V KRN 423/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Bartnik. Sędziowie: H. Kwaśny (sprawozdawca), C. Łukaszewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Kołodziej.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 1985 r. sprawy Zbigniewa K., skazanego z art. 221 § 3 i 4 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 czerwca 1984 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną karę grzywny podwyższył do 150.000 zł (...).Uzasadnienie faktyczneZbigniew K. oskarżony został o to, że w okresie od stycznia do marca 1984 r. w S. nabył w celu odsprzedaży z zyskiem nie mniej niż 260 sztuk materacy piankowych o wartości nie mniejszej niż 273.250 zł, z których 240 sztuk sprzedał właścicielowi zakładu tapicerskiego Henrykowi B. pobierając 15.000 zł więcej, niż wyniosła ich cena detaliczna, a 110 sztuk o wartości 116.750 zł zamierzał sprzedać wspomnianemu Henrykowi B. za 176.750 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, gdyż został zatrzymany przez organy ścigania, przy czym z działalności tej uczynił sobie stałe źródło dochodu, to jest o popełnienie czynu określonego art. 221 § 3 i 4 k.k.Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 22 czerwca 1984 r. uznał Zbigniewa K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tą zmianą, że sprzedał on nie mniej niż 100 sztuk materacy piankowych o wartości nie mniejszej niż 160.000 zł, osiągając zysk co najmniej 10.000 zł, i za to na podstawie art. 221 § 4 k.k. skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat, wymierzył mu na podstawie art. 36 § 2 i 3 k.k. 50.000 zł grzywny oraz na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243) w zw. z art. 48 § 4 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa 110 sztuk wkładów do materacy.Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną zaskarżył ten wyrok na niekorzyść Zbigniewa K., zarzucając mu rażącą niewspółmierność kary grzywny w stosunku do przypisanego oskarżonemu przestępstwa oraz bezzasadne zaniechanie orzeczenia kary dodatkowej konfiskaty części mienia, w związku z tym skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez:1) wymierzenie Zbigniewowi K. obok orzeczonej kary pozbawienia wolności kary grzywny w wysokości 300.000 zł,2) orzeczenie na podstawie art. 38 pkt 5 k.k. w zw. z art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 26 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243) konfiskaty mienia oskarżonego w postaci samochodu marki "Żuk" na rzecz Skarbu Państwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zebrany w sprawie materiał dowodowy - w tym w szczególności wyjaśnienia samego oskarżonego - wskazuje, że przypisany oskarżonemu czyn jest prawidłowo zakwalifikowany z art. 221 § 3 i 4 k.k. Trafna jest również kara zasadnicza pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo.Zgodzić należy się z zarzutem zawartym w rewizji nadzwyczajnej, że wymierzona oskarżonemu kara grzywny stanowi represję rażąco niewspółmiernie łagodną i w związku z tym wymaga stosownej korekty. Dokonując zmiany wyroku w tym zakresie, nie podzielono jednak w pełni wniosku zawartego w rewizji nadzwyczajnej, a odnoszącego się zarówno do wysokości grzywny, jak i do orzeczenia konfiskaty samochodu oskarżonego.Podwyższając karę grzywny, Sąd Najwyższy miał na uwadze szkodę społeczną, którą wyrządził oskarżony swoim czynem, oraz fakt szerzenia się tego rodzaju przestępstw, pomimo przedsiębrania różnego rodzaju społecznych przeciwdziałań. Uwzględnił również i tę okoliczność, że przestępstwa tego rodzaju, zwłaszcza w razie stosowania wobec sprawcy warunkowego zawieszenia wykonania kary, wymagają - zarówno ze względu na prewencję ogólną, jak i szczególną - orzekania znacznie surowszych kar ekonomicznych, w tym również kary grzywny. Podwyższając jednak karę grzywny, wzięto również pod uwagę warunki materialne oskarżonego oraz okoliczności popełnionego przestępstwa.Z wyjaśnień oskarżonego, które nie budzą wątpliwości, wynika, że materace, które nabywał, nie stanowiły w miejscowości S. towaru ani tzw. chodliwego, ani specjalnie poszukiwanego. Ponadto, co również nie może być kwestionowane, oskarżony podjął się zakupu, a następnie sprzedaży materacy w innej odległej miejscowości nie tyle dlatego, aby na tej transakcji zarobić, ile po to, aby mieć dochód z tytułu przewozu zakupionych materacy swoją taksówką. Oczywiście, nie pozbawia to działania oskarżonego cech przypisanego mu przestępstwa, ale rzutuje jednak w jakiejś mierze na stopień jego winy.Z tego też względu, mając przy tym na uwadze, że oskarżony ma na swoim utrzymaniu dwoje nieletnich dzieci i niepracującą żonę, że samochód, o którego konfiskatę wnoszono w rewizji nadzwyczajnej, nie służył przede wszystkim do popełnienia przestępstwa, że stanowi on dla oskarżonego niejako warsztat pracy i jedyne źródło utrzymania, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, iż wymierzona oskarżonemu kara grzywny, w rozmiarze trzykrotnie wyższym od tej, którą orzekł sąd pierwszej instancji, spełni swoje zadania zarówno w zakresie wychowawczym, jak i prewencyjnym.W tym stanie rzeczy orzeczono jak na wstępie.