Rw 140/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), płk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 1976 r. na rozprawie sprawy skazanych nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k., a mianowicie: 1) Stanisława D. na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat i 1.000 zł grzywny, 2) Jerzego S. na karę 4 lat pozbawienia wolności, pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat i 2.000 zł grzywny; 3) Kazimierza L. na karę 5 lat pozbawienia wolności, pozbawienia praw na okres 2 lat i 1.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 11 marca 1976 r. nie uwzględnił rewizji obrońców i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego Stanisława D. wniósł w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 210 § 1 k.k. na art. 158 § 1 k.k. i złagodzenie wymierzonej kary pozbawienia wolności, a następnie warunkowe zawieszenie jej wykonania.Obrońca oskarżonego Jerzego S. wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie wymierzonej w sprawie tego oskarżonego kary pozbawienia wolności.Obrońca oskarżonego Kazimierza L. wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustalenie, że czyn oskarżonego wyczerpuje jedynie znamiona przestępstwa określonego w art. 182 § 1 i 2 k.k., a następnie umorzenie postępowania karnego o to przestępstwo z powodu braku skargi pokrzywdzonego, ewentualnie poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 210 § 1 k.k. na art. 158 § 1 k.k. oraz złagodzenie wymierzonej kary pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońców, wnoszących o uwzględnienie wniesionych rewizji, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim zaznaczyć należy, że nie są przekonujące wywody zawarte w rewizjach obrońców oskarżonych Stanisława D. i Kazimierza L., a zmierzające do uzasadnienia twierdzenia, iż sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał za wiarygodne zarówno wyjaśnienia oskarżonych, złożone w śledztwie, jak i wyjaśnienia oskarżonego Jerzego S., złożone w toku śledztwa i w czasie rozprawy głównej.W związku z tym twierdzeniem skarżących podkreślić należy, że: (...) sąd pierwszej instancji, konfrontując złożone w toku śledztwa wyjaśnienia oskarżonych Stanisława D. i Kazimierza L. z ich wyjaśnieniami złożonymi w czasie rozprawy głównej, doszedł do wniosku, iż złożone w śledztwie wyjaśnienia tych oskarżonych przedstawiają rzeczywisty przebieg zdarzenia zarówno w zakresie przedmiotowych, jak i podmiotowych okoliczności. Sąd pierwszej instancji uzasadnił, dlaczego i jakimi przesłankami kierując się uznał złożone w śledztwie wyjaśnienia oskarżonych Stanisława D. i Kazimierza L. za wiarygodne. Stanowisko sądu pierwszej instancji w omawianej materii nie wykazuje istotnych wadliwości ani natury faktycznej, ani logicznej, i w związku z tym brak podstaw do skutecznego kwestionowania dokonanej przez sąd pierwszej instancji oceny wiarygodności wyjaśnień wymienionych oskarżonych. Niezależnie od tego podkreślić należy, że podane przez obu tych oskarżonych powody, którymi w czasie rozprawy sądowej tłumaczyli zmianę swych wyjaśnień złożonych w śledztwie, nie są przekonujące (...).Z tych względów brak podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych Stanisława D. i Kazimierza L. w kierunku wnioskowanym w rewizjach ich obrońców.Zawarte w rewizjach wywody, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar pozbawienia wolności, nie są przekonujące. Przede wszystkim bowiem podkreślić należy, że stopień społecznego niebezpieczeństwa przestępnego działania oskarżonych - niezależnie od dolnego progu ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 210 § 1 k.k. - był znaczny. Stwierdzenie to wynika z faktu, że omawiane przestępstwo dokonane zostało w wyniku zbiorowej akcji wszystkich oskarżonych. Oparte na wzajemnym porozumieniu współdziałanie kilku sprawców w dokonaniu każdego przestępstwa jest tą okolicznością - zarówno natury podmiotowej, jak i przedmiotowej - która zwiększa stopień społecznego niebezpieczeństwa działania poszczególnych współsprawców, co w niektórych wypadkach stanowi podstawę kodeksowej budowy kwalifikowanego typu przestępstwa (np. art. 168 § 2, art. 202 § 1 w stosunku do art. 199 § 1, art. 304 § 2 i art. 313 k.k.). Jakkolwiek kodeks karny nie przewiduje kwalifikowanego typu przestępstwa określonego w art. 210 § 1 k.k. ze względu na dokonanie tego przestępstwa przez kilka sprawców, to jednak należy wyrazić zapatrywanie, że fakt, iż rozbój dokonany został w wyniku zbiorowej akcji przestępnej przedsięwziętej przez kilku działających wspólnie sprawców, powinien być traktowany przy wymiarze kary za przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k. jako okoliczność obciążająca każdego współsprawcę, a to między innymi dlatego, że zbiorowo dokonany w brutalny sposób gwałt na pokrzywdzonym paraliżuje jego wolę i przekreśla możliwość skutecznej z jego strony obrony przed kilkoma napastnikami. Niezależnie od tego podkreślić należy, że wiążący się z dokonaną wspólnie przez oskarżonych zbrodnią rozboju rezonans społeczny jest szczególnie ujemny, tym bardziej gdy się zważy, że oskarżeni dokonali rozboju niemal w centrum miasta stołecznego, co świadczy o wyjątkowej z ich strony zuchwałości (...).