotne żądanie zasądzenia wynagrodzenia, skoro z uzasadnienia pozwu i okoliczności sprawy nie wynikało, by ze spornego stosunku prawnego wynikały jeszcze dalsze skutki, których dochodzenie w drodze powództwa o świadczenie nie jest możliwe.Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji w kierunku wyjaśnienia okoliczności dokonania projektu wynalazczego i oceny roszczenia o wynagrodzenie pod kątem powołanego przez stronę pozwaną przepisu prawa wynalazczego.
Powiązane orzeczenia
- IV PZ 74/80 1980-12-03Czy sąd może umorzyć postępowanie na skutek ugody sądowej w sprawie o wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy, jeśli twórca nie wyczerpał trybu postępowania administracyjnego?
- I PR 214/90 1991-01-15Czy powództwo o ustalenie prawa do wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy jest dopuszczalne, gdy istnieje możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę?
- IV PZ 25/83 1983-10-06Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraconego wynagrodzenia za projekt wynalazczy, oparte na przepisach o czynach niedozwolonych, może być traktowane jako spór pracowniczy, uzasadniający zwolnienie od kosztów sądowy…
- IV PR 104/75 1975-12-19Czy sąd może oddalić powództwo o wynagrodzenie za stosowanie wynalazku pracowniczego przed zakończeniem postępowania administracyjnego, a jeśli tak, to na jakich zasadach?
- IV PZ 5/86 1986-05-02Czy roszczenie o wynagrodzenie za zastosowanie pracowniczego projektu wynalazczego jest sprawą z zakresu prawa pracy, czy też sprawą cywilnoprawną podlegającą właściwości sądu wojewódzkiego?
Powołane przepisy
art. 93art. 105§ 20 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.