WR 237/87

WyrokIzba Wojskowa1987-06-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia psychologa ma charakter opinii posiłkowej dla biegłych psychiatrów w kontekście oceny poczytalności oskarżonego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opinie psychologa, podobnie jak opinie innych specjalistów (np. seksuologów), mają charakter opinii posiłkowych dla biegłych psychiatrów. Biegli psychiatrzy są jedynymi uprawnionymi do wypowiadania się w kwestii stanu poczytalności oskarżonego w rozumieniu art. 25 k.k. W związku z tym, oddalenie wniosku o przeprowadzenie dodatkowych badań psychologicznych, gdy biegli psychiatrzy nie stwierdzili potrzeby takich badań i ocenili stan psychiczny oskarżonego jako mieszczący się w normie, nie stanowi obrazy przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego wniósł rewizję od wyroku skazującego, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym bezpodstawne oddalenie wniosku o poddanie oskarżonego badaniom psychologicznym. Obrońca argumentował, że opinia biegłych psychiatrów nie wyjaśniła psychologicznego mechanizmu czynów przestępczych i nie oceniła pełnego poziomu umysłowego oskarżonego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i uznał rewizję za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Juszczak. Sędziowie: płk J. Przygódzki (sprawozdawca), ppłk B. Szerszenowicz.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk P. Tomaszewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 1987 r. na rozprawie sprawy Janusza K., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstw określonych w: 1) art. 303 § 3 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2) art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. oraz art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) - na karę 3 lat pozbawienia wolności, 150.000 zł grzywny oraz kary dodatkowe konfiskaty mienia w całości i podania wyroku do publicznej wiadomości z równoczesnym zasądzeniem na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. od oskarżonego na rzecz Wojskowej Centrali Handlowej w O. 99.044 zł z ustawowymi odsetkami - wobec którego orzeczono karę łączną pozbawienia wolności w rozmiarze 3 lat i 6 miesięcy,z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 24 kwietnia 1987 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a wynikającą z bezpodstawnego - zdaniem skarżącego - oddalenia wniosku dowodowego obrońcy co do poddania oskarżonego badaniom przez biegłego psychologa, wniósł o uchylenie wydanego w tej sprawie przez sąd pierwszej instancji wyroku i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w N. do ponownego jej rozpoznania.W motywach swej rewizji obrońca oprócz wywodów teoretycznych podniósł, że jego wniosek o przeprowadzenie odrębnych badań psychologicznych zmierzał do wyjaśnienia psychologicznego mechanizmu leżącego u podstaw czynów przestępnych oskarżonego, gdyż wydana w sprawie opinia wyłącznie przez biegłych lekarzy psychiatrów tej kwestii nie wyjaśniła, a przez to nie jest ona pełna w zakresie oceny stanu poziomu umysłowego oskarżonego.Na rozprawie odwoławczej przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.W związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcyUzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Już na wstępie stwierdzić należy, że brak jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku obrońcy domagającego się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w szczególności zaś chybiony jest zawarty w rewizji zarzut co do mankamentów, jakimi jest dotknięta wydana w niniejszej sprawie opinia biegłych lekarzy psychiatrów. Oskarżony dwukrotnie był poddawany badaniom przez biegłych lekarzy psychiatrów: pierwszy raz przy okazji sprawy o przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k.., za które został skazany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w S., oraz obecnie. Zarówno w jednym, jak i w drugim wypadku biegli ocenili, że nie jest on ani chory psychicznie, ani też niedorozwinięty umysłowo. W opinii wydanej w niniejszej sprawie zawarte są stwierdzenia co do stanu psychicznego oskarżonego, a wynika z nich, że jego poziom intelektualny jest w normie, i dlatego biegli psychiatrzy nie widzieli potrzeby dodatkowych badań psychologicznych. Z oceną tą korespondują dane z akt sprawy, z których wynika, że oskarżony zarówno w szkole, jak i w czasie służby wojskowej nie miał najmniejszych problemów z nauką, był uczniem o średnich zdolnościach, ale wyróżniającym się pracowitością; cechowała go duża elokwencja.Dlatego też nie przekonuje stanowisko autora rewizji, który stwierdził w niej, że badaniami psychologicznymi zamierzał udowodnić upośledzenie umysłowe oskarżonego, mimo że faktu występowania u oskarżonego takiego upośledzenia nie podejrzewali biegli lekarze psychiatrzy. Co się zaś tyczy teoretycznych wywodów zawartych w rewizji, to przypomnieć jedynie należy, że zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie od dawna przyjęty jest pogląd, który sprowadza się do tego, iż opinie psychologa, jak też innych specjalistów, np. z zakresu seksuologii, mają charakter jedynie opinii posiłkowych dla biegłych psychiatrów, którzy jako jedyni biegli są uprawnieni do wypowiadania się w kwestii stanu poczytalności oskarżonego - w rozumieniu art. 25 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 303 § 3 KKart. 60 § 1 KKart. 208 KKart. 58 KKart. 36 § 3 KKart. 5art. 363 § 1 KPKart. 25 KK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.