Rw 79/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk E. Zawiłowski, kpt T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 marca 1978 r. na rozprawie sprawy Romana G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 327 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i degradację, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 26 stycznia 1978 r.,częściowo uwzględniając rewizję obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 325 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 327 § 1 k.k. na prawidłową z art. 325 § 1 k.k. w zbiegu z art. 327 § 1 k.k., i z tą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca zarzucił temu wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 325 § 2 k.k., polegającą na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się czynu przestępnego określonego tym przepisem, i rażącą surowość kary.Na podstawie tych zarzutów obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na prawidłową z art. 325 § 1 k.k. i złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary, warunkowe zawieszenie jej wykonania oraz uchylenie kary dodatkowej - degradacji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pierwszej instancji przyjmując, że oskarżony Roman G. dopuścił się przestępstwa określonego w art. 325 § 1 i 2 k.k., zajął stanowisko, iż szkodą w rozumieniu art. 325 § 2 k.k. jest również uszczerbek w zakresie dyscypliny i porządku wojskowego, spowodowany przez oskarżonego przez dopuszczenie do wprawienia się w stan nietrzeźwości podległych mu żołnierzy i niemożliwości należytego wykonywania przez nich powierzonych im zadań w zakresie ochrony niebezpiecznego transportu wojskowego.(...) Z prawidłowych ustaleń sądu pierwszej instancji wynika, że powierzony dowodzonemu przez oskarżonego konwojowi niebezpieczny ładunek nie doznał żadnej szkody, natomiast w czasie konwojowania zarówno oskarżony, jak i kilku podległych mu żołnierzy dopuścili się naruszenia obowiązku wynikającego z instrukcji dla konwojów, (...) zabraniającej dowódcy konwoju i podległym żołnierzom spożywania napojów alkoholowych. Ten czyn oskarżonego mieści się w całości w ramach dyscypozycji art. 325 § 1 k.k., oskarżony bowiem naruszył obowiązek wynikający z przepisu regulującego tok służby. Wynikiem takiego naruszenia przepisu regulującego tok służby było rozprzężenie w dyscyplinie podległych oskarżonemu żołnierzy, a inaczej mówiąc następstwem wspomnianego czynu była szkoda w postaci rozluźnienia w dyscyplinie. Skoro wyznaczona służba miała konwojować ładunek, który przetransportowany został w nie naruszonym stanie, powstała natomiast szkoda w zupełnie innej sferze (dla której służba ta nie została wyznaczona), to należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował do ustalonego stanu faktycznego powołany art. 325 § 2 k.k. (...), i dlatego odpowiednio poprawiono kwalifikację prawną przypisanego oskarżonemu czynu, podzielając w tym zakresie poglądy obrońcy.Mimo zmiany kwalifikacji prawnej na łagodniejszą, Sąd Najwyższy nie podzielił dalszych wywodów obrońcy, jakoby wymierzona oskarżonemu kara była rażąco surowa. Przeciwko takiemu poglądowi przemawia sposób popełnienia przez oskarżonego przestępstwa. Szczególnie obciążającą okolicznością przy wymiarze kary jest w zasadzie w każdym przypadku organizowanie picia alkoholu przez przełożonego, na którym z mocy szczególnych przepisów ciąży obowiązek dbałości o zachowanie trzeźwości przez niego i jego podwładnych. W niniejszej sprawie, jak to wynika z zenań Jana P. i Piotra K., pieniądze przeznaczone na wyżywienie oskarżony wydał na zakup alkoholu, a kiedy pieniędzy zabrakło, zajął się sprzedażą zegarka podwładnego, wiedząc z góry, że pieniądze uzyskane z tej sprzedaży będą przeznaczone na zakup alkoholu, i istotnie na kupno wódki zostały wydane.Nie bez wpływu na wymiar kary przewidzianej w art. 325 § 1 k.k. pozostaje znaczenie chronionego przez służbę obiektu. Należy bowiem przyjąć, że im ważniejsze znaczenie ma chroniony obiekt, tym poważniejszą okoliczność obciążającą przy wymiarze kary stanowi naruszenie obowiązków wynikających z przepisów lub zarządzeń regulujących tok służby przy takim obiekcie.Oskarżony z podległymi mu żołnierzami chronił transport o niebezpiecznym ładunku, naruszenie więc przy tym transporcie nawet najdrobniejszych obowiązujących konwojentów zarządzeń i instrukcji stanowiło poważne pogwałcenie art. 325 § 1 k.k. Jeżeli do wskazanego powyżej poważnego charakteru ochranianego obiektu doda się również dowiedzione znaczne naruszenie obowiązujących przepisów, czym niewątpliwie było upicie się dowódcy i kilku konwojentów, to stwierdzić należy, że stopień naruszenia art. 325 § 1 k.k. był wyjątkowo znaczny, co oczywiście nie może być pominięte przy wymiarze kary.Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że wymierzona oskarżonemu kara zarówno zasadnicza, jak i dodatkowa w postaci degradacji są współmierne do stopnia zawinienia oraz niebezpieczeństwa popełnionego przezeń czynu, wobec czego rewizja obrońcy w tym zakresie nie może być uwzględniona.