VI KR 1/85
WyrokIzba Karna1985-03-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku jednoczynowego zbiegu przestępstwa określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z wykroczeniem określonym w art. 132 § 2 k.w. należy zastosować przepisy o amnestii do czynu stanowiącego przestępstwo, a następnie orzec karę za wykroczenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku jednoczynowego zbiegu przestępstwa i wykroczenia, przepisy o amnestii należy zastosować do czynu stanowiącego przestępstwo, jeśli spełnia on przesłanki amnestii. Następnie, za czyn stanowiący wykroczenie, należy orzec odrębną karę, o ile czyn ten nie uległ przedawnieniu. Sąd podkreślił, że art. 10 § 2 i 3 k.k. ma zastosowanie tylko do przestępstw, a w przypadku zbiegu przestępstwa i wykroczenia stosuje się art. 10 § 1 k.w., co oznacza wymierzenie odrębnych kar.Stan faktyczny
Anna H. została oskarżona o sprzedaż bez zezwolenia wina po cenie wyższej niż detaliczna, co stanowiło przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wykroczenie z art. 132 § 2 k.w. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako przestępstwo w zb. z wykroczeniem i wymierzył grzywnę. Prokurator wniósł rewizję, domagając się zastosowania amnestii do czynu stanowiącego przestępstwo i obniżenia grzywny za wykroczenie. Sąd Wojewódzki wystąpił z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej przestępstwa i umorzył postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, a w części dotyczącej wykroczenia zmienił wyrok, wymierzając karę grzywny.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kaliński, F. Wołek.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 marca 1985 r. sprawy, przejętej na podstawie art. 390 § 5 k.p.k., Anny H., oskarżonej z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230) i z art. 132 § 2 k.w., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 17 września 1984 r.:1) uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej przestępstwa określonego w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230) i na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) postępowanie karne w tej części umorzył i jego kosztami obciążył Skarb Państwa;2) zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wykroczenia określonego w art. 132 § 2 k.w. w ten sposób, że oskarżoną Annę H. uznał za winną tego, iż dnia 14 marca 1984 r. w M. sprzedała 4 butelki wina po 250 zł, które nabyła po 140 zł w celu odsprzedaży z zyskiem, tj. popełnienia wykroczenia określonego w art. 132 § 2 k.k., i na podstawie tego przepisu skazał ją na 15.000 zł grzywny (...).Uzasadnienie faktyczneAnna H. została oskarżona o to, że w marcu 1984 r. w M. bez wymaganego zezwolenia sprzedała 4 butelki wina, pobierając za nie po 250 zł, podczas gdy cena detaliczna wynosiła po 140 zł za butelkę, tj. o przestępstwo określone w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230).Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 17 września 1984 r. uznał oskarżoną za winną popełnienia zarzuconego jej czynu, lecz czyn ten zakwalifikował z art. 43 ust. 1 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zb. z art. 132 § 2 k.w. w zw. z art. 10 § 2 oraz 3 k.k., i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 43 ust. 1 tej ustawy wymierzył 20.000 zł grzywny (...).Prokurator w rewizji wniesionej od tego wyroku zarzucił obrazę prawa materialnego, polegającą na niezastosowaniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii do przypisanego oskarżonej czynu z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; wniósł o umorzenie postępowania o ten czyn z mocy amnestii i wymierzenie oskarżonej za wykroczenie określone w art. 132 § 2 k.w. kary grzywny w wysokości 15. 000 zł.Sąd Wojewódzki w P. - jako rewizyjny - powziął wątpliwości co do stosowania amnestii w wypadku jednoczynowego zbiegu występku określonego w art. 43 ust. 1 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z wykroczeniem określonym w art. 132 § 2 k.w. i na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego ze stosownym pytaniem prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 5 k.p.k. przejął sprawę do własnego rozpoznania i rozpoznając ją zważył, co następuje:Przypisany oskarżonej czyn został należycie udowodniony z zeznaniami świadków: Janusza G., Zenona L. i Włodzimierza M. Jednakże do tego czynu błędnie zastosowano art. 10 § 2 i 3 k.k. Artykuł 10 § 2 i 3 k.k. ma zastosowanie tylko do przestępstwa, natomiast nie ma zastosowania do czynu, który wyczerpuje znamiona przestępstwa i wykroczenia. Do takiej sytuacji ma zastosowanie art. 10 § 1 k.w. W myśl tego przepisu wymierza się odrębne kary za przestępstwo i za wykroczenie (por. dotyczącą podobnej sytuacji uchwałę Sądu Najwyższego - VII KZP 4/77, OSNKW 1977, z. 6, poz. 55).Przyjmując te zasady, uznać należy za słuszną wniesioną na korzyść oskarżonej rewizję prokuratora, zarówno co do zastosowania amnestii w części dotyczącej skazania z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak i w części dotyczącej skazania z art. 132 § 2 k.w.W zaskarżonym wyroku ustalono, że przypisany oskarżonej czyn był popełniony w dniu 14 marca 1984 r. Tak więc czyn, jeżeli wyczerpuje znamiona wykroczenia określonego w art. 132 § 2 k.w., nie uległ przedawnieniu (por. art. 45 § 1 k.w.), a jeżeli wyczerpuje znamiona występku określonego w art. 43 ust. 1 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości, podlega przepisom ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. Ze względu na to, że przestępstwo określone w art. 43 ust. 1 powołanej ustawy wyłączone spod amnestii nie jest (por. art. 5 tej amnestii) - popełnione było przed dniem 21 lipca 1984 r. i z okoliczności sprawy wynika, iż należałoby za nie orzec karę, która uległaby darowaniu - przeto w tej części zaskarżony wyrok uchylono i na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii postępowanie karne umorzono. W części natomiast dotyczącej wykroczenia określonego w art. 132 § 2 k.w., które się nie przedawniło, zaskarżony wyrok zmieniono przez dokonanie opisu tego wykroczenia i wymierzenie kary grzywny w wysokości 15.000 zł, która jest współmierna do trafnie rozważonych w zaskarżonym wyroku okoliczności (...).
Powiązane orzeczenia
- II KRn 484/53 1953-07-21Czy w przypadku zbiegu przestępstw, do których zastosowano amnestię, należy najpierw zastosować amnestię do poszczególnych kar, a następnie orzec nową karę łączną, czy też zastosować amnestię bezpośrednio do kary łącznej…
- VI KZP 55/83 1984-03-13Czy stan nietrzeźwości, o którym mowa w art. 1 ust. 5 ustawy o amnestii z 1983 r., dotyczy wszystkich przestępstw popełnionych pod jego wpływem, czy tylko tych, w których stan nietrzeźwości stanowi ustawowe znamię czynu,…
- III K 837/53 1954-01-15Czy kara łączna wymierzona w zbiegu przestępstwa podlegającego amnestii z przestępstwem niepodlegającym amnestii powinna być złagodzona na zasadach przewidzianych w ustawie o amnestii, z ograniczeniem, że nie może być ni…
- IV KR 35/71 1971-11-15Czy Sąd Najwyższy powinien zmienić kwalifikację prawną czynów przypisanych oskarżonym, uwzględniając przepisy ustawy o amnestii oraz zasady stosowania przepisów przejściowych między kodeksami karnymi?
- VI KZP 22/69 1969-11-19Czy sąd na posiedzeniu niejawnym, stosując ustawę o amnestii do kar za zbiegające się przestępstwa, może jednocześnie w tym samym postanowieniu orzec o nowej karze łącznej?
Powołane przepisy
art. 390 § 5 KPKart. 43 ust. 1art. 132 § 2art. 4 ust. 2art. 132 § 2 KKart. 10 § 2art. 390 § 1 KPKart. 10 § 1art. 45 § 1art. 5§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.