N 18/76
WyrokIzba Wojskowa1976-12-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na podstawie art. 40 § 1 pkt 2 k.k. jest dopuszczalne w przypadku skazania za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. (dezercja)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Orzeczenie kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na podstawie art. 40 § 1 pkt 2 k.k. jest dopuszczalne jedynie w przypadku skazania za zbrodnie przeciwko podstawowym interesom politycznym lub gospodarczym PRL, które są określone w rozdziale XIX kodeksu karnego. Przestępstwo dezercji z art. 304 § 3 k.k. jest zawarte w rozdziale XXXVIII kodeksu karnego i nie stanowi zbrodni przeciwko podstawowym interesom politycznym i gospodarczym PRL, w związku z czym nie można na jego podstawie orzec kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych.Stan faktyczny
Damian T. został skazany prawomocnie za przestępstwo z art. 304 § 3 k.k. (dezercja) na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat. Prezes Izby Wojskowej Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku, zarzucając obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 40 § 1 pkt 2 k.k., przez bezpodstawne orzeczenie kary dodatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczoną w stosunku do skazanego karę dodatkową pozbawienia praw publicznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kaszycki. Sędziowie: płk S. Mendyka, płk W. Sieracki (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuatury Wojskowej: płk J. Lisiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 1976 r. na rozprawie sprawy Damiana T., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wraz z karą dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat, z powodu rewizji nadzwyczajnej - wniesionej przez Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego na korzyść skazanego - od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 24 czerwca 1976 r.,uwzględniając rewizję nadzwyczajną Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zmienił powołany wyrok przez uchylenie orzeczonej w stosunku do skazanego kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych.Uzasadnienie faktyczne(...) W rewizji nadzwyczajnej zawarty został zarzut obrazy prawa materialnego, a mianowicie art. 40 § 1 pkt 2 k.k., przez bezpodstawne orzeczenie w stosunku do skazanego kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych, co w konsekwencji - według rewizji nadzwyczajnej - uzasadnia wniosek o uchylenie tej kary dodatkowej.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej i obrońcy, wnoszących o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Orzekając w stosunku do skazanego karę dodatkową pozbawienia praw publicznych, sąd pierwszej instancji stwierdził, że: "(...) oskarżony dopuścił się zbrodni przeciwko podstawowym interesom politycznym Polski." Stwierdzenie to jest błędne. Obligatoryjne orzeczenie kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych następuje - w myśl powołanego w zaskarżonym wyroku przepisu art. 40 § 1 pkt 2 k.k. - w razie skazania za zbrodnię przeciwko podstawowym interesom politycznym lub gospodarczym PRL. W związku z tym należy wyrazić pogląd, że: a) zbrodniami, o których traktuje art. 40 § 1 pkt 2 k.k., są jedynie zbrodnie określone w przepisach zawartych w rozdziale XIX kodeksu karnego, o czym świadczy fakt, iż tytuł tego rozdziału odpowiada treści art. 40 § 1 pkt 2 k.k.; b) art. 304 § 3 k.k., określający kwalifikowany typ przestępstwa dezercji, zamieszczony jest w rozdziale XXXVIII kodeksu karnego, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej", a zatem zbrodnia określona w art. 304 § 3 k.k. nie jest przestępstwem przeciwko podstawowym interesom politycznym i gospodarczym PRL. W związku z tym w wypadku skazania za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. nie można - na podstawie art. 40 § 1 pkt 2 k.k. - orzec kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych.W świetle analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego brak podstaw do ustalenia, że skazany dopuścił się przestępstwa określonego w art. 304 § 3 k.k. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo że przestępstwa tego dopuścił się z niskich pobudek, co w konsekwencji nie pozwala orzec kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych ani na podstawie art. 40 § 1 pkt 3 k.k., ani na podstawie art. 40 § 2 k.k.W tym stanie rzeczy należało uchylić orzeczoną w stosunku do skazanego karę dodatkową pozbawienia praw publicznych.
Powiązane orzeczenia
- II KR 176/85 1985-07-15Czy kara dodatkowa pozbawienia praw publicznych oraz zakazu zajmowania kierowniczych i związanych z materialną odpowiedzialnością stanowisk w jednostkach gospodarki uspołecznionej może być orzeczona, gdy sąd odstąpił od…
- Rw 300/79 1979-09-21Czy w przypadku zbiegu podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary za przestępstwa wojskowe, w tym dezercji, sąd powinien zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, jeśli sprawca nie dopuścił się zamachu na nienaruszalność…
- WR 373/87 1987-09-15Czy niedopełnienie przez sprawcę przestępstwa dezercji warunków określonych w art. 308 k.k. wyłącza możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i 2 k.k. w przypadku zaistnienia o…
- Rw 427/83 1983-06-14Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 311 § 3 k.k. przez sąd pierwszej instancji, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, nosi cechy rażącej surowości w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. i…
- Rw 1245/82 1983-03-02Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z niskiej pobudki, z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary, należy orzec karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na podstawie art. 49 ust. 3 dekretu o stanie wojennym?
Powołane przepisy
art. 304 § 3 KKart. 40 § 1 pkt 2 KKart. 40 § 1 pkt 3 KKart. 40 § 2 KK§ 3§ 1 pkt 2§ 1 pkt 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.