WR 113/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Górski. Sędziowie: ppłk S. Kosmal, ppłk J. Steckiewicz (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 marca 1987 r. na rozprawie sprawy Jana N., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w art. 312 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy aresztu wojskowego i w art. 315 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy aresztu wojskowego - łącznie na karę 1 roku aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 lutego 1987 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżył obrońca i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez uznanie oskarżonego za winnego dopuszczenia się zniewagi przełożonego oraz wymierzenie rażąco surowej kary za to przestępstwo (...)W związku z tym wnosił o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 315 § 1 k.k., jak również o złagodzenie kary wymierzonej za przestępstwo określone w art. 312 § 1 k.k. przez warunkowe zawieszenie jej wykonania lub odroczenie do czasu ukończenia służby.Na rozprawie odwoławczej przed Sądem Najwyższym obrońca popierał rewizję, a przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o pozostawienie jej bez uwzględnienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest bezzasadna.Jako okoliczność nie budząca wątpliwości uznać należy to, że Jan D. w rozmowie z przełożonym, który przyszedł do izby żołnierskiej po to, by przywołać nietrzeźwego oskarżonego do porządku, wymachiwał rękoma.Mirosław D. zachowanie to uznał za lekceważące go i złożył wniosek o ściganie karne Jana N.Uzasadnienie rewizji sprowadza się do tego, że oskarżony nie miał zamiaru zlekceważyć przełożonego (rozmawiając tylko gestykulował), a zatem nie można było przypisać mu popełnienia przestępstwa określonego w art. 315 § 1 k.k. W ocenie Sądu Najwyższego wyrażony przez obrońcę pogląd nie jest słuszny, jako że gesty, które w czasie wymachiwania rękoma wykonywał oskarżony, były jednoznaczne i nie pozostawiały wątpliwości, że miały na celu zlekceważyć Mirosława D. Zresztą nie tylko wspomniany oficer w ten sposób odebrał zachowanie Jana N., ale również obserwujący to zajście żołnierze, czego dowodem był ich śmiech, wywołany właśnie sposobem odnoszenia się oskarżonego do dowódcy kompanii.Niezależnie od tego stwierdzić należy, że dla wyczerpania dyspozycji art. 315 § 1 k.k. nie jest wcale niezbędne, aby na skutek zachowania się podwładnego naruszona został godność osobista przełożonego. Rodzajowym przedmiotem ochrony art. 315 § 1 k.k. jest bowiem dyscyplina wojskowa, a w jej ramach autorytet przełożonego, który jest przecież niezbędny do utrzymania karności. Wychodząc z tego założenia, uznać należy, że okazanie lekceważenia przełożonemu (gestem, słowem lub w inny sposób) - to zachowanie wyrażające jego nieposzanowanie, które chociaż nie stanowi jeszcze poniżenia godności osobistej przełożonego, narusza jednak już należny w wojsku szacunek dla przełożonego. Mówiąc wprost - czyn, który w środowisku cywilnym byłby tylko naruszeniem norm towarzyskich, w warunkach wojska, ze względu na wymagania dyscypliny, jest - jeżeli oczywiście popełniony został umyślnie - przestępstwem wyczerpującym dyspozycję art. 315 § 1 k.k. (...).