VI KZP 11/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak (sprawozdawca). Sędziowie: R. Bodecki, H. Kempisty (współsprawozdawca), K. Mochtak, W. Sutkowski, J. Wieczorek, W. Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Ł., postanowieniem z dnia 12 maja 1981 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, które postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1981 r. zostało przekazane na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu:"Czy na podstawie art. 48 § 1 u.k.s. może odpowiadać krajowiec dewizowy, który w czasie pobytu za granicą zawiera, bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, z cudzoziemcem dewizowym umowę sprzedaży rzeczy ruchomych, jeżeli taka umowa zobowiązuje strony do wykonania świadczeń w całości za granicą?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo przewidziane w art. 48 § 1 u.k.s. zachodzi wtedy, gdy sprawca, będący krajowcem dewizowym: "(...) zawiera z cudzoziemcem dewizowym umowę kupna albo sprzedaży rzeczy ruchomych lub nieruchomych albo umowę o odpłatne świadczenie usług zobowiązującą strony albo jedną z nich do wykonania świadczeń w całości za granicą."Wprawdzie z przytoczonego sformułowania § 1 art. 48 u.k.s. nie wynika wprost, że przewidziana w nim odpowiedzialność karna jest uzależniona od zawarcia umowy kupna albo sprzedaży lub umowy o odpłatne świadczenie usług w określonym miejscu, jednakże wykładnia uwzględniająca całość unormowania zawartego w art. 48 u.k.s. prowadzi do wniosku, iż art. 48 § 1 u.k.s. dotyczy wyłącznie umowy zawartej przez krajowca dewizowego przebywającego w kraju. Wniosek taki wynika zwłaszcza z treści § 5 art. 48 u.k.s., dotyczącego umów zawartych przez krajowca dewizowego za granicą. Przepis ten, regulując kwestię odpowiedzialności takiego sprawcy, w istotnym stopniu ogranicza jej ramy przez odmienne, węższe niż w § 1 u.k.s., ujęcie niektórych znamion przedmiotowych. Owa odrębność w określeniu przez § 5 art. 48 u.k.s. wspomnianych znamion wskazuje, że krajowiec dewizowy, który w czasie pobytu za granicą zawiera, bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, z cudzoziemcem dewizowym wymienioną poprzednio umowę, może odpowiadać wyłącznie na podstawie § 5 powołanego wyżej art. 48 u.k.s.Podane powody uzasadniają odstąpienie od odmiennego stanowiska wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1978 r. - VII KZP 17/78 (OSNKW 1978, z. 9, poz. 94) i uznanie, że w sytuacji przedstawionej w pytaniu sprawca swoim zachowaniem nie wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 48 § 1 u.k.s.