Rw 964/72

WyrokIzba Wojskowa1972-10-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara służby w oddziale dyscyplinarnym, wymierzona w okresie ostatnich 6 miesięcy, może być traktowana jako równoznaczna z karą dyscyplinarną aresztu wojskowego w rozumieniu art. 303 § 2 k.k. przy kwalifikacji prawnej czynu samowolnego oddalenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara służby w oddziale dyscyplinarnym, wymierzona w okresie ostatnich 6 miesięcy, powinna być traktowana jako równoznaczna z karą dyscyplinarną aresztu wojskowego, o której mowa w art. 303 § 2 k.k. W związku z tym, czyn polegający na samowolnym oddaleniu, które trwało krócej niż dwa pełne dni kalendarzowe, ale przy którym zachodziły przesłanki z art. 303 § 2 k.k. (w tym wcześniejsza kara dyscyplinarna), powinien być kwalifikowany według tego przepisu, a nie art. 303 § 1 k.k.
Stan faktyczny
Oskarżony nie powrócił z urlopu do jednostki wojskowej i przebywał poza nią samowolnie od 9 do 11 lipca 1972 r. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował ten czyn z art. 303 § 1 k.k. i wymierzył karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego. Obrońca wniósł rewizję domagając się złagodzenia kary. Sąd Najwyższy ustalił, że okres samowolnego oddalenia nie przekroczył dwóch pełnych dni kalendarzowych, ale oskarżony był wcześniej karany dyscyplinarnie za samowolne oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 303 § 1 k.k. na art. 303 § 2 k.k. oraz złagodził wymierzoną karę do 1 roku aresztu wojskowego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: ppłk C. Bakalarski, sędzia Sądu Wojsk. (del.) por. M. Harlender (sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Ziewiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 października 1972 r. na rozprawie sprawy Jerzego H., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 1 k.k. - stosując art. 293 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego, z powodu rewizji obrońcy od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 16 sierpnia 1972 r.uwzględniając rewizję obrońcy oraz z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu określonego w art. 303 § 1 k.k. na właściwą z art. 303 § 2 k.k. i uznał oskarżonego za winnego tego, że będąc w okresie ostatnich 6 miesięcy karany dyscyplinarnie za samowolne oddalenie służbą w oddziale dyscyplinarnym przez 1 miesiąc, w dniu 9 lipca 1972 r. o godz. 8 nie powrócił z urlopu do macierzystej jednostki wojskowej w N., lecz przebywał poza nią samowolnie do dnia 11 lipca 1972 r. - godz. 13.30, kiedy to został zatrzymany przez patrol WSW;b) złagodzenie wymierzonej kary do 1 roku aresztu wojskowego.Uzasadnienie faktycznePrzypisane oskarżonemu w wyroku sądu pierwszej instancji przestępstwo określone w art. 303 § 1 k.k. polegało na tym, że w dniu 9 lipca 1972 r. o godz. 8 nie powrócił z urlopu taryfowego do jednostki wojskowej w N., lecz zamierzał samowolnie pozostawać poza nią do dnia 14 lipca 1972 r., czego jednak nie zrealizował ze względu na zatrzymanie go w dniu 11 lipca 1972 r. o godz. 13.30 przez patrol WSW.Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego w części dotyczącej wymiaru kary, wnosząc o jej wydatne złagodzenie.Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o utrzymanie wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pierwszej instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku, jednakże czyn przypisany oskarżonemu błędnie zakwalifikował. Z materiału dowodowego wynika, że oskarżony poza jednostką samowolnie pozostawał od dnia 9 lipca 1972 r. - godz. 8 do dnia 11 lipca 1972 r. - godz. 13.30. Tak więc poza jednostką przebywał on tylko przez jeden pełny dzień kalendarzowy. Przepis art. 303 § 1 k.k. może być zastosowany tylko wtedy, gdy sprawca samowolnego oddalenia przebywa poza jednostką lub wyznaczonym miejscem służby przez co najmniej 2 pełne dni kalendarzowe. Gdy okres przebywania sprawcy poza jednostką nie przekracza powyższego minimum, ma zastosowanie art. 303 § 2 k.k., jeżeli oczywiście zachodzą dodatkowo warunki w nim przewidziane, a mianowicie skazanie za samowolne oddalenie albo ukaranie dyscyplinarne aresztem za samowolne oddalenie w okresie ostatnich 6 miesięcy.Z materiału sprawy wynika, że oskarżony w ostatnich 6 miesiącach był karany za samowolne oddalenie służbą w oddziale dyscyplinarnym przez okres 1 miesiąca. Kara służby w oddziale dyscyplinarnym przewidziana w regulaminie dyscyplinarnym Sił Zbrojnych PRL jest karą znacznie surowszą niż kara dyscyplinarna aresztu zwykłego czy ścisłego. Wynika to z umieszczenia tej kary w katalogu kar dyscyplinarnych po karach aresztu, a ponadto z faktu, że karę służby w oddziale dyscyplinarnym może wymierzyć przełożony - od dowódcy pułku wzwyż. Nie bez znaczenia jest też okres przebywania w oddziale dyscyplinarnym wynoszący od 1 do 3 miesięcy (...).Z tych względów Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że karę służby w oddziale dyscyplinarnym należy traktować jako równoznaczną z przewidzianą w dyspozycji art. 303 § 2 k.k. karą dyscyplinarną aresztu wojskowego.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy z urzędu zmienił kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu Jerzemu H. z art. 303 § 1 k.k. na prawidłową z art. 303 § 2 k.k. i stosownie do tej zmiany złagodził wymierzoną mu karę do 1 roku aresztu wojskowego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 303 § 1 KKart. 293 KKart. 303 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.