IV PZ 25/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Sokołowski, Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Zbigniewa K. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "Staszic" w K. o zapłatę, na skutek zażalenia powoda na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 21 lutego 1983 r.postanowił zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 21.II.1983 r. oddalił powództwo, nie obciążając powoda kosztami procesu. Dochodzone roszczenie miało charakter odszkodowania z tytułu utraconego z winy pozwanego przedsiębiorstwa wynagrodzenia i oparte było na art. 415 k.c. Sąd Wojewódzki jednak - uznając, że po stronie pozwanej kopalni miało miejsce działanie lub zaniechanie noszące znamiona czynu niedozwolonego w rozumieniu tego przepisu - doszedł do wniosku, iż powód nie poniósł żadnej szkody, gdyż otrzymał już całe należne mu wynagrodzenie przed zgłoszeniem projektu wynalazczego powoda do opatentowania.Kwestionując powyższe stanowisko oraz ustalenia Sądu I instancji, powód w rewizji żądał zmiany zaskarżonego wyroku i zasądzenia odszkodowania w kwocie 132.000 zł. W związku z wniesieniem rewizji wydane zostało zarządzenie zobowiązujące powoda do uiszczenia opłaty od rewizji, na co powód złożył zażalenie, uważając, że sprawa ma charakter sporu o roszczenia pracownika ze stosunku pracy.Zażalenie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu. Nie jest trafny pogląd powoda o pracowniczym charakterze jego roszczenia. Jak już stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22.XI.1974 r. III PZP 35/74 (OSNCP 1974, z. 4, poz. 54), umowa o pracę nie może być źródłem zobowiązania pracownika do opracowania projektu racjonalizatorskiego lub innych projektów wynalazczych, jak również charakter wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze nie pozwala go uznać za wynagrodzenie za pracę, jest ono bowiem świadczeniem, do którego stosuje się przepisy prawa cywilnego. W myśl uchwały jedynie w postępowaniu przed Sądem stosuje się w sprawie o wynagrodzenie za projekt wynalazczy odpowiednie przepisy art. 459 i nast. k.p.c.Cywilny charakter tego roszczenia czynił koniecznym zamieszczenie w ustawie o wynalazczości (art. 105 ust. 2 zd. II) przepisu przewidującego ustawowe zwolnienie twórcy projektu od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przepis ten więc ma charakter przepisu szczególnego, a jako taki nie podlega wykładni rozszerzającej. Z tego względu na może on obejmować roszczeń innych niż wynagrodzenie, jak roszczeń odszkodowawczych wywodzących się z przepisów kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych.Reasumując, należy stwierdzić, że w sprawie o odszkodowanie z tytułu utraconego wynagrodzenia za projekt wynalazczy powodowi nie przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ubieganiu się o zwolnienie go od kosztów w trybie art. 113 i nast. kodeksu postępowania cywilnego.