III KR 209/71
WyrokIzba Karna1972-01-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję publiczną, która nie jest funkcjonariuszem publicznym w ścisłym tego słowa znaczeniu, może odpowiadać karnie na podstawie przepisów dotyczących przestępstw urzędniczych, a w szczególności czy koordynator robót przy budowie pomników, działający w imieniu państwowego przedsiębiorstwa, może być uznany za osobę pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego z 1932 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że pojęcie 'osoba pełniąca funkcję publiczną' jest szersze niż pojęcie 'funkcjonariusz publiczny', co wynika z uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 3 lipca 1970 r., VI KZP 27/70. W związku z tym, osoba działająca w imieniu państwowego przedsiębiorstwa i koordynująca roboty o charakterze publicznym, nawet przy ograniczonym zakresie decyzyjności, może być uznana za osobę pełniącą funkcję publiczną. Odpowiedzialność karna takiej osoby może być rozpatrywana na podstawie przepisów dotyczących przestępstw urzędniczych, w tym art. 290 § 1 d.k.k. z 1932 r.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą kilku oskarżonych o przestępstwa urzędnicze, w tym o przyjmowanie korzyści majątkowych (art. 290 d.k.k.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia były kwestie związane z odpowiedzialnością Tadeusza B., który koordynował roboty przy budowie pomników w imieniu państwowego przedsiębiorstwa. W trakcie postępowania analizowano, czy Tadeusz B. był osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu przepisów k.k. z 1932 r. oraz czy jego działania wyczerpywały znamiona przestępstwa. Sąd Najwyższy dokonał szeregu zmian w wyroku Sądu Wojewódzkiego, w tym umorzył postępowanie wobec niektórych oskarżonych na podstawie ustawy o amnestii, uniewinnił Zofię W. i zmienił kwalifikację czynów oraz kary wobec Zbigniewa S. i Andrzeja J.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej niektórych oskarżonych, umorzył postępowanie karne wobec nich na podstawie ustawy o amnestii, zmienił wyrok w stosunku do innych oskarżonych, uniewinniając jednego z nich i modyfikując kwalifikację prawną czynów oraz wymierzone kary wobec pozostałych, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski (sprawozdawca). Sędziowie: I. Kazimierczak, K. Mioduski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 1972 r. sprawy: 1) Zbigniewa S., oskarżonego z art. 200 § 1 k.k. oraz z art. 286 § 1 i 290 § 1 d.k.k., 2) Andrzeja J., oskarżonego z art. 200 § 1 k.k., art. 200 § 2 k.k. oraz art. 290 § 1 d.k.k., 3) Tadeusza B., oskarżonego z art. 290 § 1 k.k., 4) Anatoliusza M., oskarżonego z art. 293 i 290 § 1 d.k.k., 5) Zygmunta K., oskarżonego z art. 290 § 1 d.k.k. oraz z art. 199 § 1 k.k., 18 § 2 i 200 § 2 k.k., 6) Danuty O., oskarżonej z art. 290 § 1 d.k.k., i 7) Zofii W., oskarżonej z art. 293 i 290 d.k.k., z powodu rewizji prokuratora co do oskarżonych Zbigniewa S., Andrzeja J., Anatoliusza M., Zygmunta K. i Danuty O. oraz rewizji wszystkich powyższych oskarżonych z wyjątkiem Anatoliusza M., od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 23 lipca 1971 r.,1. uchylił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Tadeusza B. i postępowanie karne przeciwko niemu umorzył na podstawie art. 8 pkt 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151);2. uchylił powyższy wyrok co do oskarżonego Anatoliusza M. i postępowanie karne przeciwko niemu umorzył na podstawie art. 5 pkt 1 w związku z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151);3. zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonej Zofii W. w ten sposób, że uniewinnił ją z zarzutu oskarżenia;4. zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Zbigniewa S. w ten sposób, żea) uchylił orzeczenia: o karze łącznej i o karach wymierzonych za czyny z art. 200 § 1 i 200 k.k.,b) przyjmując, że czyny określone w punktach I i II wyroku stanowią jedno przestępstwo ciągłe przewidziane w art. 200 § 1 i 201 k.k. w związku z art. 58 k.k., skazał Zbigniewa S. za tak przypisane przestępstwo na podstawie art. 201 k.k., art. 36 § 2 i 3, 37 § 1, 40 § 1 pkt 3, 46 § 1 pkt 2 k.k. na 9 lat pozbawienia wolności, 100.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na pozbawienie wolności, przyjmując jeden dzień za równoważny 100 zł grzywny, na pozbawienie praw publicznych na okres 5 lat; ponadto orzekł w stosunku do oskarżonego Zbigniewa S. konfiskatę mienia w całości.,c) jako podstawę skazania Zbigniewa S. za czyn określony w punkcie III wyroku przyjął - w związku z art. 2 §1 k.k. - art. 286 § 1 k.k. z 1932 r. oraz art. 42 § 3 k.k. z 1932 r. w związku z art. XIII pkt 1 przepisów wprowadzających k.k,d) poza tym utrzymał w mocy wyrok w zaskarżonej części co do Zbigniewa S., przy czym przyjętą w punkcie IV wyroku sumę pobranych korzyści majątkowych określił na co najmniej 14.300 zł,e) jako karę łączną wymierzył oskarżonemu Zbigniewowi S. 12 lat pozbawienia wolności i 100.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na pozbawienie wolności przyjmując jeden dzień za równoważny 100 zł grzywny; na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 27 marca 1969 r.;5. zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Andrzeja J. w ten sposób, że z podstawy skazania za czyn określony w pkt VIII wyroku wyeliminował art. 40 § 2 k.k., a ponadto uchylił orzeczenie o ogłoszeniu wyroku; poza tym utrzymał w mocy wyrok w zaskarżonej części;6. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonego Zygmunta K., ale jako podstawę skazania za czyn określony w pkt XVII wyroku przyjął - obok art. 200 § 2 k.k. - art. 57 § 1 i 3 pkt 2 k.k. oraz na poczet kary grzywny, stosownie do art. 83 § 3 k.k., zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 21 października 1969 r. do dnia 28 stycznia 1970 r., przyjmując 1 dzień aresztu za równoważny 100 zł grzywny;7. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonej Danuty O., przy czym na poczet kary grzywny zaliczył stosownie do art. 83 § 3 k.k. okres tymczasowego aresztowania od dnia 21 października 1969 r. do dnia 28 stycznia 1970 r. (...).Uzasadnienie faktyczne1. Co do rewizji obrońców oskarżonego Tadeusza B.Rewizja nie jest zasadna.Przy ocenie, czy oskarżony Tadeusz B. może odpowiadać karnie z art. 290 dawnego k.k. lub z art. 239 nowego k.k., nie ma rozstrzygającego znaczenia charakter umowy, na podstawie której oskarżony wykonywał czynności związane z koordynacją robót przy budowie pomników.Rozważenia wymaga natomiast wysunięta w rewizji kwestia, czy w świetle obowiązującego kodeksu karnego oskarżony był osobą pełniącą funkcję publiczną, o której jest mowa w art. 239 § 1 k.k., a następnie czy oskarżony może odpowiadać z przepisów rozdziału XLI k.k. z 1932 r.Rozstrzygnięcie tych kwestii ma w sprawie zasadnicze znaczenie, gdyż odpowiedzialność karna Tadeusza B. może wchodzić w grę jedynie w wypadku twierdzącej odpowiedzi na postawione wyżej pytanie.Z akt sprawy wynika, że oskarżony Tadeusz B. działał w imieniu Państwowego Przedsiębiorstwa "Pracownia Sztuk Plastycznych" w W., a do jego obowiązków należała "systematyczna koordynacja robót i prowadzenie zagadnień technicznych". Z charakteru wykonywanych czynności wynika, że oskarżony wykonywał zlecone mu zadania, z zakresu zarządu Przedsiębiorstwa, o charakterze publicznym, był zatem osobą "pełniącą funkcję publiczną".Okoliczność, że Tadeusz B. w ramach wykonywanych czynności miał ograniczony zakres podejmowania decyzji, gdyż większość z nich wymagała uprzedniego uzgodnienia z dyrekcją Przedsiębiorstwa, nie ma znaczenia, albowiem z pełnieniem funkcji zawsze jest związana hierarchiczna zależność przy wykonywaniu zadań.Oczywiście szerzej przedstawiałby się zakres podejmowania decyzji w wypadku, gdyby oskarżony był funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 120 § 11 k.k. Przepis art. 239 § 1 k.k. przy określeniu podmiotów tego przestępstwa mówi o "osobie pełniącej funkcję publiczną", a nie o funkcjonariuszu publicznym, zgodnie zaś ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 3 lipca 1970 r. VI KZP 27/70 (OSNKW z 1970 r., nr 9, poz. 98) pojęcie "osoba pełniąca funkcję publiczną" ma zakres szerszy od pojęcia "funkcjonariusz publiczny".Odpowiedzialność karna oskarżonego Tadeusza B. w dacie czynu kształtowała się na podstawie art. 292 k.k. z 1932 r. w związku z art. 290 k.k. Decyzja o budowie pomników powzięta została przez centralne organy państwowe, a wykonanie ich powierzono Przedsiębiorstwu Państwowemu "Pracownia Sztuk Plastycznych".Oskarżony był osobą, o której mowa w art. 292 k.k. z 1932 r., albowiem spełniał on zlecone mu czynności w zakresie zarządu państwowego w imieniu Pracowni Sztuk Plastycznych. W zakresie powierzonych mu funkcji posiadał określone uprawnienia i obowiązki, podlegał przy tym dyrektywom Pracowni. Wbrew stanowisku rewizji należy uznać, że ustalenie Sądu I instancji, iż oskarżony nie żądał korzyści majątkowej od wykonawców pomników, jest prawidłowe. Okoliczności tej nie można domniemywać. Poza tym zauważyć wypada, że okoliczność ta nie ma znaczenia na tle przepisu art. 290 § 1 dawnego k.k., który zawierał alternatywnie zbudowaną istotę czynu.Oskarżony Tadeusz B. w dniu 14 listopada 1969 r. zgłosił się do organów powołanych do ścigania przestępstw w trybie art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii i ujawnił istotne okoliczności tego czynu.Sąd skazał oskarżonego Tadeusza B. na podstawie art. 290 § 1 d.k.k. w związku z art. 2 § 1 k.k. na karę 4 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny i karę tę darował na zasadzie art. 8 pkt 2 i 3 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy o amnestii. Wyrok Sądu podlega uchyleniu, albowiem czyn z art. 290 § 1 d.k.k. był zagrożony karą do 5 lat więzienia, a zatem zgodnie z art. 8 pkt 1 ust. 2 ustawy o amnestii postępowanie należało umorzyć.2. Co do oskarżonego Anatoliusza M.W związku z rewizją prokuratora (oskarżony nie zaskarżył wyroku) stwierdzić wypada, że ustalenia Sądu I instancji w kwestii braku podstaw do przyjęcia, iż oskarżony Anatoliusz M. udzielał korzyści majątkowej na żądanie Andrzeja J., są prawidłowe. Sąd ten stanowisko swoje należycie uzasadnił zarówno co do wysokości udzielonej korzyści jak i co do braku inicjatywy Andrzeja J.Poza tym stwierdzić wypada, że kwestia, czy istniało żądanie korzyści majątkowej przez Andrzeja J., czy też nie istniało, nie ma w sprawie znaczenia, jeśli chodzi o odpowiedzialność karną oskarżonego Anatoliusza M., ze względu na to, że element "żądania" w świetle art. 290 d.k.k. oraz art. 241 nowego k.k. w związku z art. 239 k.k. jest jedną z form działania przestępczego określonego w tych przepisach. Ustawowy stan faktyczny przestępstwa z art. 290 d.k.k. lub z art. 241 k.k. jest wyczerpany, jeżeli działanie sprawcy obejmuje jedną z postaci działania określoną w danym przepisie ustawy jako przestępstwo.Niezależnie od powyższych ustaleń i wyrażonych poglądów prawnych sprawę Anatoliusza M. należy rozstrzygnąć pod kątem zastosowania ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii. Sąd Wojewódzki wadliwie zastosował przepisy tej ustawy. Sąd ten bowiem wymierzoną oskarżonemu Anatoliuszowi M. karę 1 roku pozbawienia wolności darował na podstawie art. 3 pkt 1 ust. 1 w związku z art. 7 pkt 6 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii zamiast umorzyć postępowanie na podstawie art. 5 w związku z powołanym art. 3 i 7 ustawy cytowanej wyżej amnestii. Sąd Najwyższy błąd powyższy naprawił.3. Co do rewizji oskarżonej Zofii W.Rewizja zasadnie podnosi, że przy ocenie wyjaśnień dwóch oskarżonych należy przede wszystkim rozważyć, który z nich, pomawiający czy pomówiony, zasługuje na obdarzenie go większym zaufaniem. Jedynym dowodem, na którym opiera się zarzut oskarżenia, iż oskarżona Zofia W. wręczyła Zbigniewowi S. 1.000 zł w związku z jego urzędowaniem, jest pomówienie tegoż Zbigniewa S. Sąd Wojewódzki wprawdzie jest zdania, że pomówienie to zostało potwierdzone zeznaniami świadka Jana S., jednakże takiego wniosku nie można wyprowadzić z treści tych zeznań.Wynika z nich, że udzielenie zlecenia na wykonanie prac dekoracyjnych w sklepie "K." przez oskarżoną Zofię W. nastąpiło w warunkach typowych dla zawarcia takiej umowy, a przy tym świadek Jan S. dodaje, że Zofia W. "jest pracowita, uczciwa i bardzo przykładająca się do pracy i dlatego tyle lat wykonuje dekoracje w sklepie"; żadnych starań o przyjęcie do pracy Zofii W. oskarżony Zbigniew S. nie czynił. W tym stanie rzeczy gdy z jednej strony występuje pomówienie oskarżonego Zbigniewa S., który w okresie 8 lat dokonywał szeregu przestępstw - w tym zagarnięcia mienia społecznego wartości około pół miliona złotych - a z drugiej wyjaśnienia oskarżonej Zofii W., cieszącej się nienaganną opinię, która przeczy temu pomówieniu, to wiarę dać należy tej ostatniej, zwłaszcza że zeznanie Jana S. także przemawia na jej korzyść.W tych warunkach wobec braku dostatecznych dowodów należało oskarżoną Zofię W. uniewinnić. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest odpowiednia zmiana wysokości sumy pobranej korzyści majątkowej, w związku z pełnioną funkcją, przypisanej oskarżonemu Zbigniewowi S.4. Co do rewizji obrońcy oskarżonego Zbigniewa S.Rewizja nie jest zasadna.Kara łączna i kary poszczególne wymierzone oskarżonemu nie mogą być uznane za surowe w stopniu rażącym, jeżeli uwzględni się znaczny stopień niebezpieczeństwa społecznego przypisanych temu oskarżonemu czynów. Z tych samych powodów nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o złagodzenie kary pozbawienia wolności wymierzonej za czyn z art. 239 § 1 k.k. do 1 roku i darowanie jej na podstawie stosownych przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii.Sąd I instancji błędnie przyjął, że czyny opisane w pkt I i II stanowią dwa odrębne przestępstwa. Zagarnięcie mienia społecznego objęte punktem I i II sentencji dokonane zostało na szkodę tej samej jednostki gospodarki uspołecznionej i przy wykorzystaniu przez oskarżonego tej samej trwałej sposobności (dokonywania operacji finansowych w przedsiębiorstwach), mamy tu zatem do czynienia z przestępstwem ciągłym (art. 58 k.k.). W tych warunkach oskarżony powinien być skazany za jedno przestępstwo przewidziane w art. 200 § 1 i 201 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k.W tym stanie rzeczy wniosek rewizyjny o zastosowanie do czynu określonego w pkt II amnestii stał się bezprzedmiotowy.Jeśli chodzi o czyn przypisany oskarżonemu Zbigniewowi S. opisany w pkt III, to ze względu na słuszny zarzut rewizji prokuratora należało w myśl art. 2 § 1 k.k. zastosować dawną ustawę jako względniejszą, ponieważ według nowego kodeksu karnego czyn tej kwalifikowałby się jako przestępstwo przewidziane w art. 217 § 2 k.k.Ustawa z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii nie może mieć zastosowania wobec niewypełnienia jej warunków z art. 8 ust. 2. Zmniejszeniu uległa kwota pobranych przez oskarżonego Zbigniewa S. korzyści majątkowych o 1.000 zł ze względu na rozstrzygnięcie w stosunku do oskarżonej Zofii W. (pkt 3 wyroku).5. Co do rewizji obrońcy oskarżonego Andrzeja J.Sąd I instancji w sposób prawidłowy ustalił, że oskarżony zagarnął kwotę 83.365 zł. W tym zakresie Sąd oparł się na wyjaśnieniach Zbigniewa S., przy czym stanowisko to uzasadnił w motywach w sposób przekonywający.Sąd, wbrew twierdzeniu rewizji, wnikliwie rozważył rozbieżności zachodzące pomiędzy wyjaśnieniami oskarżonego Zbigniewa S. złożonymi w tym przedmiocie w początkowej fazie postępowania przygotowawczego a wyjaśnieniami składanymi po okazaniu mu dokumentów finansowych i na rozprawie, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu wyroku.Rewizja niesłusznie wywodzi, że oskarżony Andrzej J. przyjął korzyść majątkową w kwocie nie wyższej od 46.750 złNie sposób zwłaszcza zgodzić się z poglądem, że przyjęcie przez oskarżonego kwoty 32.050 zł od świadków: Józefa S., Ewy H. i Władysława K. może uzasadniać jedynie "odpowiedzialność służbową lub finansową". W rzeczywistości czyn ten wyczerpuje dyspozycję art. 290 § 1 d.k.k. między innymi dla tego, że oskarżony przyjmując tę kwotę wykorzystał zajmowane stanowisko dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowego "Pracownie Sztuk Plastycznych".Niesłuszne jest stanowisko rewizji, że oskarżony przyjmując "pożyczki", o których mowa w tym piśmie, nie popełnił przestępstwa określonego w art. 290 § 1 d.k.k., jeśli się zważy, iż pożyczki były udzielone w związku z wykonywaniem przez oskarżonego czynności urzędowych. Sam oskarżony wysokość korzyści majątkowych określa na 46.750 zł, resztę zaś miał otrzymać za pracę. Wysokość pobranych korzyści majątkowych w postaci łapówek Sąd prawidłowo obliczył na 160.000 zł, odrzucając pozycje wątpliwe.Sąd Najwyższy zmienił wyrok co do oskarżonego Andrzeja J. przez wyeliminowanie z podstawy skazania za czyn określony w pkt VIII art. 40 § 2 k.k., jako zbędnego, wobec nieorzeczenia przez Sąd I instancji pozbawienia praw, oraz przez uchylenie zarządzenia ogłoszenia wyroku wobec uznania, że od czynu upłynął długi okres i wykonanie tej części wyroku nie osiągnęłoby celu, jakiemu miał służyć.6. Co do rewizji obrońcy oskarżonego Zygmunta K.Rewizja nie jest zasadna.Sąd I instancji słusznie uznał, że oskarżony przyjął korzyść majątkową od Tadeusza M. i Andrzeja S. Zarzut nierozważenia przytoczonego w rewizji fragmentu zeznań świadka Piotra S. jest bezprzedmiotowy w związku z nieuwzględnieniem przez Sąd wniosku obrońcy o sprostowanie protokołu.Trafny jest zarzut rewizji, że Sąd pominął dowód z opinii biegłego, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść wyroku, gdyż dowód ten nie wyłącza tezy o przyjęciu przez oskarżonego od Tadeusza M. korzyści majątkowej.Błędny jest wniosek rewizji o złagodzenie kary wymierzonej za czyn określony w pkt XII i XIII. Wypada przy tym podnieść, że rewizja nie zawiera w tym punkcie zarzutu rażącej surowości kary (oscylującej w obydwóch wypadkach wokół ustawowego minimum zagrożenia), w związku z czym dalsze rozważanie tego wniosku jest bezprzedmiotowe.Sąd Najwyższy, niezależnie od granic rewizji, poprawił błędne zastosowanie podstawy nadzwyczajnego złagodzenia kary za czyn określony w pkt XVII wyroku (XIII aktu oskarżenia) z art. 57 § 2 k.k. na art. 57 § 1 i 3 pkt 2 k.k.Sąd Najwyższy poprawił także sposób zaliczenia tymczasowego aresztowania na grzywnę.Przepis art. 83 § 3 k.k. przewiduje obligatoryjne zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet grzywny. Wchodzą tu w grę wypadki, gdy skazany przebywał w areszcie tymczasowym przez okres dłuższy, aniżeli opiewa wymierzona w wyroku kara pozbawienia wolności, lub gdy skazanemu wykonanie kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone, albo gdy z innych przyczyn kara pozbawienia wolności nie może być wykonana, w szczególności z powodu darowania z amnestii, w drodze ułaskawienia. Artykuł 83 § 3 k.k. ustanawia również sposób przeliczenia aresztu na poczet grzywny, ustalając określone zamienniki. W konsekwencji operacji zaliczenia - na podstawie art. 83 § 3 k.k. - aresztu tymczasowego na poczet grzywny sąd nie może przekroczyć ani granicy orzeczonej grzywny, ani granicy czasu pobytu w areszcie, a przy tym okres zaliczenia aresztu musi ściśle odpowiadać rozmiarowi grzywny według przyjętego zamiennika.W sprawie niniejszej przy przyjęciu zamiennika 1 dnia aresztu równoważnego 100 zł grzywny oskarżonemu Zygmuntowi K., któremu warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności na poczet wymierzonej dodatkowo grzywny 10.000 zł, można było zaliczyć tylko okres tymczasowego aresztowania od dnia 21 października 1969 r. do dnia 28 stycznia 1970 r., a nie - jak uczynił to Sąd I - do dnia 20 kwietnia 1970 r., czyli łącznie 100 dni aresztu. Reszta okresu przebywania w areszcie tymczasowym pozostaje w ten sposób w sprawie nienaruszona i gdyby zachodziły warunki do zarządzenia wykonania kary (art. 78 i 79 k.k.), to należałoby ją w myśl art. 83 § 1 k.k. zaliczyć na poczet wykonywanej kary.7. Co do rewizji obrońcy oskarżonej Danuty O.Rewizja nie jest zasadna.Zarzut obrazy przepisów prawa karnego materialnego jest chybiony. Podmiotem bowiem przestępstwa przewidzianego w art. 239 k.k. jest "osoba pełniąca funkcję publiczną", a nie tylko funkcjonariusz publiczny. Oskarżona z racji zajmowanego stanowiska inspektora handlowego Państwowego Przedsiębiorstwa "Pracownia Sztuk Plastycznych" była bezspornie "osobą pełniącą funkcję publiczną", a zatem może odpowiadać z art. 239 § 1 k.k.Pogląd wyrażony w związku z rewizją oskarżonego Tadeusza B. ma tu odpowiednie zastosowanie.Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że oskarżona przyjęła korzyść majątkową w wysokości co najmniej 5.500 zł. Ocena dowodów dotyczących samego faktu przyjęcia przez oskarżoną tej kwoty jest prawidłowa. Słusznie odrzucono w wyroku tę część wyjaśnień oskarżonej, w której stara się ona wykazać, że wymieniona kwota stanowiła wynagrodzenie za dodatkową pracę, gdyż ta część jej wyjaśnień została podważona zeznaniami świadków.Rewizja obrońcy oskarżonej Danuty O. niesłusznie podnosi zarzut obrazy art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii. Przepis ten nie mógł być w konkretnym wypadku zastosowany przede wszystkim dlatego, że oskarżona została skazana dodatkowo na grzywnę w wysokości 10.000 zł. Poza tym zastosowanie amnestii do kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 2 lat, która mogłaby polegać na darowaniu kary, byłoby rozstrzygnięciem na niekorzyść oskarżonej. Kwestia ewentualnego zastosowania amnestii pozostaje otwarta w razie powstania warunków przewidzianych w art. 78 i 79 k.k. Sąd Najwyższy poprawił sposób zaliczania tymczasowego aresztowania na grzywnę z motywów przytoczonych przy omawianiu rewizji oskarżonego Zygmunta K.8. Co do rewizji prokuratora.Rewizja jest tylko częściowo zasadna.a) Jak już wykazano w związku z rewizją oskarżonego Zbigniewa S., Sąd I instancji niesłusznie przyjął, że czyn opisany w pkt III wyczerpuje dyspozycję art. 217 § 1 k.k. Czyn oskarżonego należało w myśl art. 2 § 1 k.k. zakwalifikować z art. 286 § 1 d.k.k., ponieważ jest względniejszy dla sprawcy od "konkurującego" z nim w rzeczywistości art. 217 § 2 k.k. Rozważając odpowiedzialność oskarżonego Zbigniewa S. w ramach art. 217 k.k., należy stwierdzić, że przypisany mu czyn ze względu na rozmiary powstałej szkody wyczerpuje dyspozycję art. 217 § 2, a nie, jak to przyjął Sąd, art. 217 § 1 k.k. Ze względu na to, że oskarżony dopuścił się tego przestępstwa przed dniem 1 stycznia 1970 r., należało go skazać - zgodnie z art. 2 § 1 k.k. - na podstawie art. 286 § 1 d.k.k., tj. przepisu zagrożonego łagodniejszą karą aniżeli art. 217 § 2 k.k.b) Zarzut podniesiony w pkt 2 rewizji nie jest słuszny. Okoliczność żądania przez oskarżonych udzielenia im korzyści majątkowej nie została w świetle dowodów na rozprawie wykazana. Niezależnie od tego należy zauważyć, że okoliczność ta nie ma w sprawie znaczenia ze względu na to, że czyny oskarżonych zostały popełnione pod rządem kodeksu karnego z 1932 r., który w art. 290 k.k. przewiduje dwie postacie przestępczego działania: przyjęcie łapówki oraz żądanie. Gdy wypełniony został stan faktyczny przyjęcia łapówki, żądanie nie miało znaczenia, chyba że chodziło o dającego łapówkę i gdy w grę wchodził przepis art. 47 m.k.k.Według obecnie obowiązującego kodeksu karnego żądanie w związku z pełnioną funkcją publiczną korzyści majątkowej stanowi kwalifikowaną postać sprzedajności osoby pełniącej funkcję publiczną (art. 239 § 2 k.k.) (...).
Powiązane orzeczenia
- III K 922/61 1964-03-13Czy funkcjonariusz organizacji, której powierzono wykonywanie czynności z zakresu zarządu państwowego, może być uznany za urzędnika w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego, a jego czyny kwalifikowane jako przestępstwa urz…
- I KR 251/75 1975-12-22Czy funkcjonariusz publiczny, który w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dopuszcza się jakiegokolwiek przestępstwa, do którego znamion korzyść ta nie należy, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 246 § 2 k.k.?
- WA 3/13 2013-03-04Czy funkcjonariusz publiczny, który na polecenie przełożonego podpisał protokół odbioru prac kartograficznych, poświadczając nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne i nie dopełniając obowiązków służbowych,…
- V KRN 170/72 1972-06-13Czy kierownik Wydziału Przemysłu i Handlu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, który dopuszcza się czynu z art. 239 § 1 i 2 k.k., pełni funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k.?
- V KK 82/09 2009-07-07Czy funkcjonariusz publiczny odpowiada karnie z art. 231 § 1 k.k. za przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków w sprawach majątkowych podmiotu publicznego, jeśli nie wyrządzono znacznej szkody majątkowej?
Powołane przepisy
art. 200 § 1 KKart. 286 § 1art. 200 § 2 KKart. 290 § 1art. 290 § 1 KKart. 293art. 199 § 1 KKart. 8 pkt 3art. 5 pkt 1art. 3 ust 1art. 200 § 1art. 58 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.