V KRN 3/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Staszkiewicz.Sędziowie SN: St. Mirski (spr.), Fr. Kozłowski.Przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej St. Kołodzieja.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Heleny H. skazanej z art. 200 § 1 w zw. z art. 58 k.k. z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyć skazanej od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 3 października 1978 r. i od utrzymującego tenże wyrok w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 1 grudnia 1980 r.:1)zmienia zaskarżone wyroki w ten sposób, że przyjmuje za podstawę skazania osk. Heleny H. art. 200 § 1 w zw. z art. 58 k.k. i z mocy art. 200 § 1 k.k. i art. 36 § 3 k.k. wymierza jej 1 (jeden) rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 2 (dwóch) lat i 3.000 (trzy tysiące) złotych grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia jej w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden jej dzień za równoważny 150 złotych (sto pięćdziesiąt) grzywny;2) zasądza od oskarżonej na rzecz: Skarbu Państwa koszty postępowania karnego i 3.600 zł opłaty za wszystkie instancje.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 3 października 1980 r. uznał osk. Helenę H. za winną tego, że w październiku 1977 r. w D., pełniąc obowiązki intendentki i kasjerki Przedszkola nr 39 i będąc uprzednio skazana za przestępstwo umyślne wyrokiem Sądu Powiatowego w B. z dnia 23 maja 1974 r., po odbyciu kary pozbawienia wolności w okresie od 28 stycznia do 17 sierpnia 1974 r., w ciągu 5 lat dopuściła się zagarnięcia 2.863 zł pochodzących z odpłatności za pobyt dzieci w przedszkolu na szkodę Wydziału Oświaty i Wychowania Urzędu Miejskiego w B., tj. przestępstwa z art. 200 § 1 w zw. z art. 60 § 1 k.k. i za to na podstawie cyt. art. 200 § 1 k.k. oraz art. 36 § 3 i art. 62 § 1 k.k. wymierzył jej 2 lata pozbawienia wolności, 10.000 zł grzywny oraz zastosował wobec niej nadzór ochronny na okres 3 lat. Wyrok ten Sąd Wojewódzki w B. utrzymał w mocy wyrokiem z dnia 1 grudnia 1978 r.Od tych wyroków wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości na korzyść skazanej i zarzucając bezpodstawne przypisanie jej działania w warunkach, określonych w art. 60 § 1 k.k., wniósł o zmianę tych wyroków przez wyeliminowanie z przypisanego czynu tejże skazanej wspomnianej recydywy i "wymierzenie stosownej kary pozbawienia wolności i grzywny".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Jakkolwiek Helena H. dopuściła się przypisanego jej zagarnięcia mienia społecznego w ciągu 5 lat po odbyciu przeszło 6 m-cy pozbawienia wolności za przestępstwo skierowane przeciwko zbliżonemu rodzajowi dobru obronionemu prawem, z tych samych pobudek i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, niemniej jednak wszystkie te okoliczności nie przemawiały jeszcze za scharakteryzowaniem jej działania w warunkach art. 60 § 1 k.k. Oba bowiem Sądy nie zwróciły uwagi na to, że Sąd Powiatowy w B. postanowieniem z dnia 5 września 1974 r. poprzednie kary pozbawienia wolności darował z mocy art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 19 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) i że tym samym o obliczeniu kary decyduje nie data wydanego postanowienia, a data ogłoszenia amnestii. Z tą chwilą bowiem następuje darowanie kary z mocy prawa, a dalszy pobyt skazanej w zakładzie karnym nie może pociągać za sobą żadnych ujemnych dla niej skutków.Z tych warunkach, przyjmując, że Helena H. była pozbawiona wolności przez okres poniżej 6 m-cy, poprawiono zaskarżone wyroki przez wyeliminowanie z przypisanego jej przestępstwa działanie w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k.Nie dawało także podstaw do przyjęcia recydywy, jak to trafnie podnosi rewizja nadzwyczajna, skazanie za podobne przestępstwo w sprawie Sądu Powiatowego w B., skoro oskarżona odbyła karę od 22 grudnia 1970 r. do 15 września 1972 r.Niezależnie od zarzutów rewizji zauważyć należy, iż przyjęta przez Sąd Rejonowy w B. ocena prawna czynu oskarżonej i akceptowana wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w B. nie jest pełna, ponieważ przy ciągłości przestępczego działania nie powołuje przepisu art. 58 k.k. Wobec więc tego, iż instytucja przestępstwa ciągłego jest instytucją prawa materialnego, ocenę tę uzupełniono w oparciu o art. 404 k.p.k.Przechodząc do wymiaru kary, to mając na uwadze z jednej strony podeszły wiek oskarżonej, niewielką kwotę pieniężną, która była przedmiotem zagarnięcia przez nią w okresie, kiedy pełniła obowiązki intendentki i kasjerki przedszkola, kilkuletni upływ czas od wejścia w kolizję z obowiązującym porządkiem prawnym i nienaganny od tego czasu tryb jej życia, a z drugiej strony dość znaczny ładunek społecznego niebezpieczeństwa, wyrażającym się w systematycznym przywłaszczaniu sobie opłat za pobyt dzieci w przedszkolu, wymierzona jej kara jednego roku pozbawienia wolności i 3.000 zł grzywny, wychodząc z założenia, iż w przyjętych wysokościach odpowiadają warunkom określonym w art. 50 k.k. Poza tym emerytalny wiek oraz kilkuletnia jej bezkonfliktowość i pozytywna opinia przemawiały za warunkowym zawieszeniem wykonania wymierzonej jej kary pozbawienia wolności.O kosztach orzeczono na podstawie art. 546, art. 547 § 1 i art. 550 § 1 k.p.k. oraz art. 9 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opł. w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27, poz. 152).