III KR 341/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Godlewski. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), S. Michałowski (sędzia SW - deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Romana Ż., oskarżonego z art. 200 § 1 i art. 212 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 28 lutego 1985 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Ł. po rozpoznaniu sprawy Romana Ż., oskarżonego o to, że:1) w czasie od stycznia do października 1982 r. w Ł., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, jako kierownik sklepu zakładowego odpowiedzialny za ochronę powierzonego mienia społecznego, zagarnął pochodzące z utargów pieniądze łącznej wartości 566.283 zł na szkodę Oddziału Produkcji Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Ł., tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 201 i 200 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i art. 58 k.k.; 2) w okresie międzyinwentaryzacyjnym od dnia 13 stycznia do dnia 21 grudnia 1982 r. w Ł., jako kierownik sklepu zakładowego, nie dopełnił obowiązków w zakresie ochrony powierzonego mienia społecznego w ten sposób, że niedbale i sprzecznie z obowiązującymi zasadami prowadził dokumentację rozliczeniową, nieterminowo odprowadzał utargi, nie przestrzegał obowiązujących zasad sprzedaży, nie sprawował właściwego nadzoru nad pracą podległego niedoświadczonego sprzedawcy, spożywał w miejscu i czasie pracy alkohol, przez co umyślnie stworzył możliwość powstania niedoboru i umyślnie doprowadził do zaistnienia manka w wysokości nie mniejszej niż 395.939 zł na szkodę Oddziału Produkcji Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Ł., tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 218 § 1 k.k., wyrokiem z dnia 28 lutego 1985 r. uznał:1) Romana Ż. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z tą zmianą, że zagarnął co najmniej 126.836,50 zł (pkt I zaskarżonego wyroku) oraz że doprowadził do zaistnienia niedoboru w wysokości nie mniejszej niż 501.201,40 zł (pkt II zaskarżonego wyroku), i za to skazał:a) za czyn opisany w pkt I zaskarżonego wyroku - na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. i art. 42 § 1 k.k. - na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 70.000 zł grzywny (...), a ponadto orzekł wobec tego oskarżonego zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych i związanych z materialną odpowiedzialnością na okres 5 lat; b) za czyn opisany w pkt II zaskarżonego wyroku - na podstawie art. 218 § 1 k.k. - na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) karę złagodził o połowę, tj. do 1 roku i 3 miesięcy; 2) na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k., zamiast wyżej orzeczonych kar pozbawienia wolności, wymierzył oskarżonemu Romanowi Ż. jedną karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (...). Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok w części dotyczącej wymiaru kary za przypisany oskarżonemu czyn w pkt I zaskarżonego wyroku oraz kary łącznej, zmierza do wykazania, że kary te rażą swoją surowością, gdyż sąd nie rozważył należycie wszelkich okoliczności, które mogły mieć wpływ na wymiar kary, a w szczególności "(...) stworzonych oskarżonemu przez zakład pracy nieprawidłowych warunków pracy". W związku z tym zauważyć należy, że autor rewizji, stwierdzając, iż Sąd Wojewódzki "(...) nie rozważył należycie wszelkich okoliczności, które mogły mieć wpływ na wymiar kary", nie wskazuje, jakie to okoliczności, mogące mieć wpływ na wymiar kary oskarżonemu, umknęły uwadze sądu. Z tych też względów nie sposób ustosunkować się do tak postawionego zarzutu, tym bardziej że analiza motywów zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, iż wymierzając oskarżonemu karę za przypisany oskarżonemu czyn w pkt I zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki uwzględnił wszystkie istotne okoliczności, mające w tym względzie znaczenie.Natomiast brak odpowiednich warunków pracy dla zarządzającego mieniem społecznym albo będącego odpowiedzialnym za jego ochronę lub nadzór nad nim w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją nie może być poczytany, w wypadku zagarnięcia mienia społecznego przez takiego sprawcę, za okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary. Każdy pracownik zatrudniony w uspołecznionym zakładzie pracy nie może zachować się obojętnie wobec wszelkiego rodzaju działań zmierzających do uszczuplenia mienia społecznego, i to tylko dlatego, że ingerencja w takie działanie nie należy do niego; każdy bowiem pracownik powinien się uważać za współgospodarza mienia społecznego. W szczególności zaś dotyczy to osób bądź zajmujących odpowiednie stanowiska, bądź pełniących funkcje związane z zarządzaniem mieniem społecznym albo będących odpowiedzialnymi za jego ochronę lub nadzór nad nim. Nie można zatem ani w stosunku do tych pierwszych, mających moralny obowiązek dbania o mienie społeczne, a tym bardziej w stosunku do tych drugich, do których obowiązków należy dbałość o to mienie, w wypadku gdy dopuszczają się oni zamachu na nie, przyjmować za okoliczność łagodzącą w gruncie rzeczy to, iż nie wykonali ani swoich obowiązków względem mienia społecznego, lecz wykorzystali np. brak kontroli czy też ogólne nieporządki na terenie zakładu pracy dla realizacji wyżej wymienionego celu przestępnego.Z tych wszystkich względów, mając przytoczone rozważania na uwadze i podzielając całkowicie argumentację Sądu Wojewódzkiego odnoszącą się do wymiaru kary, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się powodów, dla których można by uznać wymierzoną oskarżonemu karę za przypisany mu czyn w pkt I zaskarżonego wyroku, a tym samym także karę łączną, za surową w stopniu rażącym, i dlatego orzekł jak w części wstępnej wyroku.