Rw 220/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Gawrysiak, płk W. Morawski. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 1976 r. na rozprawie sprawy Janusza O., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 322 § 1 i 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 20 maja 1976 r. rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji domaga się uniewinnienia oskarżonego.W uzasadnieniu rewizji obrońca wywodzi, że skoro sąd pierwszej instancji przyjął, iż oskarżony w związku z wydanymi mu poleceniami co do ochrony jednostki wojskowej przed penetracją miał prawo zatrzymać Mieczysława P., a także - wobec niepodporządkowania się zatrzymywanego stosownym wezwaniom i ostrzeżeniom oraz jego ucieczki - prawo użycia broni przez danie do niego strzałów, to nie miał podstaw do skazania oskarżonego (...).Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy i oskarżonego, popierających żądanie rewizji, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie wyroku skazującego w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nieostrożne użycie broni wojskowej, o którym mowa w art. 322 § 1 k.k., nie jest równoznaczne z bezprawnym (bezpodstawnym) jej użyciem. Nieostrożne użycie broni wojskowej - to także legalne z materialnoprawnego punktu widzenia jej użycie, następujące jednak z naruszeniem obowiązujących zasad postępowania, mających na celu zapobieżenie niebezpiecznym następstwom lub przynajmniej ich ograniczenie do minimum. Ustalenie zatem sądu pierwszej instancji, że oskarżony w konkretnym wypadku miał prawo (materialną podstawę) użyć broni wojskowej przez danie strzałów do Mieczysława P., wbrew temu, co twierdzi rewizja, wcale nie zobowiązywało jeszcze tegoż Sądu do uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 322 § 1 i 2 k.k. Sąd pierwszej instancji natomiast zobowiązany byłby do uniewinnienia oskarżonego od tego zarzutu, gdyby ustalił, że oskarżony użył broni wojskowej "ostrożnie" - zgodnie z obowiązującymi w takich wypadkach zasadami postępowania. Sąd pierwszej instancji jednak stwierdził, że oskarżony naruszył zasady postępowania określone w pkt 227 Regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej Sił Zbrojnych PRL przez to, iż prowadził do Mieczysława P. tzw. ogień ciągły zamiast tzw. ognia pojedynczego, i dlatego wydał wyrok skazujący, co należy uznać za konsekwentne i trafne.Z pkt 227 Regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej - a ten przepis ma przecież tu zastosowanie - wynika wyraźnie, że wartownik uzbrojony w karabinek AK, przed daniem strzałów do osoby, która nie usłucha jego wezwań do zatrzymania i ostrzeżeń o użyciu broni, karabinek ten "odbezpiecza i ustawia przełącznik na ogień pojedynczy". Wynika z tego wniosek, że strzelanie do takiej osoby może następować też tylko przez prowadzenie "ognia pojedynczego". Jest to zrozumiałe, jeżeli się zważy, że w myśl ogólnej zasady wyrażonej w pkt 110 Regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej, która obowiązuje również wartownika na posterunku (pkt 254): "(...) użycie broni nie powinno mieć na celu pozbawienia życia i powinno następować w sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę osobie, przeciwko której broni użyto, a zarazem bez narażania życia lub zdrowia innych osób". Każdemu zaś żołnierzowi wiadomo, że strzelanie tzw. ogniem ciągłym - jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji - powoduje znaczny rozrzut pocisków i potęguje niebezpieczeństwo wystąpienia skutków, których zapobiegnięcie legło u podstaw celowości sformułowania zasady bezpieczeństwa określonej w pkt 110 Regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej (...).Jeżeliby nawet przyjąć, że oskarżony błędnie interpretował przepis pkt 227 Regulaminu służby garnizonowej i wartowniczej i nie widział w nim zakazu prowadzenia ognia ciągłego, to na podstawie znanej mu ogólnej zasady wyrażonej w pkt 110 tegoż Regulaminu powinien i mógł przewidzieć, że używa broni wojskowej "nieostrożnie", a takie ustalenie w połączeniu z następstwem tej nieostrożności wystarczająco uzasadnia skazanie go za przestępstwo określone w art. 322 § 1 i 2 k.k. Przestępstwo bowiem określone w art. 322 § 1 i 2 k.k. jest przestępstwem nieumyślnym i skazanie za nie - wbrew poglądowi rewizji - wcale nie wymaga ustalenia, że sprawca "wiedział", iż używa broni wojskowej nieostrożnie (...).