VI KZP 40/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: R. Młynkiewicz, A. Pyszkowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wiesława Ryszarda S., oskarżonego z art. 145 § 3 k.k., po rozpoznaniu przestawionego przez Sąd Wojewódzki w Słupsku postanowieniem z dnia 17 listopada 1975 r. następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy stanowiłoby przekroczenie granic rewizji w rozumieniu art. 383 § 1 k.p.k., jeżeli prokurator wnosząc rewizję tylko co do wymiaru kary pozbawienia wolności:a) w sensie uchylenia warunkowego zawieszenia jej wykonania na rozprawie rozszerzył żądanie, domagając się ponadto podwyższenia wymiaru kary zasadniczej, b) po wniesieniu rewizji, w której ściśle określił żądanie co do wymiaru kary zasadniczej, na rozprawie rewizyjnej zmienił swoje żądanie w ten sposób, że domagał się kary wyższej, niż żądano w rewizji - uwzględniając wnioski zgłoszone na rozprawie rewizyjnej lub wychodząc ponad żądanie zawarte w petitum samej rewizji?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktyczneW uchwale z dnia 9 grudnia 1975 r. -VI KZP 31/75 (OSNKW 1976, z. 2, poz. 22), dotyczącej podobnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że w razie wniesienia przez prokuratora rewizji na niekorzyść oskarżonego co do kary zasadniczej sąd rewizyjny może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść oskarżonego co do każdego rozstrzygnięcia objętego orzeczeniem o karze, a w szczególności co do kar zasadniczych i dodatkowych.W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy powołał się na przepis art. 397 § 2 k.p.k., uznając zawarte w nim unormowanie za wyjątek od zasady wypływającej z treści art. 383 § 1 (zdanie pierwsze) k.p.k. oraz wskazując, że "za całość rozstrzygnięcia o karze" w rozumieniu pierwszego z wymienionych przepisów należy uważać wszystkie elementy, z których składa się lub powinno składać się orzeczenie o karze w konkretnej sprawie i co do konkretnego sprawcy. A zatem w razie wniesienia przez prokuratora rewizji na niekorzyść oskarżonego np. co do jednej z kar zasadniczych sąd rewizyjny może wymierzyć oskarżonemu także inną karę zasadniczą (grzywnę obok wymierzonej kary pozbawienia wolności, karę pozbawienia wolności zamiast lub obok wymierzonej kary grzywny, a także karę dodatkową tak samo dolegliwą jak konfiskata mienia). Wynika z tego, że (argumentum a maiori ad minus) w omawianym wypadku tym bardziej można przyjąć możliwość zmiany wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd rewizyjny w drodze zaostrzenia tej kary zasadniczej, której dotyczy rewizja prokuratora wniesiona na niekorzyść oskarżonego.W zakresie tego uprawnienia, wynikającego z art. 397 § 2 k.p.k., sąd rewizyjny nie jest i nie może być skrępowany ściśle określonym żądaniem co do kary zawartym w rewizji prokuratora. Nic też, oczywiście, nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu przez sąd rewizyjny zgodnie z wnioskiem prokuratora, biorącego udział w rozprawie rewizyjnej, idącym dalej na niekorzyść oskarżonego, niż to wynika z pisemnej rewizji prokuratora, i to zarówno co do zaostrzenia kary zasadniczej, której ta rewizja dotyczy, jak i zaostrzenia w inny sposób całości rozstrzygnięcia o karze.