I PZP 34/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Brzeziński. Sędziowie: S. Rejman (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL w sprawie z wniosku Stanisława D., Stanisława B., Henryka B., Michała D., Stanisława Z. przeciwko Zakładom Chemicznym w O. o dodatek za staż pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 14 maja 1976 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych."Czy w świetle przepisu art.10 ust. 2 układu zbiorowego pracy dla przemysłu chemicznego z dnia 28 grudnia 1974 r. pracownicy, którzy nabyli uprawnienia do dodatku za staż pracy w jednostkach organizacyjnych resortu przemysłu chemicznego po przepracowaniu co najmniej 10 lat, zachowują prawo do tego dodatku za staż pracy po przeniesieniu przez kierownictwo zakładu do zakładowej pracowni projektowej, jeżeli to przeniesienie nastąpiło na wniosek tych pracowników?"powziął następującą uchwałę:W świetle przepisu art. 10 ust. 2 działu XIV u.z.p. dla przemysłu chemicznego z dnia 28 grudnia 1974 r. pracownicy, którzy nabyli uprawnienia do dodatku za staż pracy w jednostkach organizacyjnych resortu przemysłu chemicznego po przepracowaniu co najmniej 10 lat, zachowują prawo do tego dodatku po przeniesieniu ich przez kierownictwo zakładu pracy do zakładowych biur (pracowni) projektowych nawet wówczas, gdy przeniesienie nastąpiło na wniosek tych pracowników.Uzasadnienie faktyczneOkręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w uzasadnieniu przedstawionych Sądowi Najwyższemu wątpliwości, podkreślił, że zarówno przepis art. 3 załącznik nr 17 do u.z.p. dla przemysłu chemicznego z dnia 15 listopada 1957 roku, jak i przepis obecnie obowiązującego u.z.p. przewidują prawo do dodatku za staż pracy dla tych pracowników, którzy zostali przeniesieni przez kierownictwo zakładu pracy na inne stanowisko. Natomiast orzeczenia zakładowych komisji rozjemczych i decyzja Zarządu Głównego Związku Zawodowego Chemików przyjmowały, że uprawnienia do dodatku za staż pracy zachowują tylko ci pracownicy, którzy po 10 latach działalności produkcyjnej zostali przeniesieni do zakładów projektowych w interesie zakładów z inicjatywy dyrekcji.Z dokumentów załączonych do niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawcy zostali przeniesieni z produkcji do zakładów projektowych, w uwzględnieniu ich wniosków, w okresie przed dniem 1.I.1973 r. W tym czasie obowiązywał załącznik nr 17 do u.z.p z dnia 15.XI.1957 r., kilkakrotnie zmieniany protokołami dodatkowymi. Obecnie obowiązujący przepis art. 10 pkt 2 rozdział XIV u.z.p. dla przemysłu chemicznego z dnia 28 grudnia 1974 r. wyraźnie stanowi, że "Pracownicy, którzy nabyli uprawnienia do dodatku za staż pracy w jednostkach organizacyjnych resortu przemysłu chemicznego, i po przepracowaniu co najmniej 10 lat zostali przeniesieni przez kierownictwo zakładu do zakładowych biur (pracowni) projektowych zachowują dodatek za staż pracy w wysokości kwotowej pobieranej bezpośrednio przed przeniesieniem".Na podstawie tego przepisu Ministerstwo Przemysłu Chemicznego w dwóch pismach z dnia 23.IX 1975 r. i z dnia 27.II.1976 r. wyjaśniło Zjednoczeniu Przemysłu Rafineryjnego i Petrochemicznego "Petrochemia" w K., że pracownicy przeniesieni zachowują dodatek za staż pracy, niezależnie od tego, z czyjej inicjatywy nastąpiło przeniesienie. Decydującym jest fakt przeniesienia pracownika przez kierownictwo przedsiębiorstwa. Wyjaśnienie to jest w sposób oczywisty zgodne z przepisami prawa, które nie przewidują żadnych dalszych ograniczeń. Okoliczność, że dotychczasowa praktyka, na którą powołuje się Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, była inna - nie ma znaczenia. Dlatego też na postawione Sądowi Najwyższemu pytanie prawne należało udzielić odpowiedzi twierdzącej.Przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy Sąd Pracy powinien mieć na uwadze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 1976 r. w sprawie o sygn. I PRN 14/76, w którym został wyrażony trafny pogląd, że dodatek za staż pracy jest częścią wynagrodzenia pracownika i nie może on być go pozbawiony jednostronną decyzją zakładu pracy. Pracownik zaś nie może zrzec się skutecznie wynagrodzenia za pracę ani też jego części.Rzeczą Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych będzie dokonanie dalszych ustaleń faktycznych i ocena, czy wnioskodawcą należy się dodatek za staż pracy, a jeżeli tak, to od jakiej daty.