III PZP 22/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes SN T. Szymanek. Sędziowie SN: B. Błachowska (sprawozdawca), E. Brzeziński, A. Filcek, W. Myga (współsprawozdawca), S. Perestaj, F. Rusek.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Paczyńskiego, w sprawie z powództwa Rady Pracowniczej Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w L. przeciwko Dyrektorowi Generalnemu Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w L. o ustalenie po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 7 grudnia 1985 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez skład trzech sędziów Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 23 maja 1985 r.,"Czy do uprawnień stanowiących rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego należy podział środków pieniężnych przeznaczonych na przyrost wynagrodzeń, wolnych od obciążeń na Państwowy Fundusz Aktywizacji Zawodowej?"podjął następującą uchwałę i postanowił nadać jej moc zasady prawnej:Podział środków pieniężnych przeznaczonych na przyrost wynagrodzeń między zakłady i inne wewnętrzne jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa państwowego należy do uprawnień dyrektora. Rada pracownicza ma prawo zgłosić opinię w tym przedmiocie.Uzasadnienie faktyczneIPrzekazane do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego przez skład trzech sędziów zagadnienie prawne wynikło na tle następującego stanu faktycznego.Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w L. otrzymał w kwietniu 1984 r. zwolnienie od obciążeń na Państwowy Fundusz Aktywizacji Zawodowej, z przeznaczeniem środków na dodatkowy przyrost wynagrodzeń wolnych od obciążeń dla pracowników zatrudnionych w części górniczej.Część środków została rozdysponowana bez sporu między Radą Pracowniczą a dyrektorem Kombinatu.Spór powstał co do rozdysponowania pozostałej rezerwy. Dyrektor Kombinatu poinformował Radę Pracowniczą, że zamierza przyznać trzem hutom miedzi określone kwoty przyrostu wynagrodzeń wolnych od obciążeń na PFAZ, uzasadniając swą decyzję koniecznością zachowania właściwych proporcji płac między częścią górniczą a hutniczą załogi i trudną sytuacją, jaka powstała w hutach na tle znacznie niższych płac hutników w porównaniu do górników.Rada Pracownicza Kombinatu sprzeciwiała się takim propozycjom przede wszystkim dlatego, że rezerwa, z której pragnął dyrektor przyznać hutom część przyrostu wynagrodzeń, pochodziła z ulgi przyznanej dla pracowników zatrudnionych w zakładach górniczych.Strony powołały komisję rozjemczą do rozpatrzenia sporu, która podzieliła stanowisko dyrektora.Rada Pracownicza nie zgodziła się z rozstrzygnięciem komisji i wniosła sprawę do sądu. Sąd Wojewódzki w Legnicy wyrokiem z dnia 4 marca 1985 r. ustalił, że do kompetencji stanowiących Rady Pracowniczej Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w L. należy także ustalenie kwoty przyrostu wynagrodzeń wolnych od obciążeń na Państwowy Fundusz Aktywizacji Zawodowej. W uzasadnieniu Sąd Wojewódzki wywiódł m.in., że pojęcie "dochód" użyte w art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie załogi nie jest tożsame z pojęciem "zysk", gdyż pojęcie "dochodu" w nauce ekonomii jest rozumiane szerzej od pojęcia "zysk" i w skład treści pojęcia "dochodu" wchodzi również pojęcie "zysku". Skoro więc ustawodawca użył we wcześniejszym art. 10 pkt 2 ustawy o samorządzie załogi pojęcia zysku w zdaniu - "podział zysku przeznaczonego dla załogi", umieszczając to w kompetencjach ogólnego zebrania pracowników i następnie w art. 24 ust. 1 pkt 9 pojęcia dochodu użył w kompetencjach stanowiących rady pracowniczej, to przy zastosowaniu wykładni systematycznej przepisów cytowanej ustawy nie może być żadnej wątpliwości, że ustawodawca znał pojęciowe znaczenie użytych w tych przepisach sformułowań. Sąd Wojewódzki powołał się ponadto na wykładnię celowościową art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie załogi, która przemawia za rozszerzonym zakresem kompetencji stanowiących rady pracowniczej, i na wykładnię historyczną związaną z założeniami reformy gospodarczej opublikowanymi w 1981 r.Od tej części wyroku wniósł rewizję pozwany Kombinat.Sądowi Najwyższemu rozpoznającemu sprawę nasunęły się wątpliwości sformułowane w pytaniu, zwłaszcza że w sprawie zebrane zostały różne przeciwstawne opinie pracowników nauki.IIWątpliwości przedstawione w pytaniu odnoszą się do rodzaju kompetencji rady pracowniczej.Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 24, poz. 122 ze zm. - zwana dalej: "ustawą o p.p.") przewiduje w art. 31, że organami przedsiębiorstwa państwowego są: ogólne zebranie pracowników (delegatów), rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa.W art. 32 stwierdzono, że kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa ustawa z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123 - zwana dalej: "ustawą o s.z.p.p."). Ustawa ta wymienia uprawnienia samorządu: stanowiące (art. 10 i 24), opiniodawcze (art. 11 i 25), kontrolne (art. 11 i 28) oraz inicjujące (art. 27). Uprawnienia stanowiące zostały przedmiotowo taksatywnie wymienione w art. 10 w odniesieniu do kompetencji ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i w art. 24 w odniesieniu do kompetencji rady pracowniczej. Wyznaczają one granice udziału załogi w zarządzaniu samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się przedsiębiorstwem.Inną metodą ustawodawca posłużył się przy określaniu kompetencji dyrektora. W myśl art. 33 ustawy o p.p. dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je na zewnątrz, a działając zgodnie z przepisami prawa podejmuje decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność.Szeroka formuła uprawnień dyrektora do zarządzania przedsiębiorstwem i reprezentowania go na zewnątrz prowadzi do wniosku, że do uprawnień dyrektora należy podejmowanie wszelkich decyzji związanych z zarządem przedsiębiorstwa niezbędnych ze względu na prawidłową jego działalność. Uprawnienia te doznają ograniczenia jedynie w przedmiocie i zakresie, jakim obie wymienione ustawy (lub przepisy innych aktów) przyznały określone uprawnienia stanowiące organom samorządu załogi.Z powyższego wynika, że w ustawach nastąpiło rozgraniczenie kompetencji dyrektora i organów samorządu załogi. Dla dyrektora ustawodawca przewidział funkcję bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem i jego reprezentowania, natomiast dla organów samorządu załogi - funkcję ogólnego zarządzania w kierunkowych sprawach przedsiębiorstwa i zbiorowych prawach załogi w sferach ściśle określonych, które nie pokrywają się z kompetencjami dyrektora.IIIUprawnienia stanowiące rady pracowniczej zostały taksatywnie wymienione w art. 24 ustawy o s.z.p.p. Z uwagi na treść pytania wymaga rozważenia, czy są podstawy do oparcia odpowiedzi na art. 24 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 wymienionego przepisu.1. W myśl art. 24 ust. 1 pkt 1 do kompetencji stanowiących rady pracowniczej należy uchwalanie oraz zmiana planu rocznego przedsiębiorstwa. Podobnie stanowi o tym art. 46 ust. 2 ustawy o p.p.Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o planowaniu społeczno-gospodarczym (Dz. U. Nr 7, poz. 51) przedsiębiorstwa opracowują plany samodzielnie i stosownie do własnych potrzeb, uwzględniając odpowiednio zasady określone w ustawie o p.p., zakres i szczegółowość tych planów określają samodzielnie, z uwzględnieniem techniczno-ekonomicznych warunków swej działalności.Przepisy nie określają ściśle, co powinien zawierać plan roczny przedsiębiorstwa. Artykuł 46 ust. 2 ustawy o p.p. stwierdza jedynie, że plan przedsiębiorstwa powinien uwzględniać możliwości i warunki działalności przedsiębiorstwa oraz interesy załogi, a art. 18 ustawy o planowaniu, że plan określa kierunki działalności i rozwoju jednostki gospodarki uspołecznionej na podstawie rachunku opłacalności ekonomicznej i pełnej odpowiedzialności finansowej za wyniki działalności, zgodnie z zasadami samofinansowania.Z samej istoty planowania wynika, że wynagrodzenia obciążające koszty działalności przedsiębiorstwa (art. 11 i 13 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych - jedn. tekst: Dz. U. z 1984 r. Nr 16, poz. 75 ze zm.) muszą być przedmiotem planu, albowiem wynagrodzenia obciążające koszty wpływają bezpośrednio na zysk przedsiębiorstwa. Oznacza to, że przedmiotem uprawnień stanowiących rady pracowniczej znajdującym oparcie w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o s.z.p.p. są również wynagrodzenia pracownicze, gdyż rada pracownicza podejmując uchwałę o planie rocznym przedsiębiorstwa określa w nim planowane koszty działalności, w tym koszty osobowe oraz wielkość środków na wynagrodzenia pracownicze, a więc i planowany przyrost wynagrodzeń. Rada pracownicza, ustalając planowaną łączną wysokość wynagrodzeń dla załogi, musi ją ściśle związać z planowanymi rezultatami działalności.Planem tym jest związany dyrektor przedsiębiorstwa, który w toku bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem jest obowiązany przestrzegać dyscypliny planu, a gdy w ciągu roku zachodzi obiektywna konieczność zwiększenia środków na wynagrodzenia, może tego dokonać rada pracownicza tylko w drodze zmiany planu. Bez znaczenia przy tym jest, czy zwiększenie środków na wynagrodzenia następuje na skutek zwiększenia produkcji, np. w związku z realizacją zamówień rządowych, czy też skorzystania z uprawnienia do podwyższenia wynagrodzenia wolnego od obciążeń na PFAZ, przyznanego decyzją Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, który podwyższył próg przyrostu wynagrodzeń wolnych od tych obciążeń.Uprawnienia stanowiące rady pracowniczej do ustalania planu rocznego przedsiębiorstwa i jego zmiany, w tym do określania w nim wielkości planowanych środków na wynagrodzenia, nie oznaczają, że rada pracownicza jest uprawniona do określania podziału tych środków, a więc określania wielkości środków na wynagrodzenia dla poszczególnych zakładów czy innych jednostek wewnętrznych przedsiębiorstwa. Nie wynika to bowiem ani z wykładni gramatycznej art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie załogi, ani z cytowanych wyżej przepisów pozostałych ustaw.Rozdysponowanie bowiem środków na wynagrodzenia na poszczególne komórki organizacyjne stanowi funkcję bezpośredniego zarządzania, a ta pozostaje w gestii dyrektora przedsiębiorstwa. Identyczne uprawnienia przysługują dyrektorowi w związku ze zwiększeniem przez radę pracowniczą środków na wynagrodzenia w następstwie przyznania ulgi (zwolnienia) z obciążeń na PFAZ, które to uprawnienia w zakresie określania wielkości środków na wynagrodzenia wyczerpują się z chwilą podjęcia uchwały o planie rocznym lub o dokonaniu zmiany w jego treści.Uprawnienia rady pracowniczej do podziału środków ustalanych na wynagrodzenia na poszczególne jednostki organizacyjne nie można upatrywać w postanowieniu art. 17 ust. 1 ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym, który określanie szczegółowości planów powierza wyłącznie przedsiębiorstwu, co mogłoby prowadzić do wniosku, że rada pracownicza może - poza łączną wielkością - określić wielkość środków na wynagrodzenia na jednostki organizacyjne, zespoły pracownicze, a nawet poszczególnych pracowników.Taki pogląd jest błędny, gdyż prowadziłby do przypisania radzie pracowniczej uprawnień stanowiących, które należą do wyłącznych kompetencji dyrektora.Do wyłącznych uprawnień dyrektora należy ustalanie wysokości indywidualnego wynagrodzenia poszczególnych pracowników (art. 23 § 1 i art. 29 § 1 pkt 2 k.p.). Równocześnie w ramach bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem do uprawnień dyrektora należy określanie wielkości zatrudnienia w zespołach i jednostkach organizacyjnych w celu wykonania zadań określonych w planie przez radę pracowniczą. W konsekwencji określenie wysokości środków na wynagrodzenia na poszczególne jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa należy do uprawnień dyrektora i jeżeli nawet w planie uchwalonym przez radę pracowniczą, poza określeniem łącznych środków na wynagrodzenia, dokonano bardziej szczegółowego podziału na jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa, nie wiąże to dyrektora.2. Artykuł 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o s.z.p.p. określa, że do uprawnień stanowiących rady pracowniczej należy podejmowanie uchwał w sprawie podziału na fundusze wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa.Ustawa nie określa, jakie fundusze są tworzone w przedsiębiorstwach, odsyłając w art. 51 do przepisów odrębnych.Z rozdziału 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych wynika, że przedsiębiorstwo państwowe ma obowiązek tworzyć niektóre fundusze, a inne może tworzyć w zależności od wygospodarowanego zysku. Obligatoryjnie jest tworzony fundusz statutowy (art. 6), fundusz rezerwowy (art. 7 i 8), fundusz rozwoju (art. 7 i 9) oraz zakładowy fundusz socjalny i mieszkaniowy (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 7). Przedsiębiorstwo może tworzyć fundusz załogi (art. 7 i 10), fundusz efektów wdrożeniowych oraz inne fundusze tworzone z zysku do podziału (art. 7 i 9a).Wśród funduszy tworzonych obligatoryjnie i fakultatywnie nie wymienia się funduszu płac, co jest logiczne, skoro zgodnie z art. 13 wszystkie wynagrodzenia, poza nagrodami i premiami wypłacanymi z tworzonego zysku do podziału funduszu załogi, obciążają koszty przedsiębiorstwa. Ustawa nie przewiduje tworzenia odrębnego funduszu wynagrodzeń, a w art. 11 używa określenia "środki na wynagrodzenia". Z powyższego wynika, że akty prawne służące reformie gospodarczej zerwały z tradycją funduszowego wyodrębniania w gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych środków na wynagrodzenia pracownicze i w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych nie mamy do czynienia z odrębnym funduszem wynagrodzeń.Brak jest więc podstaw - w ramach art. 24 ust. 1 pkt 9 - do przypisania radzie pracowniczej uprawnień stanowiących do podziału środków na wynagrodzenia, skoro nie stanowią one "funduszu", a powołany przepis uprawnia radę do podziału na fundusze wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa.Za wnioskiem, że w ramach art. 24 ust. 1 pkt 9 rada pracownicza nie jest uprawniona do podziału środków na wynagrodzenia, przemawia ponadto wykładnia zakresu przedmiotowego "wygospodarowanego dochodu pozostającego do dyspozycji przedsiębiorstwa", w skład którego nie wchodzą środki na wynagrodzenia.Użyte przez ustawodawcę w art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o s.z.p.p. pojęcie "dochód" nie zostało normatywnie wyjaśnione. Zarówno ta ustawa, jak i inne nie zawierają takiego terminu, z wyjątkiem ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o opodatkowaniu jednostek gospodarki uspołecznionej (jedn. tekst: Dz. U. z 1984 r. Nr 16, poz. 75 ze zm.). W art. 35 wymienionej ustawy użyto także słowa "dochód", jednakże nawet w tym jednym przypadku podatek dochodowy jest liczony w stosunku do zysku i z zysku płatny. Z wszystkich ustaw tworzących reformę gospodarczą wynika, że system ekonomiczno-finansowy przedsiębiorstw państwowych opiera się na modelu zysku. Zysk stanowi podstawowy i zdefiniowany miernik oceny działalności przedsiębiorstwa, co wynika wprost z art. 3 ustawy o gospodarce finansowej.Ustawa o gospodarce finansowej operuje pojęciem zysku (art. 3 ust. 1), zysku do podziału (art. 5 ust. 1) i zysku po dokonaniu obowiązkowych odpisów (art. 5 ust. 3).Porównanie wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że w przedsiębiorstwie państwowym nie pozostaje pełny wygospodarowany zysk. Zysk po weryfikacji zostaje zmniejszony o należny podatek dochodowy. Ten zysk zostaje powiększony o udział w wyniku finansowym przedsiębiorstw wspólnych i mieszanych oraz spółek i przedsiębiorstw wspólnych i w ten sposób powstaje zysk do podziału. Tenże zysk do podziału nie podlega jeszcze podziałowi przez radę pracowniczą, albowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 dokonuje się z niego obowiązkowego odpisu na fundusz rezerwowy i na Fundusz Aktywizacji Zawodowej (od 1 stycznia 1986 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy o zmianie m.in. ustawy o Państwowym Funduszu Aktywizacji Zawodowej zamiast odpisów na PFAZ przedsiębiorstwa będą dokonywały wpłat podatku od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń).Prowadzi to do wniosku, że użycie w art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o s.z.p.p. słów: "wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa" odnosi się tylko do tej części zysku, która pozostaje w dyspozycji przedsiębiorstwa do podziału przez radę pracowniczą. Jeżeli więc przedsiębiorstwo nie przekroczy dopuszczalnego przyrostu środków na wynagrodzenia i zysk do podziału nie zostanie obciążony na PFAZ (podatkiem od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń), to rada pracownicza będzie miała więcej środków do podziału na fundusze, które faktycznie zostały w przedsiębiorstwie utworzone zgodnie z ustawą o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych. Jeżeli natomiast zysk do podziału został obciążony obowiązkowym odpisem na PFAZ, to wygospodarowany dochód pozostający w dyspozycji przedsiębiorstwa będzie mniejszy.Nietrafne jest porównanie pojęcia "wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa" z pojęciem "zysku przeznaczonego dla załogi" z art. 10 ust. 2 ustawy o s.z.p.p. Nie są to bowiem pojęcia tożsame. Zysk z art. 10 ust. 2 jest pojęciem węższym od pojęcia "wygospodarowany dochód" z art. 24 ust. 1 pkt 9, albowiem obejmuje tylko część tego dochodu i stanowi tylko jeden fundusz, tj. fundusz załogi, z przeznaczeniem na indywidualne nagrody i premie, natomiast dzielony przez radę pracowniczą dochód może być dzielony również na inne fundusze faktycznie istniejące w przedsiębiorstwie.Reasumując należy wskazać, że wykładnia art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o s.z.p.p. musi uwzględniać pełne brzmienie omawianego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że kompetencje stanowiące rady pracowniczej w nim przewidziane występują wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie przesłanki przepisu. Do kompetencji stanowiących rady pracowniczej należy bowiem podejmowanie uchwał w sprawie (a) podziału na fundusze, (b) wygospodarowanego dochodu, (c) pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa.Przesłanki te nie występują przy podziale środków na wynagrodzenia między jednostki organizacyjne i zespoły pracownicze przedsiębiorstwa państwowego. Środki te bowiem obciążają koszty działalności przedsiębiorstwa, a nie pochodzą z zysku (z wyjątkiem nagród i premii z zysku), wynagrodzenia nie są ujęte odrębnym funduszem celowym, a rada pracownicza dzieli dochód (część zysku do podziału) wyłącznie na fundusze faktycznie utworzone w przedsiębiorstwie.Podobna sytuacja występuje, gdy przedsiębiorstwo państwowe otrzymuje indywidualną ulgę z obciążenia na PFAZ na podstawie decyzji Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych. Pomijając kwestię, że taka ulga nie stanowi przyznania dodatkowych środków pieniężnych, podział wygospodarowanych przez przedsiębiorstwo środków na podwyżki wynagrodzeń, wolnych od obciążeń na PFAZ, na poszczególne zakłady czy inne jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa nie jest podziałem na fundusze wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy o s.z.p.p.IVZ rozważań zawartych w dziale III wynika, że art. 24 ust. 1 pkt 1 i 9 ustawy o s.z.p.p. nie daje podstawy prawnej do przyjęcia uprawnień stanowiących rady pracowniczej przy podziale środków pieniężnych przeznaczonych na przyrost wynagrodzeń między zakłady i inne wewnętrzne jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa państwowego. Brak jest również innej podstawy prawnej do przyjęcia takiego charakteru uprawnień rady pracowniczej w tym przedmiocie. Jak już była mowa (dział I), uprawnienia stanowiące samorządu pracowniczego, w tym rady pracowniczej, wyznaczają granice udziału załogi w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Wszystkie inne czynności związane z zarządem nie zastrzeżone dla samorządu załogi należą do dyrektora przedsiębiorstwa, który na podstawie art. 33 ustawy o p.p. zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je na zewnątrz.Podział więc środków na wynagrodzenia między zakłady i inne wewnętrzne jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa państwowego należy do funkcji bieżącego zarządzania.Nie oznacza to, że przy takim rozdziale dyrektor może pomijać radę pracowniczą. Byłoby to sprzeczne z pozycją i rolą samorządu pracowniczego w procesie wdrażania reformy gospodarczej oraz z wymaganiami prawa. Artykuł 25 ust. 1 ustawy o s.z.p.p. stwierdza, że rada pracownicza przedsiębiorstwa państwowego ma prawo wyrażania opinii we wszystkich sprawach dotyczących przedsiębiorstwa oraz jego kierownictwa. W ust. 2 przepisu przewidziano obowiązek zasięgania opinii rady pracowniczej w sprawach tam wymienionych, wśród których nie ma spraw o dysponowanie środkami na wynagrodzenie.W sprawie będącej przedmiotem wątpliwości prawnej przepisy nie nałożyły obowiązku na dyrektora zasięgania opinii rady pracowniczej. Niemniej jednak dyrektor powinien zwrócić się do rady pracowniczej o opinię w sprawie rozdziału środków pieniężnych między zakłady czy inne wewnętrzne jednostki organizacyjne na wynagrodzenia, i to przed podjęciem decyzji w tym przedmiocie. Rada pracownicza bowiem ma prawo wyrażania opinii we wszystkich sprawach przedsiębiorstwa (art. 25 ust. 1), tym bardziej w tak istotnej dla załogi i dla poszczególnych grup pracowniczych sprawie, jaką jest rozdział środków na wynagrodzenia na poszczególne komórki organizacyjne przedsiębiorstwa. Realne skorzystanie przez radę pracowniczą z przysługującego prawa wymaga, aby dyrektor przed podjęciem decyzji zawiadomił o projekcie podziału radę pracowniczą. Rada pracownicza nie ma wówczas obowiązku przekazywania opinii dyrektorowi, gdyż takiego obowiązku nie nakłada na nią art. 25 ustawy o s.z.p.p. Ma ona bowiem w takiej sprawie prawo, a nie obowiązek, wyrażania opinii i od jej oceny będzie zależało, czy i w jakim zakresie z tego prawa skorzysta. Dyrektor przedsiębiorstwa ma natomiast obowiązek uszanowania prawa rady pracowniczej do wyrażenia opinii we wszystkich sprawach przedsiębiorstwa.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji uchwały.