IV CR 517/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Bukowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: H. Dąbrowski, T. Bielecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Marii O. przeciwko Romanowi O. i Annie Sandrze O. o zaprzeczenie ojcostwa na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 29.IX.1982 r. oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneMaria O. wystąpiła w dniu 29.IX.1981 r. przeciwko mężowi Romanowi O. i urodzonej w dniu (...) córce Annie Sandrze O. z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa. Twierdziła, że ojcem córki jest Józef P.Kurator małoletniej i prokurator wnosili o oddalenie powództwa.Pozwany uznał powództwo i oświadczył, że z powódką nie współżyje od 17.III.1980 r., kiedy to "nie przyszła na noc do domu". Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 29.IX.1982 r. ustalił m.in., że małżonkowie mieszkali i nocowali we wspólnym mieszkaniu do sierpnia 1980 r. Poszerzone badanie serologiczne krwi nie dało podstaw do wykluczenia ojcostwa. Nie zostało więc wykazane niepodobieństwo z art. 67 k.r.o., żeby pozwany mąż powódki mógł być ojcem jej córki Anny Sandry O.Powódka wyroku tego nie zaskarżyła. Zaskarżył go natomiast pozwany Roman O., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanego, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Powództwo matki o zaprzeczenie ojcostwa zostało oddalone. Rozstrzygnięcia wymaga więc kwestia legitymacji wygrywającego pozwanego do wniesienia rewizji. W wyroku z dnia 7.VI.1978 r. w sprawie II CR 173/78 (OSNCP 1979, z. 5, poz. 103) Sąd Najwyższy stwierdził, że zasada prawna wyrażona w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 20.III.1975 r. III CZP 81/74 (OSNCP 1975, poz. 142), że pozwana matka dziecka nie może skutecznie zaskarżyć wyroku oddalającego powództwo prokuratora o unieważnienie uznania, odnosi się również do powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.Sytuacja w niniejszej sprawie jest na tyle inna, że oddalono powództwo nie prokuratora, lecz matki dziecka (art. 69 k.r.o.) i że było ono wytoczone nie po upływie, lecz przed upływem sześciomiesięcznego terminu zarówno z art. 63 k.r.o., jak i z art. 69 k.r.o. Tak więc w chwili wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przez matkę istniało jeszcze uprawnienie pozwanego do wystąpienia z powództwem o to samo roszczenie, który prawa tego nie zrealizował na skutek wcześniejszego wszczęcia procesu przez powódkę. Jej powództwo uznał natomiast bez zastrzeżeń. Postępowanie pozwanego jest w tej sytuacji zgodnie z zasadą ekonomii procesowej i uzasadnia wniosek, że jeżeli małżonek nie skarży wyroku oddalającego wytoczone przezeń w terminie powództwo o zaprzeczenie ojcostwa, to drugiemu małżonkowi, który je uznał, przysługuje rewizja od tego wyroku, choćby w chwili jej wniesienia termin z art. 63 lub art. 69 k.r.o. w stosunku do tego małżonka już upłynął.W tej bowiem sytuacji rewizja pozwanego małżonka będzie dla niego środkiem ochrony uprawnienia z art. 62 § 3 k.r.o., jakie utracił na skutek wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przez małżonka, któremu chodziło, jak się potem okazało, właśnie o wyrok oddalający to powództwo, a ten został wydany po upływie terminu sześciomiesięcznego do wytoczenia powództwa przez pozwanego.Rewizja pozwanego w niniejszej sprawie nie ma jednak uzasadnionych podstaw. Nie zostało bowiem wykazane niepodobieństwo w rozumieniu art. 67 k.r.o., żeby pozwany mógł być ojcem urodzonej przez powódkę w dniu 3.II.1981 r. Anny Sandry O. Przeprowadzony dowód z poszerzonego badania cech grupowych krwi nie wykluczył ojcostwa pozwanego. Niepodobieństwa ojcostwa nie dowodzą ani kontakty powódki z Józefem P., podnoszone przez pozwanego, a zaprzeczane przez tego świadka, ani też przejściowa absencja powódki w domu. Z twierdzeń małżonków Marii i Romana O. wynika, że przez kilka miesięcy okresu koncepcyjnego zamieszkiwali wspólnie. Znajdowali się więc w warunkach, w których odbywanie stosunków cielesnych nie było niemożliwe. Ta okoliczność została słusznie uznana przez Sąd Wojewódzki za wyłączającą przyjęcie niepodobieństwa, żeby pozwany O. mógł być ojcem Anna Sandry O., urodzonej przez jego żonę. Wniosek skarżącego o poddanie grupowemu badaniu krwi mężczyzny wskazanego jako ojca Anny Sandry nie może być uwzględniony. Opiera się bowiem na błędnych założeniach, że za pomocą takiego dowodu można pozytywnie ustalić ojcostwo danego mężczyzny. Na podstawie wyników grupowego badania krwi możliwe jest jedynie, w pewnych określonych wypadkach, wykluczenie ojcostwa.Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 387 k.p.c. jak w sentencji.