Rw 175/71
WyrokIzba Wojskowa1971-03-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien poprawić kwalifikację prawną czynu i podstawę prawną wymiaru kary w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji pominął w kwalifikacji prawnej § 2 art. 311 k.k. i błędnie przyjął jako podstawę wymiaru kary art. 59 § 1 k.k. w konkurencji z art. 60 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, poprawiając kwalifikację prawną czynu na właściwą, tj. z art. 311 § 1, 2 i 3, 312 § 1, 315 § 1 w związku z art. 316, 60 § 1 i 59 § 1 k.k. Poprawiono również podstawę prawną wymiaru kary na art. 311 § 3 i 60 § 1 k.k., utrzymując z tymi zmianami zaskarżony wyrok w mocy. Sąd Najwyższy uznał, że art. 59 § 1 k.k. nie powinien być stosowany jako podstawa wymiaru kary, gdy zastosowanie znajduje surowszy przepis art. 60 § 1 lub 2 k.k., który podnosi dolne zagrożenie kary wydatniej.Stan faktyczny
Andrzej B., skazany nieprawomocnie za przestępstwa z kodeksu karnego, w stanie nietrzeźwości pobił jedną osobę i naruszył nietykalność cielesną dwóch innych żołnierzy pełniących obowiązki służbowe, stawiając czynny opór przy doprowadzaniu do aresztu. Działał w warunkach recydywy, a jego zachowanie miało charakter chuligański.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że poprawił kwalifikację prawną czynu na właściwą oraz poprawił podstawę prawną wymiaru kary, utrzymując z tymi zmianami zaskarżony wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), płk C. Lipski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Bilicki. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 marca 1971 r. sprawy Andrzeja B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 311 § 1 i 3 w związku z art. 316 k.k., z art. 312 § 1, z art. 315 § 1 w związku z art. 59 § 1 i 60 § 1 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 15 stycznia 1971 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że poprawił kwalifikację prawną czynu na właściwą, tj. z art. 311 § 1, 2 i 3, 312 § 1, 315 § 1 w związku z art. 316, 60 § 1 i 59 § 1 k.k., i poprawił podstawę prawną wymiaru kary na art. 311 § 3 i 60 § 1 k.k., utrzymując z tymi zmianami zaskarżony wyrok w mocy. Uzasadnienie faktyczneAndrzej B. dopuścił się przypisanego mu wyrokiem przestępstwa w ten sposób, że będąc już karany dwukrotnie w 1968 r. i 1969 r. przez Sąd Powiatowy w Warszawie na karę pozbawienia wolności za przestępstwa z art. 239 § 1 d.k.k., w dniu 26 września 1970 r. w N. w stanie nietrzeźwości pobił Stanisława J. i uderzył ręką w plecy Jerzego Z., pełniącego obowiązki pomocnika oficera dyżurnego jednostki wojskowej w N., podczas doprowadzania do aresztu, stawiał czynny opór Janowi B. i Józefowi K., pełniącym w tym czasie obowiązki dowódcy warty, nie pozwalając osadzić się w areszcie, oraz kopał tych dwóch ostatnich po nogach, a Jana B. znieważył używając pod jego adresem słów wulgarnych, przy czym jego zachowanie się miało charakter chuligański, a Stanisław J. na skutek wymienionego wyżej pobicia doznał lekkich obrażeń ciała w postaci licznych zasinień, zadrapań i obrzęków twarzy. Oskarżony wnosił w rewizji o "wnikliwe rozpatrzenie materiałów przedstawionych w śledztwie i w czasie procesu oraz o obiektywne ustosunkowanie się do rewizji", w której zarzuca wadliwą ocenę zeznań świadków i niewspółmiernie wysoki wymiar kary. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Przede wszystkim stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez Sąd I instancji są zgodne z wynikami rozprawy. Sąd I instancji, dokonując oceny prawnej działania oskarżonego, pominął jednak w kwalifikacji prawnej § 2 art. 311 k.k., mimo że ustalił, iż oskarżony dopuścił się czynnej napaści na starszych stopniem w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych. Ponadto Sąd I instancji błędnie przyjął jako podstawę wymiaru kary obok art. 311 § 3 i 60 § 1 k.k. także art. 59 § 1 k.k. Ten ostatni tylko wówczas podlega zastosowaniu jako stanowiący jedną z podstaw wymiaru kary, gdy rzeczywiście powoduje podwyższenie kary o połowę dolnego zagrożenia wynikającego z zastosowanego przepisu części szczególnej k.k. czy innej ustawy, zawierającego sankcję karną. Przepis art. 59 § 1 k.k. roli takiej nie spełnia wtedy, gdy zastosowanie znajduje przepis art. 60 § 1 lub 2 k.k., podnoszący dolne zagrożenie znacznie wydatniej niż art. 59 § 1 k.k. W konkurencji tych przepisów zwycięża przepis surowszy i według niego określać należy granice grożącej kary i w konsekwencji karę należy wymierzać na podstawie sankcji karnej w ramach określonych tym przepisem. Zachodzi więc potrzeba odpowiedniego poprawienia zaskarżonego wyroku w omawianych aspektach. Co się tyczy wymiaru kary, to jest ona rzeczywiście surowa, jednakże nie można jej zarzucić rażącej niewspółmierności, jeśli się zważy, że oskarżony wykroczył przeciw dyscyplinie w szerokim zakresie, naruszając nietykalność cielesną i zadając ból fizyczny kilku żołnierzom starszym stopniem, w tym także oficerom, że działał w warunkach recydywy, a czyn jego nosił charakter chuligański, cechy zaś osobowości oskarżonego wynikające z opinii służbowych, środowiskowych oraz faktów poprzedniej karalności wskazują na stosunkowo duże zdemoralizowanie oskarżonego i na celowość odpowiednio dłuższego izolowania go od społeczeństwa, jak również poddania go w tym czasie aktywnemu działaniu wychowawczemu. Konkludując, okoliczności podlegające uwzględnieniu przy wymiarze kary w myśl art. 50 k.k. uzasadniają orzeczenie kary jak w zaskarżonym wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I KR 133/84 1984-06-28Czy Sąd Najwyższy może uzupełnić podstawę skazania o przepis prawa karnego, który nie został powołany przez sąd pierwszej instancji, nawet jeśli nie jest to konieczne do zmiany wyroku?
- III KK 33/22 2022-05-25Czy sąd odwoławczy, zmieniając kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu na surowszą (art. 159 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. zamiast art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i…
- U 2/71 1971-12-07Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na skutek rewizji oskarżonego, jest uprawniony do poprawienia z urzędu kwalifikacji prawnej czynu na taką, która pociąga za sobą obowiązek zasądzenia odszkodowania pieniężnego na rze…
- RNw 32/64 1964-07-13Czy w przypadku, gdy prawidłowa ocena prawna prowadzi do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z kilku przepisów na jeden, należy uchylić kary jednostkowe i utrzymać w mocy karę łączną, nawet jeśli nie stwierdzono niewspółmi…
- III KO 31/58 1958-08-14Czy sąd rewizyjny, orzekając w trybie kasacji, może zaostrzyć karę wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, jeśli uzasadnienie wyroku tego sądu nie zawiera wskazania okoliczności mających wpływ na wymiar kary, w szczegó…
Powołane przepisy
art. 311 § 1art. 316 KKart. 312 § 1art. 315 § 1art. 59 § 1art. 316art. 311 § 3art. 239 § 1art. 311 KKart. 59 § 1 KKart. 60 § 1art. 50 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.