I PZ 37/81
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1981-10-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o uchylenie uchwały spółdzielni pozbawiającej członka udziału w czystej nadwyżce bilansowej, stanowiącej wynagrodzenie za pracę, należy do właściwości Terenowej Komisji Rozjemczej na podstawie przepisów Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spory dotyczące roszczeń członków ze spółdzielczej umowy o pracę, w tym pozbawienia udziału w czystej nadwyżce stanowiącej wynagrodzenie za pracę, należą do właściwości organów rozstrzygających spory pracownicze zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Właściwość sądów powszechnych została ograniczona do spraw dotyczących członkostwa, wykluczenia lub wykreślenia z rejestru członków. Dlatego też, zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o przekazaniu sprawy do Terenowej Komisji Rozjemczej zostało oddalone.Stan faktyczny
Powód dochodził uchylenia uchwały spółdzielni inwalidów, która pozbawiła go udziału w czystej nadwyżce bilansowej. Powód twierdził, że uchwała jest krzywdząca, ponieważ nie przyczynił się do strat spółdzielni. Sąd Wojewódzki uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Terenowej Komisji Rozjemczej, wskazując, że udział w nadwyżce stanowi wynagrodzenie za pracę. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o przekazaniu sprawy do Terenowej Komisji Rozjemczej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Szczurzewski. Sędziowie SN: Dębicka, M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ludwika S. przeciwko Spółdzielni Inwalidów "Prenegal" we W. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 7 października 1981 r.postanowił oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowód żądał w pozwie uchylenia uchwały zebrania przedstawicieli członków pozwanej spółdzielni inwalidów, mocą której został pozbawiony udziału w czystej nadwyżce bilansowej, twierdząc, że uchwała ta jest dla niego krzywdząca, gdyż wbrew stawianym mu zarzutom nie przyczynił się do powstania poniesionych przez spółdzielnię strat.Sąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpoznania Terenowej Komisji Rozjemczej na podstawie art. 248 pkt 1 i art. 249 pkt 2 kodeksu pracy. Sąd Wojewódzki wskazał, że udział w czystej nadwyżce stanowi zgodnie z art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach wynagrodzenie za pracę, którego członek spółdzielni może dochodzić według zasad ogólnych bez potrzeby uchylenia w trybie art. 38 ustawy o spółdzielniach uchwały pozbawiającej go nadwyżki.Od postanowienia tego powód wniósł zażalenie, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji.Zażalenie jest nieuzasadnione. Niezależnie od przytoczonej przez Sąd Wojewódzki przyjętej w orzecznictwie wykładni art. 38 i art. 124 ustawy o spółdzielniach co do trybu dochodzenia udziału w czystej nadwyżce przez członka spółdzielni, kwestię właściwości organu do rozpoznania sprawy przesądzają przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach i ich związkach (Dz.U. Nr 47, poz. 218). Zawarte w niej nowe uregulowanie działu dotyczącego spółdzielni pracy statuuje zasadę rozpatrywania sporów o roszczenia członków ze spółdzielczej umowy o pracę przez organa rozstrzygające spory w myśl przepisów kodeksu pracy (art. 133(5) § 1), właściwość zaś sądów powszechnych ograniczona została do rozpatrywania spraw o istnienie członkostwa, o wykluczenie ze spółdzielni lub wykreślenie z rejestru członków wraz z wywodzącymi się z tych zdarzeń roszczeniami związkowymi (art. 133(7)). Z przepisów tych wynika, że o dopuszczalności przewidzianego w art. 38 ustawy o spółdzielniach i ich związkach powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni pracy decyduje treść uchwały. Jeżeli nie dotyczy ona przedmiotu określonego w art. 133(7) § 1 ustawy, a narusza prawa podmiotowe członka wynikające ze spółdzielczej umowy o pracę, ochrony tych praw można dochodzić z mocy art. 133(5) tylko przed organami powołanymi do rozpatrywania sporów pracowniczych w myśl art. 242 i nast. k.p. Pozbawienie wnioskodawcy zaskarżoną uchwałą udziału w czystej nadwyżce dotyczy jego uprawnień pracowniczych - prawa do wynagrodzenia za pracę; właściwy więc do rozpoznania sporu na tym tle jest zgodnie z art. 248 i 249 k.p. organ, któremu Sąd Wojewódzki sprawę przekazał.Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 54/75 1976-05-02Czy członek spółdzielni pracy, który został bezzasadnie wykluczony ze spółdzielni, może dochodzić roszczenia o przywrócenie do pracy przed terenową komisją odwoławczą do spraw pracy, niezależnie od równoczesnego wystąpie…
- I PZP 5/80 1980-03-26Czy dochodzenie roszczeń członka spółdzielni pracy z tytułu wypowiedzenia mu umowy o pracę nakładczą jest uwarunkowane wyczerpaniem postępowania wewnątrzspółdzielczego, a jeśli tak, to czy podanie nieprawdziwej lub nieud…
- II PR 255/69 1969-06-30Czy pozbawienie członka spółdzielni pracy udziału w czystej nadwyżce bilansowej, oparte na zarzutach o naruszenie obowiązków i spowodowanie strat, wymaga oceny całokształtu działalności członka, a nie tylko pojedynczych…
- II PR 472/65 1965-03-12Czy powód, członek spółdzielni pracy, który został wykluczony i zwolniony z pracy, wyczerpał postępowanie wewnątrzspółdzielcze, wnosząc odwołanie od decyzji o wykluczeniu do rady nadzorczej, mimo że statut przewidywał od…
- III PRN 29/68 1968-06-17Czy roszczenie o odszkodowanie za niezatrudnienie członka spółdzielni pracy, który wcześniej pozostawał w spółdzielczym stosunku pracy, wymaga wyczerpania drogi wewnątrzspółdzielczej?
Powołane przepisy
art. 248 pkt 1art. 249 pkt 2art. 124 § 1art. 38art. 124art. 133art. 242art. 248§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.