Rw 204/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski (sędzia s. wojsk. deleg.), ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1982 r. na rozprawie sprawy Adama Z., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 280 § 2 w zw. z art. 280 § 1 i w zb. z art. 270 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 12 lutego 1982 r.,uwzględniając rewizję obrońcy i z urzędu, zaskarżony wyrok zmienił przez:a) wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu zwrotu "rozpowszechniających fałszywe wiadomości o tych organach i" oraz "a także nawołujących do popełnienia zbrodni",b) poprawienie kwalifikacji prawnej tego czynu - na art. 270 § 1 k.k. i przyjęcie tego przepisu za podstawę wymiaru kary pozbawienia wolności,c) warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 lata - na podstawie art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 2 k.k.,d) oddanie oskarżonego pod dozór kuratora - na podstawie art. 76 § 4 k.k. -i z tymi zmianami utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.), zwłaszcza z powodu nieuwzględnienia przy jej wymiarze dyrektyw określonych w art. 50 § 1 i 2 i art. 73 k.k. - wnosił on o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu obrońcy który popierał rewizję i zawarte w niej wnioski, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie rewizji obrońcy i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Przede wszystkim - z urzędu - należy stwierdzić, że przyjęta przez sąd pierwszej instancji kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu jest błędna z następujących powodów:Po pierwsze art. 280 § 2 k.k. nie stanowi dyspozycji zależnej, wobec czego czyn sprawcy, polegający na publicznym nawoływaniu przezeń do popełnienia zbrodni lub pochwaleniu jej, podlega kwalifikacji prawnej z art. 280 § 2 k.k., nie zaś z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.Po wtóre - z ustaleń dowodowych sprawy wynika, że sporządzone przez oskarżonego farbą na budynkach napisy i hasła nie wyczerpują znamion przestępstwa określonego w art. 280 § 1 lub § 2 k.k., gdyż nie zawierają w swej treści elementów "nawoływania" do popełnienia przestępstwa lub zbrodni w rozumieniu tych przepisów, lecz jedynie wyrażają stosunek osobisty ich autora do ORMO, co przecież nie może być utożsamiane z "nawoływaniem" innych osób do dokonywania przestępstw (występków lub zbrodni) kierowanych przeciwko członkom tej organizacji.Po trzecie zaś - to, co w swej treści, bez względu na formę zewnętrzną, stanowi wyłącznie lżenie, poniżanie lub wyszydzanie, nie może być - z istoty rzeczy - wiadomościami prawdziwymi, co oznacza, że w razie, gdy działanie na tym polegające ma charakter publiczny i skierowane jest przeciwko podmiotom, o których mowa w art. 270 § 1 k.k., wyczerpuje jedynie znamiona występku w tym przepisie określonego.Przenosząc te oceny i stwierdzenia na grunt niniejszej sprawy i uwzględniając, że treść sporządzonych przez oskarżonego napisów i haseł zawiera wyłącznie elementy lżenia i wyszydzania ustroju PRL i naczelnych organów, należało poprawić przyjętą przez sąd pierwszej instancji kwalifikację prawną czynu oskarżonego z błędnej - art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k., na prawidłową - art. 270 § 1 k.k., a w konsekwencji skorygować odpowiednio opis przypisanego mu w zaskarżonym wyroku czynu.II. Dokonana modyfikacja oceny prawnej przestępnego działania oskarżonego w powiązaniu z występującymi w sprawie licznymi okolicznościami wysoce łagodzącymi, których sąd pierwszej instancji nie docenił - w wymaganym dyrektywami określonymi w art. 50 § 1 i 2 k.k. stopniu - czyni zasadnym wniosek rewizji co do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej oskarżonemu w zaskarżonym wyroku kary pozbawienia wolności.Oskarżony jest bowiem sprawcą młodocianym i dysponującym w związku z tym niewielkim zasobem doświadczenia życiowego sprawcą, który przypisanego mu czynu dopuścił się przypadkowo i nie z pobudek politycznych, lecz z młodzieńczej lekkomyślności i inspiracji znacznie starszego od siebie współoskarżonego Tadeusza M.Dlatego mając całkowicie przekonujące podstawy do uznania, że popełnienie przez oskarżonego tego czynu było - na tle danych ze wszech miar pozytywnie określających jego sylwetkę i cechujące go walory etycznomoralne - czymś zupełnie wyjątkowym i odosobnionym, jednorazowym odstępstwem od hołdowanych przezeń w codziennym życiu zasad postępowania, jak też uwzględniając statutową w art. 51 k.k. zasadę, zgodnie z którą, wymierzając karę młodocianemu, sąd kierować się powinien przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować, nauczyć zawodu i wdrożyć do przestrzegania porządku prawnego, dojść należało do wniosku, iż oskarżony zasługuje na okazanie mu zaufania i wyrozumiałości oraz stworzenie prawnej szansy zrehabilitowania się za nietypowy dla jego osobowości i postawy życiowej występek (...).