I PK 127/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-11-04
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd w pobudce może być uznany za błąd istotny w rozumieniu art. 84 k.c. w kontekście uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącą zagadnienie prawne dotyczące błędu w pobudce nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W ustalonym stanie faktycznym powódka nie wykazała, aby jej oświadczenie woli było dotknięte wadami, w tym istotnym błędem, podstępem lub bezprawną groźbą. Skarżąca miała pełne informacje pozwalające na racjonalną ocenę sytuacji, a zawarte porozumienie było realizacją jej wcześniejszych postulatów.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego ustalenia istnienia stosunku pracy. Skarżąca podniosła, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie dotyczących pojęcia błędu istotnego w kontekście uchylenia się od skutków oświadczenia woli, w szczególności czy błąd w pobudce może być uznany za błąd istotny. Sąd Okręgowy ustalił, że powódka wyrażała wolę rozwiązania stosunku pracy na określonych warunkach, które ostatecznie uzyskała, i nie wykazał wad oświadczenia woli.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał od strony powodowej na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 127/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa D. S. przeciwko F. Spółce z o.o. w W. o ustalenie istnienia stosunku pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 listopada 2014 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt IV Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w C. z 21 listopada 2013 r. Skarżąca podniosła, że „prawidłowa wykładnia i zastosowanie przepisu art. 84 k.c. oraz prawidłowe zastosowanie przepisów art. 84, 86 i 87 k.c. w ustalonym stanie faktycznym tej sprawy wymaga wykładni obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie znaczenia sfery motywacyjnej (pobudek) działania osoby, która złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swego oświadczenia woli, dla ustalenia czy błąd tej osoby był błędem istotnym.
2 Wskazane zagadnienie wymaga rozstrzygnięcia rozbieżności pojawiających się zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie odnośnie rozumienia pojęcia błędu istotnego, co w istocie sprowadza się do ustalenia, czy błąd istotny odnosi się wyłącznie do treści czynności prawnej (a więc nie obejmuje sfery motywacyjnej działania osoby, która złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swego oświadczenia woli), czy też w określonych sytuacjach faktycznych tzw. „błąd w pobudce” można uznać za błąd istotny. Przytoczona w uzasadnieniu niniejszego wniosku rozbieżność orzecznictwa sądowego i przedstawiona - w niezbędnym zakresie - argumentacja w tym przedmiocie Sądu Najwyższego (uzasadnienie niniejszej skargi kasacyjnej) wskazują, że w tej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie pozwoli na wyeliminowanie rozbieżności i wątpliwości w orzecznictwie sądowym, a także w doktrynie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, spełniająca wymagania z art. 3984 k.p.c. podlega dalszej kontroli w postaci tzw. przedsądu (postanowienie SN z 13 listopada 2008 r., II UK 228/08, LEX nr 564794). Na tym etapie ustala się przede wszystkim, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania, co ma umożliwić wybór jedynie takich spraw, które powinny zostać rozpoznane przez organ najwyższego szczebla sądownictwa ze względu na interes publiczny (postanowienie SN z 29 stycznia 2011 r., I UK 295/10, niepubl.). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). Stosownie do art. 39813 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzono, że „z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż powódka wyrażała wolę, aby w przypadku braku możliwości kontynuowania zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy
3 doszło z nią do rozwiązania stosunku pracy przy zachowaniu wynegocjowanych wcześniej przywilejów. Ostatecznie do rozwiązania stosunku doszło na warunkach, o które zabiegała od wiosny 2011 r. skarżąca” […] Reasumując, w przypadku powódki nie można mówić o skutecznym uchyleniu się od skutków oświadczenia woli, bowiem oświadczenie powódki nie zostało dotknięte żadnymi wadami. Skarżąca nie pozostawała w istotnym błędzie, nie zastosowano wobec niej podstępu ani bezprawnej groźby. Apelująca miała pełne informacje dotyczące przebiegu procesu przejmowania kotłowni i możliwości wynikające z wykształcenia, wykonywanej pracy i pełnionej funkcji związkowej dla racjonalnej oceny sytuacji. Nie można również tracić z pola widzenia okoliczności, iż porozumienie zawarte w dniu 7 października 2011 r. jest realizacją jej postulatów zgłaszanych już w pierwszym kwartale 2011 r., a następnie […] we wrześniu 2011 r.”. Wobec powyższego, nie sposób uznać spełnienia przesłanek przedsądu, ponieważ wskazany przez skarżącą problem interpretacyjny nie ma jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, w której jako przyczynę przyjęcia przedstawia się zagadnienie prawne, którego wyjaśnienie nie miałoby znaczenia dla rozpoznania podstaw skargi (postanowienie SN 3 listopada 2010 r., III UK 56/10, niepubl.) Rozważanie zagadnień teoretycznych, jeżeli nie jest to niezbędne do wykładni przepisu, który ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, nie należy do zadań Sądu Najwyższego (postanowienie SN z 12 sierpnia 2009 r., II PZP 8/09, niepubl.). To samo należy odnieść do podnoszonej potrzeby wykładni przepisów prawa. Z tego względu orzeczono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 541/16 2017-03-28Czy błąd w rozumieniu art. 84 k.c. może dotyczyć jedynie sfery motywacyjnej, a nie samej treści czynności prawnej, i czy takie zagadnienie prawne uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- IV CSK 314/15 2015-11-19Czy sąd powinien z urzędu badać ważność czynności prawnej, jeśli w aktach sprawy znajduje się dokument wskazujący na złożenie przez stronę oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem b…
- I CSK 343/13 2014-03-20Czy w sprawie, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne oraz na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, można jednocześnie uznać, że występuje błąd logiczny polegający na równoczesnym podnoszeniu tych…
- I PSK 12/24 2024-11-19Czy w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o jedną z kilku alternatywnych podstaw roszczenia, a sąd drugiej instancji podważył tę podstawę, konieczne jest przeprowadzenie postępowania w ce…
- I CSK 417/17 2017-11-23Czy błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy przez sąd drugiej instancji mogą stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 84 KCart. 84art. 3984 KPCart. 39813 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy