III CO 1/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: K. Kołakowski, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sporu kompetencyjnego w sprawie Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Ł. przeciwko Wojewódzkiemu Związkowi Hodowców i Producentów Drobiu w K. o 121.500 złpostanowił uznać, że powołanym do rozpoznania sprawy niniejszej jest sąd powszechny.Uzasadnienie faktyczneGłówna Komisja Arbitrażowa orzeczeniem z dnia 16.IX.1982 r. utrzymała w mocy orzeczenie Okręgowej Komisji Arbitrażowej w K. odrzucające - na podstawie § 20 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1975 r. w sprawie postępowania arbitrażowego (Dz. U. Nr 39, poz. 209) - wniosek Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Ł. skierowany przeciwko Wojewódzkiemu Związkowi Hodowców i Producentów Drobiu w K. o zapłatę różnicy ceny 4.500 kg sprzedanego mleka odtłuszczonego w proszku. Główna Komisja Arbitrażowa ustaliła, że Wojewódzki Związek Hodowców i Producentów Drobiu w K. nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym (Dz. U. Nr 34, poz. 183), w związku z czym wymieniona organizacja społeczna posiadająca osobowość prawną nie jest zaliczona do podmiotów postępowania arbitrażowego, a dla rozpoznania sporów, w których stroną jest Wojewódzki Związek Hodowców i Producentów Drobiu w K., droga postępowania arbitrażowego jest niedopuszczalna.Następnie Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej postanowieniem z dnia 15.X.1982 r. w sprawie o to samo roszczenie między tymi samymi stronami pozew odrzucił. Sąd Rejonowy uznał, że skoro pozwany Związek prowadzi działalność gospodarczą, to stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym (Dz. U. Nr 34, poz. 183) podlega jego orzecznictwu.Wobec powyższej rozbieżności Prezes Państwowego Arbitrażu Gospodarczego złożył - na podstawie art. 40 ust. 1 wymienionej ustawy - wniosek o rozstrzygnięcie powstałego sporu kompetencyjnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy i Główna Komisja Arbitrażowa, w składzie określonym w art. 40 ust. 1 powołanej ustawy, zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym do właściwości tego arbitrażu należą także spory o prawa majątkowe, których stronami są "inne organizacje społeczne prowadzące działalność gospodarczą, którym przepisy przyznają osobowość prawną". Sąd Rejonowy trafnie wskazał, że pozwany Związek należy do organizacji, które są wyposażone w przymiot osobowości prawnej, mylnie jednak zinterpretował drugą przesłankę, od której ustawa uzależnia oddanie spraw organizacji społecznych państwowemu arbitrażowi gospodarczemu, tj. przesłankę polegającą na prowadzeniu działalności gospodarczej.W przepisie tym bowiem nie chodzi - jak to już wynika z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Głównej Komisji Arbitrażowej - o działalność niejako wewnętrzną, prowadzoną na potrzeby samej organizacji lub podmiotów w niej zrzeszonych, w rozpoznawanym wypadku hodowców będących członkami pozwanego Związku, który nabył mleko, o które chodzi w sprawie, w tym celu, aby je dostarczyć hodowcom na potrzeby hodowanych zwierząt. Działalnością gospodarczą w rozumieniu tego przepisu jest działalność niejako zewnętrzna, a więc mająca na celu świadczenie usług - w szerokim tego słowa znaczeniu - osobom trzecim.Wobec tego, że pozwany Związek działalności gospodarczej w ostatnio wskazanym znaczeniu nie prowadzi, nie stanowi "innej organizacji społecznej" podlegającej z mocy powołanego wyżej przepisu orzecznictwu arbitrażowemu, w związku z czym należało orzec jak w sentencji.