VI KZP 5/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak. Sędziowie: H. Kempisty (sprawozdawca), R. Młynkiewicz. Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Haliny G. i innych, oskarżonych z art. 223 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 1976 r. następującego zagadnienia wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przepis art. 54 § 1 k.k. ma zastosowanie do przestępstw zagrożonych w części szczególnej kodeksu karnego tylko karą pozbawienia wolności, za które należy jednak obligatoryjnie orzekać grzywnę na podstawie art. 36 § 3 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktyczneUwarunkowanie możliwości orzekania kary ograniczenia wolności albo grzywny od powołanego w art. 54 § 1 k.k. zagrożenia "tylko karą pozbawienia wolności" wyłącza stosowanie tego przepisu wtedy, gdy przestępstwo jest zagrożone jakąkolwiek sankcją alternatywną lub - co się zdarza w ustawach dodatkowych - sankcją kumulatywną, a w szczególności gdy przestępstwo jest zagrożone obok kary pozbawienia wolności także karą grzywny (por. OSNKW 1971, z. 4, poz. 54 oraz z. 11, poz. 165). Punktem wyjścia przy tych rozważaniach jest w każdym wypadku zagrożenie ustawowe przewidziane za określone przestępstwo tylko w części szczególnej kodeksu karnego lub w innej ustawie.Za takim właśnie rozumieniem zagrożenia (na które powołuje się również art. 54 § 1 k.k.) wypowiedział się już Sąd Najwyższy w następujących uchwałach składu siedmiu sędziów: 1) z dnia 19 marca 1970 r. - VI KZP 27/69 (OSNKW 1970, z. 4-5, poz. 33); 2) z dnia 29 lipca 1970 r. - VI KZP 26/70 (OSNKW 1970, z. 10, poz. 116); 3) z dnia 29 lipca 1970 r. - VI KZP 32/70 (OSNKW 1970, z. 10, poz. 117) oraz 4) z dnia 29 marca 1976 r. - VI KZP 46/75 (OSNKW 1976, z. 4-5, poz. 53).Na podkreślenie zasługuje, że w wytycznych z dnia 29 stycznia 1971 r. w sprawie stosowania ustaw karnych dotyczących warunkowego umorzenia postępowania (OSNKW 1971, z. 3, poz. 33, rozdział II, pkt I) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż: "Okoliczność, że w danej sprawie wchodzi w grę obligatoryjne lub fakultatywne stosowanie grzywny (np. na podstawie art. 36 § 3 lub 4 k.k.) nie wyłącza dopuszczalności warunkowego umorzenia postępowania, jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nie przekraczającą granic wskazanych w art. 27 § 2 (292 § 3) k.k."Z tych wszystkich względów nie można uznać, aby wynikający z art. 36 § 3 k.k. obowiązek orzekania grzywny obok kary pozbawienia wolności stanowił przeszkodę do zastosowania art. 54 § 1 k.k., gdyż przepis art. 36 § 3 k.k. ani nie zmienia, ani nie uzupełnia zagrożenia ustawowego, o którym jest mowa w art. 54 § 1 k.k.