III CZP 47/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Pietrzykowski. Sędziowie SN: A. Gola, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Koła Łowieckiego "Ż" w Z. przeciwko Kołu Łowickiemu "O" w O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 15 czerwca 1978 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c."Czy koło łowieckie należy zaliczyć do podmiotów podlegających właściwości państwowego arbitrażu gospodarczego (art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym - Dz. U. Nr 34, poz. 183)?"uchwalił:Koło łowieckie nie należy do organizacji społecznych podlegających właściwości Państwowego Arbitrażu Gospodarczego (art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym - Dz. U. Nr 34, poz. 183).Uzasadnienie faktyczneW toku rozpoznawania zażalenia na postanowienie o przekazaniu sprawy sądowi miejscowo właściwemu (art. 200 § 1 k.p.c.) Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie przewidzianym art. 391 k.p.c. do rozstrzygnięcia budzące wątpliwość zagadnienie prawne sprecyzowane w komparycji niniejszej uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym (Dz. U. Nr 34, poz. 183) organ ten rozpoznaje sprawy, w których stronami są organizacje społeczne, jeżeli prowadzą one działalność gospodarczą i posiadają osobowość prawną. Koło łowieckie należy do tej grupy organizacji. Taki jego charakter wynika z art. 47 ustawy z dnia 17 czerwca 1959 r. o ochronie zwierząt łownych i prawie łowieckim (tekst jedn.: Dz. U. z 1973 r. Nr 33, poz. 197).Artykuł 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym uzależnia podległość arbitrażową organizacji społecznych od kumulatywnego istnienia dwóch przesłanek: posiadania osobowości prawnej oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Z uwagi na przyznanie kołom łowieckim osobowości prawnej ustawą o prawie łowieckim przy rozważaniu przedstawionego zagadnienia należy odpowiedzieć na pytanie, czy prowadzą one działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym.Zadania Polskiego Związku Łowieckiego i wchodzących w jego skład kół łowieckich ujęte są ogólnie w art. 48 ustawy o prawie łowieckim, a sprecyzowane w zarządzeniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 października 1959 r. w sprawie nadania statutu zrzeszeniu "Polski Związek Łowiecki" (M.P. Nr 91, poz. 492).Zasadnicze zadania tych organizacji sprowadzają się do dbania o właściwe ukształtowanie środowiska naturalnego człowieka oraz szkolenia i wychowywania myśliwych w zakresie łowiectwa i etyki łowieckiej.Na gospodarczą działalność tych stowarzyszeń wskazują dwa przepisy. Według § 6 pkt 10 do zadań PZŁ należy prowadzenie i popieranie działalności gospodarczej związanej z łowiectwem, a stosownie do § 9 ust. 2 zadaniem koła łowieckiego jest gospodarowanie zwierzyną w dzierżawionych obwodach zgodnie z przepisami prawa łowieckiego.Użycie w powołanych przepisach zwrotów "działalność gospodarcza" i "gospodarowanie" nie może samo przez się przemawiać za podległością arbitrażową tych podmiotów.Ustawa o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym nie podaje definicji pojęcia działalności gospodarczej. Ponieważ pojęcie to należy do pojęć nie prawnych, lecz ekonomicznych, jego określenia należy szukać w tych ostatnich kategoriach. W odniesieniu do organizacji społecznych taką wskazówkę interpretacyjną zawiera okólnik Ministra Finansów i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 października 1960 r. w sprawie wyjaśnienia niektórych postanowień uchwały nr 446/58 Rady Ministrów stanowiącej, że za taką działalność należy uważać prowadzenie działalności przemysłowej i handlowej oraz wykonywanie usług przemysłowych i nie przemysłowych.Gospodarcza działalność kół łowieckich nie ma tego charakteru. Zmierza ona jedynie do "gospodarowania" zwierzyną łowną, w szczególności do jej hodowli i opieki nad nią, a ponadto do prowadzenia zaplanowanych odłowów.O zakresie i specyfice tego gospodarowania świadczą fundusze kół łowieckich, które składają się głównie ze składek członkowskich, darowizn, dobrowolnych świadczeń osób fizycznych i prawnych oraz dotacji (§ 24 zarządzenia), a które służą wyłącznie do prowadzenia działalności statutowej i na pokrycie potrzeb organizacyjnych zrzeszenia (§ 82).Skoro zatem omawiana działalność kół łowieckich nie może być uznana za przemysłową, handlową, czy usługową, nie jest ona działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym.Z tych przyczyn należało orzec jak w sentencji uchwały.