Rw 1323/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski (sprawozdawca).Sędziowie: płk Z. Wizelberg, płk A. Porzecki.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w sprawie Janusza Stanisława M., oskarżonego z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. oraz z art. 215 § 1 k.k., wobec cofnięcia przez skazanego skargi rewizyjnej wniesionej przez swego obrońcę, postanowił pozostawić bez rozpoznania skargę rewizyjną obrońcy od wyroku Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 30 października 1964 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Oskarżony Janusz M. skazany został wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 30.X.1964 r. na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciwko własności społecznej na 1 rok więzienia i 500 zł grzywny oraz na podstawie art. 215 § 2 k.k. na 1 rok aresztu, a łącznie na 1 rok i 6 miesięcy więzienia i 500 zł grzywny. Od tego wyroku wniósł skargę rewizyjną obrońca oskarżonego, zarzucając niewspółmierną surowość kary pozbawienia wolności i wnosząc o jej obniżenie ze względu na nienaganny dotychczas tryb życia oskarżonego i jego wzorową postawę w toku odbywania służby. W piśmie z dnia 21 listopada 1964 r. oskarżony Janusz Stanisław M. prosił "o wycofanie skargi rewizyjnej, jaką w jego imieniu złożył obrońca", albowiem uważa, że wydany w jego sprawie wyrok "jest całkowicie słuszny i sprawiedliwy".Powstaje zagadnienie, czy oskarżony może cofnąć skargę rewizyjną wniesioną przez swego obrońcę do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego. Zagadnienie to wynika na tle art. 270 § 4 k.w.p.k., który to przepis stanowi: "Ten, kto złoży skargę rewizyjną, może ją cofnąć". Gdyby ostatnio przytoczoną normę rozumieć należało w ten sposób, że skargę rewizyjną wniesioną od wyroku sądu wojskowego może skutecznie cofnąć tylko ten, kto ją założył, to trzeba by uznać, że pismo oskarżonego z dnia 21 listopada 1964 r. nie może spowodować pozostawienia bez rozpoznania skargi rewizyjnej obrońcy.Taka wykładnia art. 270 § 4 k.w.p.k. nie byłaby jednak prawidłowa. W orzecznictwie Izby Wojskowej SN respektowana jest zasada, że niezależnie od normy art. 270 § 4 k.w.p.k. Naczelny Prokurator Wojskowy może cofnąć każdy środek prawny skierowany do sądu odwoławczego przez któregokolwiek z podległych mu prokuratorów. Zasada ta, wypowiedziana expressis verbis w art. 73 prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej z dnia 23 września 1944 r., nie została w orzecznictwie uznana za milcząco uchyloną przez późniejszą normę art. 270 § 4 k.w.p.k. Ta ostatnia zatem norma nie może, a co najmniej nie musi być rozumiana w ten sposób, że do skutecznego cofnięcia skargi uprawniony jest wyłącznie ten, kto ją złożył.Oskarżony może mieć niekiedy istotny interes w cofnięciu skargi złożonej przez swego obrońcę. Może mu chodzić np. o uwolnienie się od obowiązku ponoszenia kosztów zastępstwa adwokackiego przed instancją odwoławczą, o szybką zmianę swej sytuacji "tymczasowo aresztowanego" na sytuację odbywającego prawomocnie orzeczoną karę lub tym podobne. Stosownie do art. 53 § 3 lit. b) k.w.p.k. udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie przed sądem wojskowym I instancji, jednakże sąd na wniosek oskarżonego może uznać, że udział obrońcy w rozprawie nie jest obowiązkowy (chyba że oskarżony jest nieletni, głuchy, niemy lub ma inne ułomności fizyczne, które pozbawiają go możności normalnej obrony, albo zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności lub też przestępstwo jest zagrożone karą śmierci - art. 53 § 4 k.w.p.k.).Z przytoczonych norm wynika, że oskarżony za zgodą sądu może nie korzystać z pomocy obrońcy nawet tam, gdzie udział obrońcy jest obowiązkowy. Tym bardziej więc (argumento a maiori ad minus) przyjąć należy, że oskarżony może wyłączyć udział obrońcy w postępowaniu przed instancją rewizyjną, gdzie udział ten nie jest obowiązkowy zgodnie z treścią art. 274 k.w.p.k. Jednakże to wyłączenie, którego wyrazem może być cofnięcie złożonej przez obrońcę skargi rewizyjnej, powinno następować pod kontrolą sądu rewizyjnego, który rozważy, czy cofnięcie skargi w konkretnej sprawie, jako wywołane np. niedostateczną znajomością prawa, nie obróciłoby się, w razie pozostawienia skarg bez rozpoznania, na niekorzyść oskarżonego.Reasumując powyższe wywody, należy stwierdzić, że jeżeli oskarżony w toku postępowania rewizyjnego przed Izbą Wojskową Sądu Najwyższego cofnie skargę rewizyjną wniesioną przez swego obrońcę, to Sąd Najwyższy może pozostawić skargę bez rozpoznania. Sąd Najwyższy powinien jednak rozpoznać skargę obrońcy, jeżeli wobec podniesionego zasadnie w skardze uchybienia określonego w art. 275 k.w.p.k. zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia na korzyść oskarżonego.